İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi pazar günü yaptığı açıklamada, çatışmaları sona erdirmeye yönelik görüşmelerin çıkmaza girdiği bir dönemde, ABD’nin ülkesine karşı yürüttüğü savaşın askeri bir çözümü olmadığını vurguladı.
Şubat ayı sonlarında ABD ve İsrail tarafından başlatılan savaşta ağır bombardıman kampanyası kesin bir sonuç vermezken, Washington son haftalarda askeri operasyonları azaltarak ekonomik baskıya yöneldi. Anlaşmazlığın temel noktasını ise Körfez petrolü ve doğalgazı için hayati bir geçiş rotası olan Hürmüz Boğazı’nı abluka altına almaya çalışan İran oluşturuyor. İngiltere Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO), pazar günü boğazda bir tankerin daha kimliği belirsiz bir mermiyle vurulduğunu bildirdi.
Yabancı büyükelçilerin katıldığı bir toplantıda konuşan Arakçi, “Düşmanlarımız bir kez daha askeri çatışma yolunu seçerse, yanıtımız eskisinden daha güçlü olacak ve kendimizi çok daha büyük bir kuvvetle savunacağız.” uyarısında bulundu. Yeni yaptırımlara veya askeri müdahalelere dayalı hiçbir çözümün işe yaramayacağını belirten Arakçi, çatışmayı yalnızca “adalet ve hakkaniyete dayalı müzakerelerin” sona erdirebileceğini sözlerine ekledi.
Haziran ayında taraflar kalıcı bir çözümün çerçevesini çizen bir mutabakat zaptı üzerinde anlaşmış olsa da, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki gemilere yönelik saldırıları ABD’yi yeniden askeri operasyonlara yöneltti. Savaşın başından bu yana bu kritik deniz yolunun kontrolünü elinde tutmaya çalışan Tahran, izinsiz geçiş yapmaya çalışan gemileri hedef alıyor. ABD ise İran limanlarına yönelik kendi karşı ablukasını uygularken, bu ablukayı ihlal ettiğini öne sürdüğü gemileri vuruyor.
UKMTO’nun pazar günü yaptığı açıklamaya göre, Hürmüz Boğazı’nda “kimliği belirsiz bir mermiyle vurulduğunu ve makine dairesinde hasar meydana geldiğini” bildiren bir tankerin mürettebatının güvende olduğu ve herhangi bir çevre kirliliğinin yaşanmadığı kaydedildi. Ancak kurum olayın tarihini, geminin kalkış ve varış noktasını ya da geminin türünü belirtmedi.
İran Petrollerinde Üst Düzey İstifa
Orta Doğu’daki savaşın etkileri İran içinde de kendini gösteriyor. Ülke genelindeki benzin istasyonlarında uzayan kuyruklar yaşanırken, Cumhurbaşkanlığı Ofisi pazar günü Petrol Bakanı Muhsin Paknejad’ın istifa ettiğini duyurdu. Devlet medyasında yer alan açıklamaya göre, İran Ulusal Petrol Şirketi CEO’su Hamid Bovard, Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle vekaleten Petrol Bakanı olarak atandı.
Odak Noktası Hürmüz Boğazı
Geçtiğimiz hafta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu marjında dolaylı görüşmeler gerçekleştiren İran ve ABD yetkilileri masadaydı. Tahran, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için yedi şart sunduğunu açıkladı. Bu şartlar arasında Orta Doğu genelinde ateşkes ilan edilmesi, İran’ın yurt dışındaki dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması, petrol sektörüne yönelik yaptırımların kaldırılması ve ABD’nin deniz ablukasına son vermesi yer alıyor.
ABD Başkanı Donald Trump ise bu teklifi reddederken, hem yeni müzakerelere hem de askeri operasyonların yeniden başlamasına açık kapı bıraktı. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi pazar günü yaptığı açıklamada, ABD’nin teklife ilişkin görüşlerini ilettiğini ve bu görüşlerin şu anda ülke içinde incelendiğini belirtti.IRNA haber ajansına konuşan Garibabadi, “İran’ın nihai pozisyonu hazır olduğunda gerekli adımlar atılacaktır. Aynı zamanda İran Cumhuriyeti olası her senaryoya karşı hazırlıklarını sürdürmektedir” dedi.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise ABD’nin son karşı teklifini, daha önceki nükleer meselelerle ilgili önerileriyle “aynı çizgide” olarak nitelendirdi. Bekayi, odak noktalarının Hürmüz Boğazı olduğunu vurgulayarak, su yolunun yeniden açılması için “İran’ın ticari deniz trafiğine yönelik engellemelerin sona ermesi ve yaptırımların kaldırılması” gerektiğini belirtti.
Savaşın başlangıçta İran’ın nükleer silah elde etmesini engellemek (İran bunu uzun süredir reddediyor) amacıyla yapıldığını belirten ABD ve İsrail, dünya enerji piyasalarında şok dalgaları yaratan Hürmüz krizinin ardından odak noktasını boğazın yeniden açılmasına kaydırdı. ABD, 1 Eylül’den bu yana İran’a yönelik doğrudan bir saldırı düzenlememiş olsa da bölgedeki askeri yığınağını artırmaya devam ediyor. ABD merkezli medya kuruluşu Axios’un haberine göre, Trump kabinesinin üst düzey üyeleri cuma günü bir araya gelerek İran’daki savaşın yanı sıra, Tahran destekli Husilerin hükümet güçleriyle savaştığı ve Suudi Arabistan’a saldırdığı Yemen’deki çatışmaları görüştü.
İlk yorum yapan siz olun