Bir zamanlar Aziz Simeon’un (St. Simeon Stylites) üzerinde yaşadığı sütunun kaidesinin etrafına saçılmış taşlar; Suriye’nin kuzeyindeki Bizans dönemi manastırının savaş, yağma ve kaçak kazılar nedeniyle uğradığı tahribatı gözler önüne seriyor.
AFP haber ajansı, on yılı aşkın süredir devam eden çatışmaların ardından bölgede incelemelerde bulunmak ve nelerin kurtarılabileceğini değerlendirmek üzere Fransız bir arkeoloji heyetine eşlik etti.
Beşinci yüzyıldan kalma bu tarihi manastır ve kilisesi, Suriye’nin kuzeyindeki “ölü” veya “unutulmuş şehirler” olarak bilinen yüzlerce terk edilmiş antik yerleşim yeriyle birlikte UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alıyor.
Hasar Tespiti ve İlk Müdahale
Elinde fotoğraf makinesi ve not defteriyle kalıntıların arasında dolaşan 42 yaşındaki Fransız-Suriyeli arkeolog Micheline Kurdy, alanın mevcut durumunu belgeleyerek onarım için “hızlı müdahale” planları hazırladığını belirtti.
Kurdy, manastırdaki durumu şu sözlerle özetledi:
“Manastırın güneydoğu bölümünde onarılamaz hasarlar var; ancak diğer yandan kilise dimdik ayakta ve iyi durumda.”
Manastırın içine giren heyet, çatlamış kemerler ve kısmen çökmüş taş duvarlarla karşılaşırken, rahiplerin yaşam alanlarının ise zarar görmediğini raporladı.
Savaşın, Yağmanın ve İhmalin Faturası
Suriye, bir zamanlar antik medeniyetlere ait en eski ve en iyi korunmuş hazinelere ev sahipliği yapan bir arkeoloji cenneti olarak biliniyordu. Ancak 2011’de patlak veren iç savaşın ardından ülke genelindeki arkeolojik alanlar büyük zarar gördü, müzeler yağmalandı ve tarihi şehir merkezleri yerle bir edildi. IŞİD’in 2015’te ele geçirdikten sonra yıkım ve yağma kampanyası başlattığı Roma dönemi kenti Palmira, bu tahribatın en bilinen örneklerinden biriydi.
Saha Direktörü Abdülcelil Arabi’nin aktardığına göre, Aziz Simeon Manastırı da savaş boyunca çeşitli silahlı grupların kontrolüne girdi ve “yağma, kaçak kazı, askeri amaçlı kullanım ve ihmale” maruz kaldı.
-
2016 Hava Saldırısı: Manastır, UNESCO’nun taraf belirtmeden kınadığı bir hava saldırısında doğrudan hedef alındı.
-
2023 Depremi: Geçtiğimiz yıl meydana gelen büyük deprem, tarihi yapıda ek hasarlara yol açtı.
Batı kemeri ve sütunlarının çöktüğüne dikkat çeken Arabi, alanın yaklaşık yüzde 30 ila 40’ının zarar gördüğünü tahmin ediyor.
Aziz Simeon’un yıllarca üzerinde oturarak hayatını duaya adadığı ünlü sütun hakkında konuşan Arabi, “Sütunun kaidesi duruyor ancak kalıntıları etrafa saçılmış durumda. Onu yeniden inşa etmeye çalışacağız,” dedi. Doktora tezini bu manastır kompleksi üzerine yapan Kurdy ise ana sütunun kaidesini ve kalan parçalarını yeniden yerleştirmek için “eski planları gözden geçirmeleri” gerektiğini vurguladı.
Geçmişten Geleceğe Kalan Miras
Fransa’nın Suriye Maslahatgüzarı Jean-Baptiste Faivre, bu mirasın önemine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
“Bu kültürel miras sadece Suriye’nin geçmişi için değil, geleceği için de son derece önemli. Alanın restorasyonu ve geliştirilmesi için Suriye Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü ile Fransız kültürel kurumları arasında iş birliği yapılacak.”
Sahada bulunan Fransız Katolik örgütü L’Œuvre d’Orient temsilcisi Vincent Gelot ise restorasyon çalışmalarının Fransa Büyükelçiliği ve savaş bölgelerindeki kültürel mirası koruma vakfı Aliph gibi ortaklar ile bağışçıların desteğiyle yürütüleceğini belirtti.
Gelot, projenin nihai hedefini şu sözlerle dile getirdi: “Turistlerin ve hacıların bir gün buraya geri dönmesini umuyoruz; çünkü bu mekan bugün bile hala bir mesaj taşıyor ve bizimle konuşmaya devam ediyor.”
İlk yorum yapan siz olun