Trump’tan İran’a Hürmüz Boğazı Uyarısı: “Ya Açın Ya Da Çok Ağır Bir Darbe Alırsınız”

Küresel enerji tedarikinin can damarı Hürmüz Boğazı’nda sular durulmuyor. ABD Başkanı Donald Trump, boğazın yeniden açılması için bir anlaşmanın an meselesi olduğunu belirtirken, müzakerelerin çökmesi halinde İran’ı “çok ağır bir darbe” ile tehdit etti.

Küresel petrol ve doğal gaz sevkiyatının en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı, 28 Şubat’ta başlayan savaşın ve Nisan ayında ilan edilen ateşkesin ardından yeniden çatışmaların merkezine yerleşti. Savaşı fırsat bilerek boğaz üzerindeki kontrolünü artıran İran’ın, savaş öncesinde uygulamadığı “geçiş ücreti (toll) talep etme” isteği, masadaki en büyük anlaşmazlık konusu olmaya devam ediyor.

“Gerekirse Savaşarak Çıkarız”

Salı günü Kaliforniya’da gazetecilere açıklamalarda bulunan ABD Başkanı Donald Trump, müzakere heyetlerinin “çok verimli bir gün” geçirdiğini ve Hürmüz’ü yeniden açacak anlaşmanın “bugün veya yarın” sağlanabileceğini söyledi.

Ancak Trump, Fox News’e verdiği mülakatta çok daha sert bir üslup kullandı. Başkan Trump, “Boğaz çok yakında açılacak. Aksi takdirde çok ağır bir darbe alacaklar ve sonrasında boğaz yine de açılacak. Yapabileceğiniz tek şey, savaşarak o boğazdan çıkmaktır” ifadelerini kullandı. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent de CNBC’ye yaptığı açıklamada, Çarşamba veya Perşembe gününe kadar bir anlaşmaya varılma ihtimalinin masada olduğunu doğruladı.

Masada 60 Günlük Geçici Anlaşma Var

İran Dışişleri Bakanlığı, Washington ile herhangi bir müzakere yürütüldüğünü yalanlamasına rağmen diplomasi trafiği hız kesmiyor.

• ABD’nin Rolü: ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Umman ile İran arasında boğazdaki trafiğin artırılmasına yönelik görüşmelere ABD’nin de müdahil olduğunu açıkladı.

• Katar’ın Arabuluculuğu: Arabulucu konumundaki Katar, doğrudan bir ABD-İran görüşmesi planlanmadığını ancak diplomatik çabaların sürdüğünü bildirdi. Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamad Al Sani’nin de Trump ile telefonda görüşerek gerilimi düşürme çabalarını ele aldığı kaydedildi.

• Axios’un İddiası: Axios haber ajansının bölge yetkililerine dayandırdığı haberine göre; Washington’ın Çarşamba günü duyurmayı umduğu plan, İran ile Umman arasında Hürmüz’de güvenli geçişi sağlayacak 60 günlük geçici bir anlaşmayı içeriyor.

“Anlaşma Yoksa Tam Teslimiyet Bekliyoruz”

Müzakere etmediğini iddia eden Tahran yönetimini “ikiyüzlülükle” suçlayan Trump, “Bir anlaşma ya da Tam Teslimiyet sağlanana kadar” İran limanlarına yönelik ABD karşı ablukasının devam edeceğini vurguladı. Washington’ın diplomatik hedefleri arasında Hürmüz’ün açılmasının yanı sıra İran’ın nükleer silahlardan arındırılması da bulunuyor.

Bölgede Sıcak Çatışmalar Sürüyor: İki Gemi Vuruldu

ABD’ye milyarlarca dolara mal olan savaşta beş aydan fazla bir süre geride kalırken, İran bölgedeki ABD ve müttefik hedeflerinin yanı sıra ticari gemilere yönelik füze ve insansız hava aracı saldırılarına devam edebilecek kapasiteyi koruyor. Diplomatik çabaların gölgesinde Salı günü bölgede kritik saldırılar yaşandı:

• Hürmüz Boğazı: İngiltere Deniz Güvenliği Ajansı (UKMTO), Umman açıklarında bir kargo gemisinin “bilinmeyen bir mermi/füze” ile vurulduğunu duyurdu. Saldırıya uğrayan ticari gemideki bir mürettebatın kayıp olduğu bildirildi.

• Kızıldeniz: Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik ilan ettiği deniz ablukası nedeniyle tansiyonun yüksek olduğu Kızıldeniz’de de Yemen açıklarında Hindistan bandıralı MSV Faize Noore Oliya adlı gemi, kime ait olduğu belirlenemeyen bir saldırı sonucu battı. Mürettebatın tamamı kurtarıldı.

Kızıldeniz’deki güvenlik zafiyeti ve Hürmüz’deki aksamalar, nakliye şirketlerini Süveyş Kanalı yerine Afrika’nın güney ucunu dolaşan uzun rotalara mecbur bırakmaya devam ediyor.