Washington ve Tahran arasında Hürmüz Boğazı üzerindeki gerilim tırmanıyor. ABD Başkanı Donald Trump, boğazda hak sahibi ülkelerden biri olan Umman’ı açıkça tehdit ederek, uluslararası kurallara uyulmaması durumunda askeri müdahalede bulunacaklarını söyledi. Öte yandan Beyaz Saray, İran ile gizli bir anlaşma yapıldığı yönündeki iddiaları kesin bir dille yalanladı.
Trump: “Umman Bunu Anlıyor”
ABD Başkanı Donald Trump, Kabine toplantısının ardından yaptığı açıklamalarda Hürmüz Boğazı’ndaki stratejik kördüğüme değindi. Boğaz üzerinde İran ile birlikte coğrafi ve hukuki haklara sahip olan Umman’ı sert bir dille uyaran Trump, şu ifadeleri kullandı:
“Umman, Hürmüz konusunda tıpkı diğer herkes gibi davranmak zorunda. Aksi takdirde onları havaya uçururuz. Bunu anlıyorlar. Doğru zaman geldiğinde Hürmüz Boğazı’ndan tekneleri serbest bırakacağız. Hürmüz Boğazı herkese açık olacak, burayı kimse tek başına kontrol edemeyecek.”
Gerilimin Perde Arkası: “Ortak Mekanizma” İnadı
Bölgedeki krizin temelinde, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapan ticari gemilerden ücret almak adına Umman ile ortak bir mekanizma kurma girişimi yer alıyor. Washington yönetimi ise bu plana sert bir şekilde karşı çıkarak, boğazın kontrolünün hiçbir ülkenin tekelinde olamayacağını ve uluslararası serbest geçiş kurallarının ne pahasına olursa olsun korunacağını vurguluyor.
Beyaz Saray’dan “Hürmüz Mutabakatı” İddialarına Yalanlama
Gerilimin gölgesinde, İran devlet televizyonu dikkat çeken bir iddiayı gündeme taşıdı. Pakistan’ın arabuluculuğunda ABD ve İran arasında 14 maddelik bir mutabakat zaptı taslağı hazırlandığı öne sürüldü. Söz konusu taslakta şu maddelerin yer aldığı iddia edildi:
-
Deniz Ablukasının Kaldırılması: ABD’nin İran’a yönelik Hürmüz Boğazı’ndaki ablukayı kaldırması, İran’ın ise ticari gemi geçişlerini bir ay içinde eski normallerine döndürmesi.
-
Koordinasyonun Devri: Askeri gemilerin kapsam dışı tutularak, ticari geçişlerin yönetim ve rotasının İran ve Umman işbirliğiyle koordine edilmesi.
-
Askeri Çekilme: ABD’nin bölgedeki askeri güçlerini çekmeyi taahhüt etmesi (bölgeye sonradan sevk edilen kuvvetler mi yoksa kalıcı üsler mi olduğu netleşmeden).
-
BM Güvencesi: Tarafların 60 gün içinde anlaşması halinde, metnin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) tarafından bağlayıcı bir karar olarak onaylanması.
Beyaz Saray’dan Jet Yalanlama geldi: ABD yönetimi, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği yönetiminin İran ve Umman’a devredilmesini ve ABD askerlerinin bölgeden çekilmesini öngören bu taslak iddialarını kesin bir dille reddetti. Yapılan resmi açıklamada, İran kaynaklı bu metnin “tamamen uydurma” olduğu belirtildi.
İran tarafı ise “İslamabad mutabakat zaptı çerçevesinin” henüz kesinleşmediğini ve ABD’den “somut doğrulama” almadan hiçbir adım atmayacaklarını duyurdu. Bölgedeki diplomatik ve askeri hareketlilik sürüyor.
İlk yorum yapan siz olun