Hizbullah’ın binlerce roket ve insansız hava aracı fırlattığı Lübnan sınırında yaşayan ve daha önce Başbakan Binyamin Netanyahu’yu destekleyen İsrailliler, savaştan bu yana yapılacak ilk seçimlerde oylarını kime vereceklerini yeniden düşünüyor.
Bölgede fidanlık işleten Sigal Malachi, İsrail’in en uzun süre görev yapan başbakanının lakabını kullanarak, “Tanıdığım pek çok kişi sağcıydı ve ‘Bibi’ destekçisiydi, ancak bugün öyle değiller” diyerek değişen atmosferi özetliyor.
Geleneksel olarak Netanyahu’nun kalelerinden sayılan bölgelerde yaşayan pek çok kişi, militanlarla kalıcı bir sükunet sağlayamadığı gerekçesiyle 27 Ekim’de yapılacak seçimlerde sağcı hükümeti artık destekleyemeyeceklerini belirtiyor. İran destekli Lübnan merkezli militan grup Hizbullah, Hamas’ın ülke tarihinin en kanlı saldırısını gerçekleştirmesinin ardından, Ekim 2023’te Hamas’a destek amacıyla İsrail’e ateş açmaya başlamıştı.
Yaşanan bu yoğun bombardıman, on binlerce İsraillinin yerinden edilmesine ve Malachi gibi bölge sakinlerinin iş yerlerini yıllarca kapatmak zorunda kalmasına neden oldu. Kuzeyde yaşayanlar sınırın Lübnan tarafından gelen ateşlere alışkın olsalar da bu çatışma dalgasının çok daha şiddetli olduğunu söylüyor. İş yerini Mart ayında yeniden açan Malachi, “Katyuşa roketleri ve bombalarla büyüdük ama bu savaş farklıydı. Dışarı çıktığınızda bir saniye içinde sığınağa koşmanız gerekiyordu” ifadelerini kullanıyor.
Savaşın Geri Dönüşü ve Kararsız Seçmenler
Savaş, Kasım 2024’te kırılgan bir ateşkesle durmuş, ancak tahliye edilenlerin 2025 başlarına kadar evlerine dönmelerine izin verilmemişti. Hayat yavaş yavaş normale dönmeye başlarken, İran savaşının patlak vermesiyle kuzey cephesi yeniden açıldı.
Eski Sovyetler Birliği doğumlu olan ve uzun süredir Akdeniz kıyısındaki en kuzeydeki İsrail kasabası Nahariya’da yaşayan Maxim Zarbaylov da kararsız seçmenler arasında: “Hayatım boyunca Likud’a, Bibi Netanyahu’ya oy verdim… Ancak bu yıl Gadi Eisenkot’a oy vermek istiyorum.” Zarbaylov, bu sözleriyle Netanyahu’nun seçimlerdeki en büyük rakibi olan eski genelkurmay başkanına işaret ediyor.
Öte yandan, İsrail’in Lübnan’da “güvenlik bölgesi” olarak adlandırdığı alanı ele geçirmesiyle sonuçlanan süreçte, yetkililere göre İsrail saldırıları 4.300’den fazla kişinin ölümüne neden oldu. 2023’ten bu yana Lübnan cephesinde ise en az 48 İsrailli sivil ve 30 asker hayatını kaybetti.
‘Psikolojik Bir Felaket’
Uzayan şiddet sarmalı, sınır sakinlerini arafta bıraktı. Sınır kasabası Shlomi’de açık kalan tek süpermarketin sahibi Shadi Tuma, “Bu bölge daha önce görmediğimiz bir travma altında. Öfke var. Hükümet kapsamlı bir yanıt veremiyor” diyor. Durumu “büyük bir psikolojik felaket” olarak nitelendiren Tuma, herkesin üç yıl süren bir savaşla başa çıkamayacağını vurguluyor.
Tuma’ya göre savaş, Netanyahu’nun yerel destek tabanını da çatlattı. 2022’deki son seçimlerde başbakanın Likud partisi ülke genelinde yüzde 23 oy alırken, Shlomi’de bu oran yüzde 43’tü. Tuma, artan hayat pahalılığının da büyük bir şikayet konusu olduğunu belirterek, “Netanyahu’yu destekleyen sakinler artık değişim istiyor çünkü bu hükümete güvenmiyorlar” diye ekliyor.
Güvenlik Arayışı Sürüyor
2022’de seçmenlerin yüzde 38’inin Likud’u tercih ettiği 70 bin nüfuslu tatil kasabası Nahariya’da ise Hamas’ın eşi benzeri görülmemiş saldırısının engellenememesine yönelik bir öfke hakim. Zarbaylov, “7 Ekim’de olanları Bibi, ordu ve üst düzey komutanlar önleyebilirdi ama yapmadılar” diyerek tepkisini dile getiriyor.
Buna karşılık, mevcut şahin koalisyonun kendilerini koruyabileceğine inananlar da var. Bir yıl önce Paris’ten Nahariya’ya taşınan emekli Patrice Haddad, roketler altında yaşamaya alışmanın başlarda kolay olmadığını belirterek, sirenler çaldığında sığınağa gitmek için bazen sadece 15 saniyeleri olduğunu anlatıyor. Ancak Haddad, bir İsrailli olarak oy kullanacağı bu ilk seçimde kararını vermiş durumda: “İsrail’de sol çok zarar verdi, toprakları bırakmak istedi. Sağcı bir partiye oy vermek önemli çünkü benim için, Netanyahu gibi bir hükümetle kendimizi güvende hissedeceğiz.”
İlk yorum yapan siz olun