KUDÜS: İsrail Parlamentosu (Knesset), 7 Ekim 2023’te gerçekleşen Hamas saldırılarına zemin hazırlayan güvenlik zafiyetlerini araştırmak üzere bir soruşturma komisyonu kurulmasını öngören yasa tasarısını pazartesi günü yapılan ilk okumada onayladı.
Tasarının gerekçesinde, “Önerilen yasanın amacı, 7 Ekim katliamının ve sonrasında yaşanan savaşların tam, kapsamlı ve bağımsız bir şekilde soruşturulmasını sağlamaktır” ifadelerine yer verildi.
120 sandalyeli İsrail parlamentosunda yapılan ilk oylamada tasarı; ret veya çekimser oy olmaksızın, 59 kabul oyuyla Meclis’ten geçti. Siyasiler tarafından atanmayan, tamamen bağımsız bir komisyon kurulmasını talep eden muhalefet milletvekilleri ise oylamayı boykot etti.
Komisyonun Yapısı ve Atama Krizi
Önerilen yasaya göre, altı üyeden oluşacak komisyon, Knesset üyelerinin üçte iki çoğunluğuyla atanacak. Ancak uzlaşma sağlanamaması halinde üyelerin üçü iktidar koalisyonu, diğer üçü ise muhalefet milletvekilleri tarafından belirlenecek.
Tasarıya göre; eski rehineler veya saldırıda yakınlarını kaybeden aile üyeleri komisyonda gözlemci olarak yer alırken, komisyonun görüşmeleri kamuoyuna açık olarak yayınlanacak.
Yasayı gündeme getiren Likud Partisi Milletvekili Ariel Kallner, kurulun çift partili yapısını savunarak Knesset tarafından yayımlanan açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
“Sadece eşitlikçi bir yaklaşımla atanan bir komisyon, hem gerçeği ortaya çıkarmamızı hem de kamuoyunun güvenini korumamızı sağlayacaktır. Bu, İsrail’in güvenlik politikasını temelden etkileyen her kurumu soruşturabilecek yetkinlikte bir komisyon olacaktır.”
Buna karşın muhalefet kanadı, siyasiler tarafından atanan bir komisyonu boykot edeceklerini duyurdu. Uzmanlara göre böyle bir senaryoda üye atama yetkisi nihayetinde parlamento başkanına geçecek, bu da sürecin kontrolünün fiilen iktidar koalisyonuna teslim edilmesi anlamına gelecek.
Muhalefetten ‘Gerçekleri Örtbas Etme’ Tepkisi
Muhalefet, İsrail’in geçmişte büyük ulusal zafiyetleri araştırmak için sıklıkla başvurduğu bir mekanizma olan “bağımsız devlet soruşturma komisyonu” kurulması yönündeki çağrılarını uzun süredir yineliyor. Kamuoyu yoklamaları da, siyasi görüşü ne olursa olsun İsraillilerin büyük bir çoğunluğunun soruşturmayı bu nitelikte bağımsız bir yapının yürütmesini desteklediğini gösteriyor.
Devlet soruşturma komisyonlarının üyeleri, yasalara göre Başbakan Binyamin Netanyahu hükümetiyle son dönemde pek çok konuda ciddi anlaşmazlıklar yaşayan Yüksek Mahkeme Başkanı tarafından atanıyor.
Muhalefet Lideri Yair Lapid, pazartesi günkü oylamayı neden boykot ettiklerini X (eski adıyla Twitter) platformu üzerinden yaptığı sert bir açıklamayla dile getirdi:
“Muhalefet, tek amacı Yahudi halkının Holokost’tan bu yana başına gelen en büyük felaketin soruşturulmasını engellemek ve gerçekleri örtbas etmek olan bir tiyatronun parçası olmayacaktır.”
Sokaklarda Gösteriler Sürüyor
Yasa tasarısı, Meclis tatile girmeden önce önümüzdeki hafta yapılması beklenen nihai okumalar öncesinde, detaylı müzakereler için Knesset Anayasa Komisyonu’na geri dönecek.
Öte yandan, geçtiğimiz perşembe günü 7 Ekim saldırılarının üzerinden geçen 1.000’inci günü anmak ve bağımsız bir devlet soruşturma komisyonu kurulması çağrısında bulunmak üzere Tel Aviv başta olmak üzere İsrail’in birçok kentinde binlerce kişi sokağa döküldü. Polis, gösteriler sırasında taşkınlık çıkardığı gerekçesiyle 8 kişinin gözaltına alındığını açıkladı.
İlk yorum yapan siz olun