Irak Başbakanı El-Zeydi: “Yolsuzlukla Mücadeleden Geri Dönüş Yok, Tüm Silahlar Devletin Kontrolünde Olacak”

BAĞDAT — Nuri el-Maliki ve Muhammed Şiya es-Sudani’nin de dahil olduğu uzun bir siyasi çekişmenin ardından göreve gelen Irak’ın yeni Başbakanı Ali el-Zeydi, ülkenin kronikleşmiş sorunlarına karşı sert ve tavizsiz bir tutum sergiliyor. Şarkul Avsat’a (Asharq Al-Awsat) verdiği özel mülakatta el-Zeydi, yolsuzlukla mücadele ve devlet dışı silahlı grupların kontrol altına alınması konularında kararlılık mesajları verdi.

Göreve gelir gelmez maaşından ve resmi ödeneklerinden feragat eden, “bir kravat bile olsa” hediye kabul etmeyeceğini açıklayan el-Zeydi’nin, kendisini bir yolsuzluk ağına çekmek için 200 milyon dolar teklif ettiği iddia edilen bir kişiyi de soruşturmaya dahil ettiği Bağdat’ta geniş yankı uyandırdı.

“Büyük Balıkların Avlandığı Gece”

Röportajın planlandığı günün hemen öncesinde Bağdat’taki Yeşil Bölge, eşi görülmemiş bir hareketliliğe sahne oldu. Yargı kararları doğrultusunda harekete geçen güvenlik güçleri, uzun süredir kendilerine dokunulamayacağını düşünen etkili siyasetçilerin, milletvekillerinin ve yetkililerin evlerine baskınlar düzenledi. Çalınan kamu fonları nedeniyle birçok kişi gözaltına alındı.

Uykusuz geçen 24 saatin ardından konuşan Başbakan el-Zeydi, yolsuzlukla mücadelenin kesin bir karar olduğunu vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:

“Evet, geri dönüş yok ve bu bir tercih meselesi değil. Yolsuzluk, Irak devletinin varlığına yönelik bir tehdit haline gelmiştir. Bazıları Irak devleti kurumlarına hizmet etmek için değil, çalmak için girmeyi tercih etti. Artık böyle insanlara yer yok.”

Çalınan fonların iadesi için Maliye Bakanı’na özel bir hesap açma talimatı vereceklerini belirten el-Zeydi, parayı iade edenlerle yasal çerçevede uzlaşmaya hazır olduklarını, aksi takdirde sert tedbirler alacaklarını ifade etti.

Silahlar Devletin Tekeline Geçiyor

Başbakan’ın bir diğer önceliği ise ülkedeki silahlı grupların kontrol altına alınması. Bu yılın sonuna kadar “Ulusal Egemenlik Konferansı” düzenleyeceklerini belirten el-Zeydi, devlet kurumları dışında hiçbir grubun silah taşımasına izin verilmeyeceğini açıkladı.

Seraya es-Selam, Asayib Ehlilhak ve İmam Ali Tugayları gibi grupların silahlarını devlete teslim etmeye başladığını doğrulayan el-Zeydi, şunları kaydetti:

• Devletin Gücü: Devletin gücünden başka bir güç yoktur ve bu, hukukun üstünlüğü ile sağlanacaktır.

• Devlet İçinde Devlet: Direnişin bir meslek değil, gereklilik olduğuna inanıyoruz ve artık böyle bir gereklilik kalmamıştır. Devlet içinde devlet varlığını kabul etmeyeceğiz.

• Sürecin İşleyişi: Grupların ellerindeki silahlar büyük ölçüde devletin gözetimine geçti. Kalan küçük bir kısmın silahlı kuvvetlere devri yakında başlayacak.

OPEC’e Kota Çağrısı ve Ekonomik Vizyon

Irak’ın ekonomisinin “ölmeyi reddeden eski bir model ile doğmakta zorlanan modern bir model” arasında sıkıştığını belirten el-Zeydi, serbest piyasa ekonomisine kararlı bir geçiş yapacaklarını söyledi. Enerji ve Kalkınma Fonu kurarak Suudi Arabistan, BAE ve Katar’ın yanı sıra Batılı fonları da ülkeye davet edeceklerini açıkladı.

Başbakan el-Zeydi, Irak’ın OPEC içindeki üretim kotasına ilişkin ise geçmişteki savaşların ve mevcut demografik yapının göz önüne alınması gerektiğini vurguladı.

Irak’ın Mevcut Ekonomik ve Demografik Görünümü:

“Önce Irak” Prensibi ve Dış Politika

Dış politikada dışarıdan gelen hiçbir dayatmayı kabul etmeyeceklerini belirten Başbakan, dış politikasını “Önce Irak” sloganıyla özetledi.

Uluslararası arenada diplomasi trafiğini de hızlandıran el-Zeydi’nin dış politika gündeminde öne çıkan başlıklar şunlar:

• Diplomatik Ziyaretler: Washington ziyaretinin ardından Türkiye Cumhuriyeti, İran İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı’na öncelikli ziyaretler gerçekleştirilecek.

• ABD ile İlişkiler: ABD Başkanı Donald Trump ile telefonla görüştüğünü belirten el-Zeydi, ABD’nin hükümetin planlarını destekleme konusunda istekli olduğunu hissettiklerini söyledi. ABD elçisi Tom Barrack ile yapılan görüşmelerin ardından bazı Amerikan şirketlerinin bürokratik engelleri de aşıldı. Nakit dolar sevkiyatı sorunu ise çözüme kavuşturuldu.

• Körfez Ülkeleri: Irak topraklarından komşu ülkelere yönelik herhangi bir saldırı girişimini önlemek için tüm güvenlik komutanlarına talimat verildi. Olası ihlallerin araştırılması için özel komiteler kuruldu.

• Suriye ile Normalleşme: Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara ile olumlu bir iletişim kuruldu. İki ülke arasında ekonomik açılımlar hedefleniyor ve Irak Dışişleri Bakanı yakın zamanda Suriye’yi ziyaret edecek.