DUBAİ (Birleşik Arap Emirlikleri): ABD, Başkan Donald Trump’ın Washington’ın Hürmüz Boğazı’nda İran’a yönelik ablukayı “yeniden yürürlüğe koyduğunu” açıklamasından saatler sonra, Salı sabahı erken saatlerde İran’a yönelik yeni bir hava harekâtı başlattı. Trump ayrıca, küresel seyrüsefer serbestisini destekleyen yüz yıllık Amerikan politikasını kökten değiştirecek bir çıkış yaparak, boğazdan güvenli geçiş yapacak diğer gemilerden ücret alınacağını öne sürdü.
İran bu hamleye, Hürmüz Boğazı’ndan geçen Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) bağlantılı iki tankeri ve Bahreyn’i hedef alan saldırılarla karşılık verdi. Saldırılarda bir denizci hayatını kaybederken, sekiz kişi de yaralandı. BAE, İran’a misilleme tehdidinde bulunarak Abu Dabi ve Dubai gibi küresel merkezlere ev sahipliği yapan ülkeyi yeniden Tahran’la doğrudan bir çatışmanın eşiğine getirdi.
Bu çatışmalar, barış döneminde küresel ham petrol ve doğal gazın beşten birinin geçtiği boğaz üzerinde ABD ve İran’ın kontrol mücadelesi yürüttüğü bir dönemde yaşanıyor. Gelişmelerin ardından Brent petrolün varil fiyatı yüzde 7,8 artışla 81,92 dolara yükseldi. Bu rakam, savaşın zirve yaptığı dönemdeki 120 dolarlık seviyenin altında olsa da dünya genelinde maliyetleri artırma riski taşıyor.
Trump: “Ablukayı Geri Getiriyoruz, Geçişlerden Ücret Alacağız”
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Amerikan ordusunun İran’a yönelik yeni bir saldırı dalgası başlattığını duyurdu. Açıklamada, “Bu saldırılar İran güçlerine ağır bedeller ödetmeye devam edecek, Hürmüz Boğazı’ndaki sivil halka ve ticari taşımacılığa saldırma kabiliyetlerini sekteye uğratacaktır”denildi.
Askeri operasyon açıklamasının hemen ardından Oval Ofis’te gazetecilere konuşan Trump, bunu “başka bir büyük saldırı” olarak nitelendirerek şunları söyledi:
“Onları çok sert vuruyoruz ve bu devam edecek. Tüm saldırı kabiliyetlerini yok ediyoruz ve boğazları kontrol altına alıyoruz. Ablukayı geri getiriyoruz.”
Trump ayrıca, daha önce yalanlamasına rağmen, boğazdan geçen gemilerden geçiş ücreti alınması planına dair yeni detaylar paylaştı: “Dünyanın çok zengin bir bölgesini koruyoruz. Para harcıyoruz. Bu yüzden yaptığımız şey şu: Sağladığımız korumanın karşılığını (maddi olarak) geri alacağız.”
Bu hamle, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a saldırmasından önce olduğu gibi, boğazın herkese ücretsiz ve açık kalması gerektiği yönündeki geleneksel ABD politikasından tamamen saptığını gösteriyor. Uzmanlar, ABD veya İran’ın ücret alma girişimlerinin küresel seyrüsefer serbestisi normlarını ihlal edeceğini ve bölgenin çok ötesinde ekonomik kırılmalara yol açacağını belirtiyor.
Orta Doğu’da Savaş Yeniden Alevlendi: Tankerler Ateşe Verildi
Birleşik Arap Emirlikleri Savunma Bakanlığı, Salı günü erken saatlerde İran’ın Hürmüz Boğazı’nda iki tankere saldırdığını, bir denizcinin öldüğünü ve sekiz kişinin yaralandığını duyurdu. Bakanlık, İran’ın “Mombasa” ve “Al Bahiyah” adlı tankerlere iki seyir füzesi fırlattığını, saldırı sonrası gemilerde çıkan yangınların söndürüldüğünü açıkladı. Yaralananların ve hayatını kaybeden kişinin Hindistan ve Ukrayna vatandaşı olduğu belirtildi.
BAE Savunma Bakanlığı, “BAE, bu tırmanışa yanıt verme ve topraklarını, vatandaşlarını ve sakinlerini korumak için gerekli tüm önlemleri alma hakkını saklı tutar” açıklamasını yaptı. Sabah saatlerinde Dubai semalarında savaş uçaklarının sesleri duyuldu.
İran Devrim Muhafızları Ordusu ise tankerlere yönelik saldırıyı üstlenerek, gemilerin “defalarca yapılan uyarıları dikkate almadığını” iddia etti ve “Mayın tarlasından geçmeyi seçtiler, bu yüzden hedef alınarak etkisiz hale getirildiler”açıklamasını yaptı.
Öte yandan, ABD hava saldırılarına misilleme olarak İran’ın hedef aldığı Bahreyn’de de füze alarmı sirenleri çaldı ve halka sığınaklara gitme çağrısı yapıldı.
“Geçici Barış Anlaşması” Çöktü mü?
Trump, Pazartesi günü katıldığı bir radyo programında, geçen ay varılan anlaşmanın İran’ı “test etmek için yapıldığını” belirterek, “Aşağılık insanlarla iş yapıyorsanız anlaşmalar pek bir şey ifade etmez. Testi geçemediler” dedi.
İran ise geçici barış anlaşması uyarınca boğazdaki trafiği yönetme ve ücret alma hakkına sahip olduğunu savunurken, ABD bu iddiayı reddediyor. ABD ordusu ve BM Uluslararası Denizcilik Örgütü, Umman kıyısı boyunca İran kontrolü dışında kalacak yeni bir rota oluşturmaya çalışmış, ancak İran bu rotayı kullanan gemilere saldırmıştı.
Nisan ortasında yürürlüğe giren ve boğazın tamamen açılmasını öngören geçici barış anlaşması, son günlerdeki karşılıklı çatışmalarla fiilen geçerliliğini yitirdi. Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı son paylaşımda, “İRAN ABLUKASINI YENİDEN YÜRÜRLÜĞE KOYUYORUZ. Diğer tüm ülkeler Hürmüz Boğazı’nı adil ve açık bir şekilde kullanabilecek”dedi ve güvenlik maliyetlerini karşılamak adına taşınan kargonun değerinin yüzde 20’si oranında bir bedelin ABD’ye “iade edileceğini” ileri sürdü.
ABD ordusu, İran limanlarına yönelik ablukanın Dubai saatiyle Çarşamba gece yarısı yeniden başlayacağını duyurdu.
İlk yorum yapan siz olun