TAHRAN – İran Merkez Bankası Başkanı Abdunnasır Himmeti, Washington ile varılan anlaşma kapsamında serbest bırakılan dondurulmuş fonların ABD tarım ürünleri satın almak için kullanılabileceğini, ancak böyle bir zorunlulukları olmadığını belirtti.
Himmeti yayınladığı bir video mesajda, ABD Başkanı Donald Trump’ın “anlaşmanın İran’ı bu parayı Amerikan ihracat ürünlerine harcamaya mecbur bıraktığı” yönündeki iddialarını kesin bir dille yalanladı. Tahran’a serbest bırakılan ilk 12 milyar dolarlık fonun “temel ihtiyaç maddeleri ve ilaç” alımında kullanılacağının doğru olduğunu belirten Himmeti, bu durumun İran’ın kendi normal bütçesini istediği gibi harcamasına olanak tanıyacağını vurguladı.
“Sadece ABD’den Alınacak” İddiasına Yanıt
Trump, Salı günü yaptığı açıklamada İran’ın parasının “harika Amerikalı çiftçilerimizden alınan mısır, buğday ve soya fasulyesi de dahil olmak üzere yalnızca ABD’den gıda ve tıbbi malzeme alımı için kullanılacağını” öne sürmüştü.
Ancak Himmeti, İran halkına güvence vererek şu ifadeleri kullandı:
“Bu doğru değil. Müzakereler sırasında imzalanan mutabakat metinlerinde böyle bir şart bulunmuyor. ABD’den alım yapma gibi bir zorunluluğumuz yok. Bununla birlikte, ister mısır, ister buğday, isterse de ihtiyaç duyduğumuz herhangi bir temel ürün olsun, fiyat ve kalitenin rekabetçi olması halinde ABD’den alım yapmakta da bir sakınca görmüyoruz.”
Yaptırım Baskısı Olmadan Petrol İhracatı
İran Merkez Bankası Başkanı, ülkenin petrol ve petrokimya ihracatını engelleyen yaptırımların kaldırılmasına yönelik anlaşma maddelerinin Tahran tarafından nasıl okunduğuna da açıklık getirdi.
Himmeti, 60 günlük müzakere süreci boyunca İran’ın finansal kısıtlamalar da dahil olmak üzere “yaptırım kaynaklı baskılardan tamamen uzak bir şekilde” petrol ürünleri ihraç etmekte özgür olacağını belirterek şunları kaydetti:
“Bu ürünleri herhangi bir liman üzerinden, dilediğimiz herhangi bir gemiyi kullanarak teslim edebilecek ve ödemeleri belirlediğimiz herhangi bir hesaba alabileceğiz. Böylece elde ettiğimiz gelirleri özgürce kullanma imkanımız olacak.”
Fonların Kullanımı ve Trump’a Yönelik Eleştiriler
ABD Başkanı Trump, İran’ın nükleer programının geleceğine ilişkin kapsamlı bir anlaşmaya varılmadan önce ABD-İran savaşını durdurmak ve Tahran’ın dondurulmuş milyarlarca dolarlık varlığını serbest bırakmaya başlamak üzere masaya oturduğu için sert eleştirilerin hedefi olmuştu.
Gelen tepkiler üzerine Trump, serbest bırakılan fonların ABD kontrolündeki bir emanet (escrow) hesabına aktarılacağını ve İran’ın yeniden silahlanmasını finanse etmek yerine yalnızca hayati önem taşıyan gıda ve ilaçları satın almak için kullanılacağını savundu.
Ancak Himmeti, söz konusu kısıtlamaları önemsizleştirerek mevcut durumu İran açısından bir avantaja dönüştüreceklerini ifade etti:
“Bizim için pek bir şey fark etmiyor. Her yıl temel ihtiyaç maddelerine zaten yaklaşık 10 ila 12 milyar dolar, hatta bazen 15 milyar dolara yakın bir harcama yapıyoruz. Eğer serbest bırakılan bu fonlar söz konusu ithalatlar için kullanılırsa, normalde bu alımlar için ayıracağımız kendi öz kaynaklarımızı başka alanlarda kullanabilir veya rezerv olarak kasamızda tutabiliriz.”
İlk yorum yapan siz olun