ABD Başkanı Donald Trump’ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile birlikte açıkladığı 20 maddelik Gazze barış planının üzerinden yaklaşık 11 ay geçmesine rağmen sahada somut bir ilerleme sağlanamadı. Sürecin tamamen durma noktasına gelmesi üzerine, Trump’ın damadı ve Özel Barış Temsilcisi Jared Kushner liderliğindeki üst düzey bir heyet, planı yeniden canlandırmak amacıyla bölge turuna çıkmaya hazırlanıyor.
Hamas’ın silahsızlanmasını, İsrail ordusunun çekilmesini, insani yardımların ve altyapı restorasyonunun hızlandırılmasını ve teknokrat bir Filistin komitesinin göreve başlamasını öngören plan, tarafların uzlaşmaz tutumları nedeniyle kilitlenmiş durumda.
Kushner’ın Heyetinde Dikkat Çeken İsimler: Türkiye, Mısır ve Katar Ziyareti
Kushner’ın diplomatik temasları kapsamında İsrail’in yanı sıra arabulucu ülkeler Türkiye, Mısır ve Katar’ı ziyaret etmesi bekleniyor. Heyette dikkat çeken iki önemli aktör yer alıyor:
Nickolay Mladenov: Trump tarafından kurulan “Gazze Barış Kurulu”nun (Board of Peace) başkanı ve eski BM Irak Temsilcisi.
Tony Blair: Eski İngiltere Başbakanı ve Barış Kurulu üyesi. Blair’in bölgedeki diplomatik tecrübesi ve Arap dünyasındaki temaslarının Kushner’ın müzakere gücüne katkı sağlaması hedefleniyor.
Chatham House Orta Doğu ve Kuzey Afrika Programı uzmanı Yossi Mekelberg sürece ilişkin, “Asıl koz Kushner’ın şahsı değil, ABD’nin gücüdür. Eğer İsrail, Trump’ın bu planın arkasında kararlılıkla durduğunu görürse, Washington bunu hayata geçirecek araçlara sahiptir,” değerlendirmesinde bulundu.
Sahadaki Çıkmaz: Çekilme mi, Silahsızlanma mı?
Planın ikinci aşamasının başladığı aylar önce duyurulsa da sahada herhangi bir ilerleme kaydedilemedi:
Yönetim Komitesi Beklemede: Eski Filistinli bakan Ali Şaat liderliğindeki teknokratik Gazze Yönetimi Geçici Ulusal Komitesi, Gazze’ye giremedi ve Kahire’de beklemeyi sürdürüyor.
Silahsızlanma Düğümü: 30 Temmuz’da silah bırakma konusunda tarihi bir anlaşmaya varıldığı açıklansa da süreç tıkandı. Hamas, İsrail tamamen çekilmeden silah bırakmayı reddederken; İsrail, Hamas silahsızlanmadan Gazze’den ayrılmayacağını vurguluyor.
Netanyahu’dan Sert Ret: İsrail Başbakanı Netanyahu, geçtiğimiz günlerde kabine toplantısında barış planını reddederek, “Ne Gazze’de ne de Batı Şeria’da bir Filistin devleti kurulmayacaktır,” ifadelerini kullandı.
Batı Şeria’da Yerleşimci Gerilimi ve ABD’den Sert Tepki
Kushner’ın ziyareti öncesinde bölgede gerilim tırmanırken, Batı Şeria’daki Yahudi yerleşimcilerin saldırıları da Washington’ın tepkisini çekti.
ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee, Kusra kasabasında bir Amerikan vatandaşının da aralarında bulunduğu Filistinli aileleri kuşatan yerleşimcilerin eylemlerini “korkunç bir terör eylemi” olarak nitelendirdi ve İsrail güvenlik güçlerinin müdahalesini bizzat talep ettiklerini açıkladı.
Bu sert çıkış, Washington’ın yerleşimcilerin oluşturduğu engellere rağmen Trump’ın barış planını canlı tutma konusundaki kararlılığının bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
İlk yorum yapan siz olun