Birleşmiş Milletler (BM), savaş ve çatışma bölgelerinde cinsel şiddet uygulayan ülkeler kara listesine tarihinde ilk kez İsrail ve Rusya’yı dahil etti. İsrail cephesi karara sert tepki göstererek BM Genel Sekreterliği ile ilişkileri askıya alacağını duyururken; raporda, hem İsrail hem de Rus güçlerinin sistematik ihlallerine dair çarpıcı veriler paylaşıldı.
BM Genel Sekreteri António Guterres’in ofisi tarafından hazırlanan rapora göre, BM geçtiğimiz yıl İsrail güçleri tarafından Gazze ve Batı Şeria’daki Filistinlilere yönelik 31 cinsel şiddet vakasını doğruladı. Bu vakaların 13’ünün 2025 yılında, 18’inin ise önceki iki yıl içinde gerçekleştiği belirtildi. BM, hazırlanan bu raporun kapsamlı bir dökümden ziyade “olayların ve genel eğilimlerin bir göstergesi” olarak kabul edilmesi gerektiğinin altını çizdi.
Filistinlilere Yönelik Şiddetin Detayları
Raporda yer alan doğrulanmış cinsel şiddet vakalarının 14 erkek, 7 kadın, 9 erkek çocuğu ve 1 kız çocuğuna yönelik olduğu açıklandı. İsrail ordusu, polisi ve cezaevi servisi personeli tarafından işlendiği belirtilen ihlaller arasında; tecavüz, toplu tecavüz, zorla çıplak bırakma ve cinsel organlara yönelik şiddet yer alıyor.
BM ayrıca, konuyu tam anlamıyla soruşturma çabalarının İsrail hükümeti tarafından engellendiğini ve tutukluların, maruz kaldıkları istismarı bildirmemeleri için tehdit edildiklerini vurguladı.
İsrail’den BM’ye Boykot ve “Antisemitizm” Suçlaması
Cinsel istismar iddialarını kesin bir dille reddeden İsrail tarafı, karara öfkeyle karşılık verdi. İsrail’in BM Büyükelçisi Danny Danon, Genel Sekreter Guterres’i “antisemitik yalanlar yaymakla” suçladı. İsrail’in BM misyonu, Guterres uluslararası kurumun başında olduğu sürece ofisiyle her türlü teması reddedeceklerini açıkladı.
Geçen Yıl Hamas Listeye Eklenmişti
Hatırlanacağı üzere geçtiğimiz yıl yayımlanan “Çatışma Kaynaklı Cinsel Şiddet” raporuna Hamas da eklenmişti. BM, Gazze’den serbest bırakılan 12 eski rehinenin Hamas üyelerine yönelik cinsel şiddet iddialarında bulunduğunu, ancak İsrail hükümetinin BM organlarının soruşturma yürütmesine izin vermemesi nedeniyle bu raporları doğrulayamadıklarını belirtti.
O dönem İsrail’i “uyardığını” belirten Guterres, iddiaların soruşturulması ve Filistinlilerin tutukluluk koşullarının iyileştirilmesi için adım atılması çağrısında bulunmuştu. Ancak o tarihten bu yana sızan görüntüler ve raporlar, Filistinli tutuklulara yönelik cinsel istismarın sistematik bir modele dönüştüğünü işaret ediyor.
Sistematik İşkence İddiaları ve Sde Teiman Skandalı
İsrail’in Sde Teiman gözaltı merkezinde beş İsrailli gardiyanın Gazze’den getirilen bir tutukluya cinsel istismarda bulunduğunu gösteren güvenlik kamerası görüntülerinin sızması büyük yankı uyandırmıştı. Mağduru muayene eden bir doktor rektumunda doğrulayıcı yaralar tespit etmesine ve artan uluslararası baskıya rağmen, İsrail’in en üst düzey askeri savcısı bu yılın Mart ayında gardiyanlar hakkındaki suçlamaları düşürdü.
Geçtiğimiz Kasım ayında BM İşkenceye Karşı Komite, İsrail hapishanelerindeki Filistinlilere yönelik “organize ve yaygın işkence ve kötü muamelenin fiili bir devlet politikası” olduğuna işaret eden raporlardan derin endişe duyduğunu açıklamıştı.
Yakın zamanda New York Times gazetesinin 14 Filistinli cinsel istismar mağdurunun ifadelerine dayandırdığı raporu ise İsrail hükümetinde krize neden oldu. Başbakan Binyamin Netanyahu ve Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar, gazeteye iftira davası açacaklarını belirterek haberi “modern basında İsrail devletine karşı yayınlanmış en iğrenç ve çarpık yalanlardan biri” olarak nitelendirdi.
İnsan Hakları Örgütlerinden “Cezasızlık” Vurgusu
İnsan hakları örgütleri, Gazze’deki savaş boyunca İsrail askerlerinin işlediği ihlallere karşı yaygın bir “cezasızlık” politikasının yürütüldüğünü eleştiriyor. Araştırma kuruluşu Action on Armed Violence (Silahlı Şiddet Eylemi), savaşın başından bu yana askerlerin işlediği suçlara yönelik her 10 İsrail soruşturmasından 9’unun kusur bulunmadan veya sonuçsuz kapatıldığını bildirdi. İncelenen 52 vakadan sadece 1’inin hapis cezasıyla sonuçlandığı kaydedildi.
İsrail ordusu ise bu eleştirilere, “yasa ihlali şüphesi bulunan istisnai operasyonel olaylarda inceleme ve soruşturma süreçleri yürütüldüğü” ve İsrail ile uluslararası hukuk yükümlülükleri çerçevesinde makul şüphe olması halinde cezai soruşturma açıldığı şeklinde yanıt verdi.
Rusya da İlk Kez Kara Listede
Rapordaki bir diğer tarihi gelişme ise Rusya’nın durumu oldu. Geçtiğimiz yıl Guterres tarafından uyarılan Rus silahlı ve güvenlik güçleri, Ukrayna’daki savaş sırasında savaş esirlerine ve sivil tutuklulara yönelik cinsel şiddet eylemleri nedeniyle ilk kez kara listeye alındı.
BM raporuna göre, Rusya ve Rusya’nın işgal ettiği Ukrayna topraklarında 280 erkek, 26 kadın ve 4 kız çocuğunu etkileyen, tecavüz ve cinsel organ sakatlamalarını da içeren 310 “çatışma bağlantılı cinsel şiddet” vakası tespit edildi.
Şubat 2022’de başlayan işgalle ilgili hazırlanan bu raporu memnuniyetle karşılayan Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, kararı “hakikat ve hesap verebilirliğe giden acılı yolda çok önemli bir adım” olarak değerlendirdi. Rusya cephesi ise henüz konuya ilişkin resmi bir açıklama yapmadı.
İlk yorum yapan siz olun