BAĞDAT: Irak’ın yeni Başbakanı Ali El Zeydi, İran savaşının ham petrol üretimini ve devlet maliyesini derinden sarsmasının ardından, bu hafta Beyaz Saray’a yapacağı ziyarette ülkesinin petrol, doğal gaz ve elektrik sektörlerine yönelik büyük çaplı ABD yatırımlarını güvence altına almayı hedefliyor.
Analistlere göre Irak hükümeti, bölgesel istikrarsızlıkla daha iyi başa çıkabilmek adına uluslararası ortaklıklarını çeşitlendirmeye giderek daha fazla odaklanıyor. Bu stratejinin, 13-18 Temmuz tarihlerinde gerçekleşecek ABD ziyaretinin de merkezinde yer alması bekleniyor.
Atılan bu adım, uzun süredir Çinli, Rus ve Avrupalı firmaların hakimiyetinde olan enerji sektörüne ABD’li dev yatırımcıları çekmek için son yıllarda yapılan en belirgin girişim olarak öne çıkıyor. Öte yandan Iraklı yetkililer, Bağdat’ın Washington ile daha derin bağlar kurmak uğruna yakın müttefiki Tahran’dan uzaklaştığı yönündeki iddiaları ise reddediyor.
Bağdat merkezli siyasi analist Ahmed Yunus süreci, “İran savaşı bir dönüm noktasıydı ve tek bir bölgesel ortağa aşırı bağımlılığın risklerini gözler önüne serdi” sözleriyle değerlendirerek, Zeydi’nin enerjiyi Washington ile daha derin bir işbirliğine giden “en hızlı yol” olarak gördüğünü belirtti.
ABD Merkezli Şirketlerle Masadaki Projeler
Iraklı ve ABD’li yetkililerin aktardığına göre, başlatılan bu yeni girişim çerçevesinde öne çıkan başlıklar şunlar:
Chevron ile Müzakereler: Irak, dev Batı Kurna-2 petrol sahasında Rus Lukoil’i devreden çıkarma hamlesinin ardından Chevron ile özel görüşmelere başladı. Bu hamle, ülkenin en verimli sahalarından birinin kontrolünü potansiyel olarak ABD’li şirkete verebilir.
General Electric (GE): Hükümet, ülkenin elektrik üretim ve iletim altyapısını genişletmek amacıyla GE ile kapsamlı bir işbirliği anlaşmasını sonuçlandırması için Elektrik Bakanlığı’na tam yetki verdi.
HKN Energy: Zeydi’nin kabinesi, kuzey Irak’taki Himrin petrol sahasını geliştirmek üzere ABD merkezli HKN Energy ile yapılan anlaşmayı yakın zamanda onayladı.
Altyapı ve Güvenlik: ABD destekli elektrik ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) girişimlerine destek, yarı özerk Kürdistan bölgesindeki Amerikalı operatörler için güvenlik garantileri ve Irak’ı Akdeniz pazarlarına bağlayacak stratejik ihracat boru hatlarının yeniden canlandırılması masadaki diğer konular arasında yer alıyor.
Hedef: 3 Yıl İçinde Üretimde Ciddi Artış
Mayıs ayında göreve gelen ve multimilyoner bir iş insanı olan Zeydi, ofisinden yapılan açıklamaya göre petrol üretimini üç yıl içinde “önemli ölçüde” artırmayı planlıyor. Bu dev anlaşmaların, Zeydi ile kendisine güçlü bir destek veren ABD Başkanı Donald Trump arasında yapılacak görüşmenin de odak noktası olması bekleniyor.
Ziyaret öncesi bir açıklama yapan Başbakan Zeydi, “Petrol, Elektrik ve İletişim Bakanlıklarına, enerji, telekomünikasyon, teknoloji ve kalkınma alanlarında çalışan saygın Amerikan şirketlerine öncelik vermeleri talimatını verdik” ifadelerini kullandı.
Bürokratik Engeller Kaldırılıyor
Yatırım çekmenin ve altyapı darboğazlarını aşmanın kolay olmayacağını belirten uzmanları haklı çıkarırcasına, Irak hükümeti bazı istisnai adımlar atmaya başladı. Reuters tarafından görülen resmi bir belgeye göre; Haziran ayı başlarında Irak kabinesi devlete ait Basra Petrol Şirketi’ne, enerji projeleri için görüşmelerde bulunan ABD’li şirketleri ön anlaşmalarla ilgili bazı düzenleyici şartlardan muaf tutma talimatı verdi.
Enerji danışmanı ve eski Basra Petrol Şirketi yöneticisi Muhammed Abbas bu durumu, “Zeydi, Washington ile bağları güçlendirmek ve ABD’li büyük enerji şirketleri arasındaki ‘Irak’ın büyük çaplı yatırımlar için zorlu bir ortam olduğu’ algısını tersine çevirmek amacıyla bilinçli bir politika değişikliği uyguluyor” şeklinde yorumladı.
Yaklaşık on yıl önce IŞİD’in yenilgiye uğratılmasından bu yana ülkedeki güvenlik durumu belirgin şekilde iyileşti. Iraklı yetkililer, periyodik insansız hava aracı saldırıları ve bölgesel gerilimlerin risk oluşturmaya devam etmesine rağmen, İran çatışmasının ardından yabancı enerji şirketlerini rahatlatmak amacıyla kilit petrol tesisleri etrafındaki güvenlik önlemlerinin en üst düzeye çıkarıldığını vurguluyor.
İlk yorum yapan siz olun