ABD Dışişleri Bakanlığı, İsrail ve Lübnan’ın yeni bir ateşkes anlaşmasına vardığını duyurdu. Anlaşmanın uygulanması, Hizbullah’ın saldırılarını tamamen durdurması ve İsrail’in kontrolündeki Güney Lübnan’dan çekilmesi şartlarına bağlandı.
Ortadoğu’da sular durulmuyor. İsrail’in Çarşamba günü Güney Lübnan’a düzenlediği ve en az 9 kişinin hayatını kaybettiği saldırıların ardından Hizbullah, İsrail’in kuzeyine roketlerle karşılık verdi. Nisan ayında sağlanan kırılgan ateşkesi test eden bu karşılıklı saldırıların gölgesinde, ABD Dışişleri Bakanlığı beklenen ateşkes duyurusunu yaptı.
Yapılan resmi açıklamada, İsrail ve Lübnan hükümetlerinin ateşkesin uygulanması konusunda mutabakata vardığı belirtildi. Ancak bu anlaşma, İran destekli Hizbullah örgütünün İsrail’e yönelik saldırılarını “tamamen durdurması” şartına bağlandı.
Lübnan’ın Geleceği Rehin Alınamaz
ABD Dışişleri Bakanlığı’nın açıklamasında dikkat çeken bir diğer vurgu ise Lübnan’ın egemenliği üzerine oldu. Açıklamada, “Tüm ülkeler, İsrail ve Lübnan arasındaki ilişkilerin geleceğinin iki egemen hükümet tarafından belirlenmesi gerektiğini bir kez daha teyit etmiştir. Lübnan’ın geleceğinin herhangi bir devlet veya devlet dışı aktör tarafından rehin alınma girişimi reddedilmiştir.” ifadelerine yer verildi.
Ateşkesin bir diğer kritik şartı ise Hizbullah unsurlarının, Litani Nehri’nden sınıra kadar olan ve İsrail’in kontrol ettiği Güney Lübnan bölgesinden tamamen tahliye edilmesi. ABD, bu kapsamda sadece Lübnan Silahlı Kuvvetleri’nin münhasır kontrol sahibi olacağı “pilot bölgeler” oluşturulmasına rehberlik edeceğini de bildirdi.
Kapsamlı Anlaşma İçin Yeni Görüşme: 22 Haziran
Pazartesi günü kabul edilen ve Hizbullah’ın İsrail’e saldırmaması karşılığında İsrail’in Beyrut’u bombalamaktan kaçınmasını öngören “kısmi ateşkes”in ardından gelen bu yeni adım, kalıcı barış için umutları artırdı. İki ülkenin, kapsamlı bir anlaşmaya varmak hedefiyle 22 Haziran’da yeniden masaya oturacağı açıklandı. Hizbullah cephesinden ise yeni ateşkes kararına ilişkin henüz resmi bir yorum gelmedi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, duyuru öncesinde yaptığı açıklamada, hedeflerinin “Lübnan’da Hizbullah’tan bağımsız bir güvenlik eylem planı” üretmek olduğunu vurguladı.
Çarşamba Günü Kanlı Geçti
Kısmi ateşkes, bu hafta her iki tarafın da saldırılarıyla adeta test edildi. Lübnan Sağlık Bakanlığı, Çarşamba günü İsrail saldırılarında hayatını kaybedenler arasında, Chehour bölgesinde ambulansları hedef alınan iki sağlık görevlisinin de bulunduğunu açıkladı. Başkent Beyrut’un güneyinde de bir aracın vurulduğu bildirildi.
Buna karşılık İsrail ordusu, sınırı geçen bir insansız hava aracı ve iki mermiyi havada imha ettiğini duyururken, Hizbullah İsrail birliklerinin toplandığı bir noktayı hedef aldığını öne sürdü.
Hizbullah: Müzakereler Bizi İlgilendirmiyor
İsrail yetkilileri, Çarşamba akşamı yapılan ateşkes duyurusundan önce, sınır ötesi saldırıların devam etmesi halinde Beyrut’un güneyindeki Dahiye bölgesine (Hizbullah’ın kalesi) yönelik saldırıların yeniden başlayacağı uyarısında bulunmuştu.
Lübnan hükümeti, Hizbullah’ın kısmi ateşkesi kabul ettiğini belirtse de, örgütün siyasi konsey üyesi Mahmud Kmati Salı günü BBC’ye yaptığı açıklamada, “Bir ateşkes anlaşması yok, sadece Dahiye’nin korunması var.” diyerek iddiaları yalanlamıştı. Kmati, Washington’daki görüşmelerde alınan kararları tanımadıklarını ve müzakerelerin kendilerini ilgilendirmediğini de sözlerine eklemişti.
Trump Devrede: “Bibi, Bunu Durdurmalıyız”
ABD Başkanı Donald Trump’ın da kısmi ateşkes sürecinde devreye girdiği ortaya çıktı. Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Beyrut’u bombalama emri vermesinin ardından gerçekleştirdiği sert telefon görüşmesi iddialarını doğruladı. Trump, “Lübnan’la sürekli çatışmasından biraz rahatsız oldum. Bir noktada, ‘Bibi [Netanyahu], bunu durdurmalıyız’ dedim.” ifadelerini kullandı.
Bu görüşmenin ardından Netanyahu Beyrut’u vurmayı askıya alırken, İsrail ordusunun güney Lübnan’daki operasyonlarının süreceğini yineledi. Netanyahu, Trump ile olan anlaşmazlığı “Tıpkı en iyi aileler gibi bizim de taktiksel anlaşmazlıklarımız oluyor. Her zaman çözmenin bir yolunu buluruz.” sözleriyle değerlendirdi.
Trump’ın, Lübnan’daki gerilimin ABD, İsrail ve İran arasındaki daha geniş çaplı bir savaşı sonlandırma anlaşmasını tehlikeye atmasından endişe ettiği belirtiliyor. İran ise bölgesel bir ateşkesin mutlaka Lübnan’ı da kapsaması gerektiği konusunda uyarılarda bulunurken, ABD cephesi İsrail-Hizbullah görüşmeleri ile ABD-İran müzakerelerinin birbirinden ayrılması gerektiğini savunuyor.


İlk yorum yapan siz olun