ABD, hayatını kaybeden askerlerine misilleme olarak pazar günü İran’a yönelik yeni hava saldırıları düzenlerken, bir Amerikan askerinin daha yaşamını yitirdiğini duyurdu. Eş zamanlı olarak İran’ın Ürdün’e fırlattığı füzeler, çatışmanın komşu İsrail’e sıçrama riskini artırdı.
Geçtiğimiz ay çatışmaları kalıcı olarak sona erdirmek amacıyla yapılan geçici anlaşmanın çökmesi ve Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin büyük ölçüde durmasıyla, ABD ve İran adım adım topyekûn bir savaşa sürükleniyor. Her iki tarafın da milyonlarca insanın hayatını sürdürmesi için kritik öneme sahip sivil altyapıları hedef alması endişeleri daha da derinleştiriyor. Uzak coğrafyalarda ise çatışmaların akaryakıt ve emtia fiyatlarına yansıması, dünyanın en kırılgan bölgelerini ağır şekilde vuruyor.
ABD Askeri Kayıpları Artıyor
-
ABD ordusu, cumartesi günü Irak’ta düşürülen bir İran insansız hava aracının “kontrollü imhası” sırasında bir askerin hayatını kaybettiğini açıkladı.
-
Geçtiğimiz cuma günü Ürdün’de Amerikan askerlerinin öldürülmesine misilleme olarak İran Devrim Muhafızları’nın hedef alındığı belirtilmişti.
-
Saldırı sonrası kaybolan bir askerin akıbetine dair ordudan yapılan yeni açıklamada, pazar günü “kimliği belirsiz kalıntıların” bulunduğu ve incelemeye alındığı bildirildi. Savaşın başlamasından bu yana toplam 17 ABD askeriyaşamını yitirdi.
Sivil Altyapılar ve Nükleer Tesis Hedefte
İkinci haftasına giren karşılıklı saldırılarda ABD; İran’daki köprüleri, su arıtma tesislerini ve elektrik santrallerini hedef alırken, Tahran yönetimi de Orta Doğu genelindeki ABD müttefiki ülkeleri vurmaya devam ediyor.
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), saldırıların İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kontrol etme kapasitesini zayıflatmayı ve balistik füze cephaneliğini yöneten Devrim Muhafızları’nı “hızla cezalandırmayı” amaçladığını bildirdi. ABD ordusu tarafından paylaşılan görüntülerde, savaş uçakları ve denizden fırlatılan Tomahawk seyir füzeleriyle düzenlenen saldırılar yer alırken, vurulan hedeflerden birinin dağlık bir vadide yer aldığı görüldü.
İran devlet televizyonu ise ABD saldırılarının ülkenin güneybatısında inşa halindeki bir nükleer santral sahasını vurduğunu aktardı. Planet Labs PBC’ye ait uydu görüntüleri Darkhovin nükleer tesisindeki hafriyat çalışmalarını gösterse de Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), sahanın “inşaatın çok erken aşamalarında” olduğunu ve son denetimlerinde hiçbir nükleer materyal barındırmadığını doğruladı.
Ürdün, Kuveyt ve Körfez’de Tansiyon Yüksek
Çatışmaların faturası Arap ülkelerine de yansıyor:
-
Ürdün: Topraklarında büyük ABD üsleri barındıran Ürdün ordusu, İran’a ait çok sayıda füzeyi engellediğini duyurdu. Olayın ardından İran maslahatgüzarı protesto amacıyla devlet televizyonundan da duyurulan bir kararla Dışişleri Bakanlığı’na çağrıldı.
-
İsrail: Ürdün’ün Akabe kentine yönelik füze saldırılarının İsrail’e sıçrayabileceği uyarısında bulunuldu. Akabe’nin sınır komşusu olan İsrail’in Eilat kentinde, enkaz düşmesini engellemek için kentin dış mahallelerinden iki önleyici füze fırlatıldı. İsrail Genelkurmay Başkanı Korgeneral Eyal Zamir, “Çatışmalara derhal yeniden başlamaya hazırız” açıklamasını yaptı.
-
Kuveyt: Ülkenin içme suyunun %90’ını sağlayan su arıtma ve elektrik tesislerinden biri, iki gün içinde ikinci kez saldırıya uğradı ve bölgede yangınlar çıktı.
-
Körfez İşbirliği Konseyi (KİK): Konseyin Genel Sekreteri Jasem Mohamed Al-Budaiwi, sivil altyapıları hedef alması nedeniyle İran’ı savaş suçları işlemekle itham etti. (Uluslararası insancıl hukuk sivil altyapıları koruma altına alsa da, bu alanların askeri amaçlarla kullanılması durumunda koruma statüsü düşebiliyor.)
Hürmüz Boğazı’nda Abluka Sürüyor
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ı savaş öncesi küresel petrol arzının beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki baskısını hafifletmeye zorlamak amacıyla ülkenin elektrik santrallerini ve köprülerini vurmakla tehdit etmişti. Son operasyonlar, ordunun bu taktiği uygulamaya koyduğuna işaret ediyor.
Geçtiğimiz hafta ham petrol sevkiyatını durdurmak için İran limanlarına yeniden deniz ablukası uygulayan ABD güçleri, cumartesi gününden bu yana beş geminin yönünü değiştirdiğini ve birini devre dışı bıraktığını bildirdi. Savaş öncesi günlük ortalama 140 geminin geçtiği boğazda trafik durma noktasına geldi; gemi geçiş sayısı cuma günü 3’e, cumartesi günü ise 8’e geriledi.
Hamaney’den Gözdağı ve Artan Sivil Kayıplar
İran’ın Dini Lideri Mücteba Hamaney cumartesi günü yaptığı uyarıda, ABD’nin saldırılara devam etmesi halinde İslam Cumhuriyeti’nin onlara “unutulmaz dersler” vereceğini söyledi. Üst düzey bir İranlı müzakereci ise Tahran’ın ABD’yi anlaşmayı ihlal etmekle suçlayarak geçici barış anlaşmasındaki taahhütlerini askıya aldığını duyurdu. Çatışmaların ve İran’ın nükleer programı gibi sorunların kalıcı olarak çözülmesi için belirlenen 60 günlük sürenin yarısı çoktan geride kalmış durumda.
İranlı yetkililer pazar günü yaptıkları açıklamada, son ABD saldırılarında en az 50 kişinin yaşamını yitirdiğini ve 517 kişinin yaralandığını belirtirken, askeri teçhizat kayıplarına ilişkin henüz resmi bir bilanço paylaşmadı.
İlk yorum yapan siz olun