Bahreyn’den BMGK’da Acil Çağrı: “İran Saldırılarına Karşı Harekete Geçilmeli”

NEW YORK — Bahreyn Dışişleri Bakanı, ülkesine yönelik bu hafta gerçekleştirilen ve “yenilenmiş ve haince” olarak nitelendirdiği İran saldırısının ardından Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ni (BMGK) eyleme geçmeye çağırmak üzere Perşembe günü New York’a gitti. Toplantıda ABD ve Rusya, gerilimin tırmanmasındaki sorumluluk konusunda sert bir şekilde karşı karşıya geldi.

“808 Saldırıya Maruz Kaldık”

Bahreyn’in talebi üzerine toplanan acil oturumda konuşan Dışişleri Bakanı Abdullatif bin Raşid ez-Zeyani, ülkesinin 28 Şubat’tan bu yana 203’ü balistik füze ve 605’i silahlı insansız hava aracı (SİHA) olmak üzere toplam 808 saldırıya maruz kaldığını belirtti. Saldırılarda üç sivilin hayatını kaybettiğini, aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu 465 kişinin yaralandığını ifade eden Zeyani, son saldırıların Bahreyn’in 17 Haziran’da Washington ile bir mutabakat zaptı imzalamasına rağmen gerçekleştiğine dikkat çekti.

Zeyani, “Bahreyn, bu konseyin otoritesine yönelik böylesine küstahça bir meydan okuma karşısında seyirci kalmayacağına olan inancıyla bu acil toplantıyı talep etmiştir” dedi. Saldırganlığın kendi ülkesini de aştığını belirten Bakan; Kuveyt Uluslararası Havalimanı’na eş zamanlı saldırılar düzenlendiğini ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki (BAE) Barakah Nükleer Santrali’ne yapılan SİHA saldırısının bölgeyi “bir nükleer güvenlik felaketinin eşiğine getirdiğini” söyledi.

Bahreynli Bakana göre bu eylemler, BM Şartı’nı ve 136 üye devlet tarafından desteklenen 2817 sayılı BMGK kararını açıkça ihlal ediyor.

ABD’den İran’a Yönelik Çok Sert Suçlamalar

ABD Büyükelçisi Mike Waltz ise oturumda İran’a yönelik en sert eleştirilerden birini dile getirdi. Bahreyn Petrol Şirketi de dahil olmak üzere vurulan bölgeleri bizzat ziyaret ettiğini belirten Waltz, İran güçlerinin can kaybını en üst düzeye çıkarmak amacıyla yakıt tanklarını ve kimyasal depolama alanlarını vurmadan önce, bilinçli olarak yangın söndürme hatlarını ve ilk müdahale ekiplerini hedef aldığını söyledi. Waltz, bir yerleşim bölgesinin yakınında patlamayan bir SİHA’nın iki ila üç bin kişinin ölümüne yol açabileceğini vurguladı.

“Dünya Ekonomisini Rehin Alıyorlar”

Bu hafta yayınlanan bir BM Ticaret ve Kalkınma raporuna atıfta bulunan Büyükelçi Waltz, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasının gelişmekte olan 61 ekonomiye kalıcı zarar verdiğini belirtti. Tahran’ı, ABD ve İsrail ile olan çatışmasına kimin taraf olduğuna bakılmaksızın bu su yolunu kullanarak “dünya ekonomisini rehin almakla” suçladı.

Waltz ayrıca, “Allah’a karşı savaş açmak” suçlamasıyla 10 gün önce İran’da idam edildiklerini belirttiği Cevad Zamani ve Ebu’l-Fazl Saidi adlı iki gencin durumunu gündeme getirdi. ABD Başkanı Donald Trump’ın “sabrının sınırsız olmadığı” konusunda uyaran Waltz, İran’ın 2817 sayılı karar kapsamındaki yükümlülüklerine uyması gerektiğini vurguladı.

Arab News‘in “Güvenlik Konseyi’nin bir sonraki adımı ne olmalı?” sorusunu yanıtlayan Waltz, İran’ın son dönemde denize döşediği mayınlar ve boğazdaki ticari gemilere yönelik saldırılarını kınayan karar tasarısına işaret ederek, konseyin bu tasarı üzerinde müzakerelere başlaması gerektiğini belirtti.

İran ve Rusya Cephesinden Yanıt: “Meşru Müdafaa”

Suçlamaları reddeden İran Büyükelçisi Said İrevani, bölgeyi sarsan savaşların “tüm sorumluluğunun” Washington ve İsrail’e ait olduğunu savundu. Konseyin ABD ve İsrail’den hesap sormayarak görevini yerine getiremediğini belirten İrevani, İran’ın bölgedeki ABD askeri tesislerini vurarak BM Şartı kapsamındaki “meşru müdafaa hakkını” kullandığını ifade etti. Saldırıların devam etmesi halinde İran’ın egemenliğini savunmaya devam edeceği uyarısında bulundu.

Rusya’nın BM Daimi Temsilci Yardımcısı Anna Evstigneeva da İran’ın meşru müdafaa argümanını destekleyerek, Bahreyn ve Kuveyt’teki ABD askeri tesislerinin dokunulmazlığı olmayan “mantıklı hedefler” olduğunu ifade etti. Ancak Evstigneeva, nerede olursa olsun sivil altyapıya yönelik kasıtlı saldırıların kabul edilemez olduğunun altını çizerek, Körfez ülkelerinin Washington ve Tahran arasındaki çatışmalara “rehin düşmesinden” üzüntü duyduğunu dile getirdi.

BM ve Diplomatik Çabalar: “Risk Artıyor”

İngiltere Büyükelçisi James Kariuki, İran’ın eylemlerini “pervasız saldırılar” olarak nitelendirip kınarken; Pakistan Büyükelçisi Asım İftihar Ahmed ise Çarşamba günü Doha’da ABD ve İranlı müzakereciler arasında yapılan görüşmelerde “olumlu ilerleme” kaydedildiğini belirtti.

BM Barışı İnşa İşlerinden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Elizabeth Spehar, konseye son bir haftanın kronolojisini sundu:

• 25 Haziran: Singapur ve Panama bayraklı ticari gemilere SİHA saldırıları.

• 26-27 Haziran: ABD’nin Hürmüzgan eyaletindeki İran askeri altyapısına yönelik saldırıları.

• 28 Haziran: İran’ın Kuveyt’teki Ali El-Salim Hava Üssü ile Bahreyn’deki ABD 5. Filo karargahına yönelik gece saldırıları.

Spehar, Katar’ın ara buluculuğuyla 28 Haziran’da sağlanan uzlaşmayı ve Doha’da devam eden dolaylı görüşmeleri memnuniyetle karşıladığını belirtti. Ancak tüm taraflara azami itidal çağrısında bulunarak uyardı: “Her yeni saldırı, her yeni önleme, her yeni deniz olayı yanlış hesaplama riskini artırmaktadır.”