WASHINGTON — ABD ordusu, İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) Hürmüz Boğazı’ndan geçen Kıbrıs bandıralı “M/V GFS Galaxy” adlı konteyner gemisine saldırmasının ardından cumartesi günü İran’a yönelik yeni bir misilleme dalgası başlattığını duyurdu.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) X hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, “Sivil bir mürettebat kayıp. Gemide çıkan yangın ve makine dairesinde meydana gelen ağır hasar nedeniyle gemi yolculuğuna devam edemiyor,” ifadelerine yer verdi. CENTCOM, söz konusu saldırıların Başkan Donald Trump‘ın talimatıyla gerçekleştirildiğini belirtti.
İran’dan “Boğazı Kapattık” Açıklaması
Daha önce Hürmüz Boğazı’nı kapattığını duyuran İran, boğazda “izinsiz bir rota” kullanan bir gemiyi vurduğunu kabul etti. Devrim Muhafızları’ndan yapılan açıklamada, birden fazla geminin “rotalarını düzeltmeleri ve onaylı rotada ilerlemeleri yönündeki uyarılara ve talimatlara uymadığı,” bunlardan birinin ise “uyarı ateşiyle vurularak durdurulduğu” belirtildi.
Boğazın “ikinci bir emre kadar” kapalı kalacağını bildiren İran, daha fazla saldırıya maruz kalması halinde “bölgedeki diğer düşman üslerini” hedef almayı değerlendireceği tehdidinde bulundu.
CENTCOM ise X üzerinden yaptığı paylaşımda, ticari gemilere yönelik önceki saldırılarından dolayı hesap sorulduktan sonra İran’a Mutabakat Zaptı’na bağlılığını göstermesi için bir fırsat daha verildiğini ancak Tahran’ın “yine başarısız olduğunu” vurguladı. Açıklamada, “Buna karşılık ABD, İran’ın boğazdan serbestçe geçen sivil denizcilere ve ticari gemilere saldırma kapasitesini zayıflatmaya devam ederek ağır bir bedel ödetmektedir” denildi.
İran Kıyılarında Peş Peşe Patlamalar
ABD ordusunun açıklamasının ardından İran medyası, ülkenin Hürmüz Boğazı yakınlarındaki kıyı bölgelerinde patlamalar yaşandığını son dakika olarak geçmeye başladı. Devlet televizyonu “Bender Abbas’ta üç, Sirik’te iki patlama duyulduğunu” aktarırken, Mehr Haber Ajansı Keşm Adası’nda patlama sesleri işitildiğini duyurdu. Diğer basın organları da Buşehr eyaleti, Deyr, Asaluye ve Cask kentlerinde çok sayıda patlama yaşandığını rapor etti.
ABD yeni saldırı dalgasını duyururken, Savunma Bakanı Pete Hegseth sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda İran’ın uzlaşmazlığının bedelini ödemesi gerektiğini belirterek, “İran kötü bir seçim yaptı. Şimdi bedelini ödüyorlar”ifadelerini kullandı.
Saldırılar Diplomatik Görüşmelerin Gölgesinde Geldi
Her iki taraftan gelen bu son hamleler, İran ve Umman dışişleri bakanlarının cumartesi günü aralarında yer alan boğazın durumunu görüşmek üzere bir araya gelmesinin hemen ardından yaşandı. Bu kritik görüşme; İran’ın gemilere yönelik günlerdir süren saldırıları ve ABD’nin savaşı sona erdirecek geçici anlaşmaya darbe vuran misillemelerinin ortasında gerçekleşmişti.
Savaşın başından bu yana henüz kamuoyu önüne çıkmayan İran’ın yeni dini lideri Mojtaba Hamaney, babası Ayetullah Ali Hamaney’in cenazesinden bu yana yaptığı ilk açıklamada, babasının 28 Şubat’ta savaşın ilk saldırılarında öldürülmesinin intikamını alacaklarına yemin etti. Başkan Trump’ın yeni füze saldırıları tehdidinden saatler sonra devlet televizyonunda yayınlanan açıklamasında Dini Lider Mojtaba Hamaney, bu intikamın “milletimizin iradesi olduğunu ve kesinlikle yerine getirileceğini” söyledi.
Öte yandan Umman, İran ile Hürmüz Boğazı konusunda “teknik ve siyasi düzeylerde” görüşmelere devam etme kararı aldıklarını duyurdu.
İran’dan Washington’a “Ateşkesi İhlal Ettiniz” Suçlaması
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, yeni saldırı dalgasından önce yaptığı açıklamada Ummanlı mevkidaşıyla “gemilerin güvenli geçişini sağlamaya yönelik uygun mekanizmaları” görüşmek üzere bir araya geldiğini belirtmişti.
Dünya on yıllardır boğazı uluslararası bir su yolu olarak kabul ederken, İran savaş başladıktan sonra takındığı tutumla boğazın kendi kontrolü altında kalmasında ve buradan geçen gemilerden ücret almasında ısrar ediyor. ABD ise denizcileri Umman karasularından geçen güney rotasını kullanmaya teşvik ediyor.
Savaş başlamadan önce küresel ticarete konu olan petrol ve doğal gazın yaklaşık beşte biri bu boğazdan geçiyordu. İran’ın savaş sırasında boğazı kontrol altına alması küresel bir enerji krizine yol açmış olsa da, petrol fiyatları savaş döneminde gördüğü varil başına 120 dolarlık zirve seviyelerinden bu yana sert bir düşüş yaşadı.
İran’ın en üst düzey diplomatı Erakçi ayrıca ABD’yi, İran’ın açık piyasada ABD doları üzerinden ham petrol satmasına izin veren muafiyetleri sona erdirerek geçici anlaşmayı ihlal etmekle suçladı. Washington yönetimi, bu muafiyetleri boğazdaki gemilere yönelik saldırılara misilleme olarak kaldırmıştı.
İlk yorum yapan siz olun