ABD’nin Gazze Özel Temsilcisi ve Barış Kurulu Başkanı Nickolay Mladenov, çarşamba günü Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi’ne yaptığı bilgilendirmede, Gazze’nin “yeni bir felaketi daha kaldıracak gücünün kalmadığını” vurguladı.
Ekim 2025’teki ateşkesin ardından Gazze’de yönetimi, yeniden inşayı ve güvenlik koordinasyonunu denetlemek üzere ABD öncülüğünde kurulan uluslararası Barış Kurulu’nun (Board of Peace) liderliğini yürüten Mladenov, Konsey’de çarpıcı açıklamalarda bulundu. İsrail ile Hamas arasındaki ateşkes anlaşmasının çökmesi halinde “geri dönülecek bir yol haritası” ve “yeniden inşa edilecek bir zemin” kalmayacağı uyarısında bulunan Mladenov, ABD’nin barış planını onaylayan Kasım 2025 tarihli 2803 sayılı kararın uygulanma sürecini değerlendirdi. Şiddetin yeniden tırmanması ihtimalinin “sadece bir gerileme değil, herkes için geri dönüşü olmayan bir nokta” olacağını belirtti.
Tarihi Anlaşma: “Tek Otorite, Tek Hukuk, Tek Silah”
Mladenov, Hamas ve diğer Filistinli grupların 30 Temmuz’da kabul ettiği 15 maddelik Barış Kurulu yol haritasındaki ilerlemeleri de paylaştı. Bu plan kapsamında silahlı grupların tarihte ilk kez silahlarını teslim etmeyi ve sivil-güvenlik idaresini BM tarafından tanınan geçici bir yönetime devretmeyi kabul ettiklerini hatırlatan Mladenov, bu uzlaşmayı ABD Başkanı Donald Trump’ın ifadelerine atıfla “tarihi bir dönüm noktası” olarak nitelendirdi. Ancak “silahsızlanma konusunda üzerinde uzlaşılmış bir belgenin, anında silahsızlandırılmış bir Gazze anlamına gelmediği” konusunda da uyarıda bulundu.
Yol haritasının mimarisinin üç temel unsura dayandığını belirten Mladenov bunları şöyle sıraladı:
Hamas ve diğer silahlı grupların tam silahsızlanmayı ve yönetimi devretmeyi alenen kabul etmesi,
“Tek Otorite, Tek Hukuk, Tek Silah” ilkesi üzerinde mutabakat,
Takvime değil performansa dayalı bir ilerleme sırası. Buna göre “ancak bir önceki aşamanın tamamlandığı onaylandığında yeni bir aşamaya geçilecek.”
Mladenov, uygulama yaklaşımının “hiçbir şeye güvenme ve her şeyi doğrula” prensibi üzerine kurulacağını da sözlerine ekledi. Plan kapsamında silahlar, uluslararası gözetim altında grupların kontrolünden çıkarılarak Filistinli teknokrat Ali Şaat liderliğindeki Gazze Ulusal Yönetim Komitesi’ne teslim edilecek ve kullanılamaz hale getirilecek. Mladenov, bu komitenin Filistin Yönetimi’nin “asla bir alternatifi olmadığını”, yalnızca geçiş dönemini yönetmek amacıyla kurulduğunu vurguladı.
İnsani Krizde Son Durum: “Kazanımlar Çok Kırılgan”
Gazze’deki insani duruma da değinen Özel Temsilci, bir yıl önce açıklanan kıtlık koşullarının Aralık 2025 itibarıyla aşıldığını ve akut yetersiz beslenmenin hafifletildiğini belirterek koşulların “önemli ölçüde iyileştiğini” söyledi. Ancak bu kazanımların “gerçek” olmakla birlikte “çok kolay kaybedilebileceği” konusunda uyardı. BM insani yardım kuruluşu OCHA tarafından işaret edilen fon açıklarının, eylül ayı sonu itibarıyla gıda ve yardım tedarik zincirini sekteye uğratabileceğine dikkat çekti.
Kış yaklaşırken barınma krizinin sürdüğünü belirten Mladenov, İsrail’in Gazze’ye giren barınma malzemelerine yönelik mevcut politikasını “kabul edilemez” olarak nitelendirdi ve yetkilileri daha iyi barınma ekipmanlarının bölgeye girişine izin vermeye çağırdı.
Askeri ve Siyasi Tablo
ABD’li Tümgeneral Jasper Jeffers komutasındaki Uluslararası İstikrar Gücü’nün (ISF) katılımcı ülkelerin asker takviyeleriyle büyümeye devam ettiğini belirten Mladenov, ortaya çıkabilecek tehditleri tırmanmadan çözmek üzere bir gerilimi azaltma mekanizmasının da geliştirildiğini aktardı. Yol haritasının kabul edilmesinden bu yana İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarının sürdüğünü ve can kayıpları “keskin bir şekilde düşmüş” olsa da sivil ölümlerinin devam ettiğini kaydetti.
İki Seçenekli Gelecek
Güvenlik Konseyi’nden; grupların silah bırakmasının ve Şarm El-Şeyh Protokolü’nün uygulanmasının İsrail’in geri çekilmesi ve Filistin’in kendi kaderini tayin etmesi için tek yol olduğunu teyit etmesini, uluslararası güç ile Ulusal Komite’ye destek sağlamasını ve geçiş sürecinin siyasi nihai hedefini korumasını talep eden Mladenov, alternatif senaryoların karanlık tablosunu şu sözlerle özetledi:
“Alternatif ya Gazze’nin İsrail tarafından yeniden işgal edilmesi ya da Hamas’ın silahsızlandırılmadığı veya yönetimden uzaklaştırılmadığı, sadece idare edildiği savaş öncesi statükoya geri dönülmesidir. Her ikisi de aslında bir ertelemedir ve ikisi de aynı yere çıkar. Karşımızdaki tercih şudur: Ya silahsızlandırılmış, yeniden inşa edilmiş ve dünyaya yeniden bağlanmış bir Gazze; ya da yeniden silahlanmış, bölünmüş, enkaz içinde, içinde radikalleşmiş bir neslin yetiştiği ve ufukta bir sonraki savaşın belirdiği bir Gazze.”
İlk yorum yapan siz olun