İran’ın başkenti Tahran’daki devasa ilan panoları, ABD ve İsrail ile devam eden savaşın kronolojisini sokaklara taşıyor. Valiasr Meydanı gibi şehrin en işlek noktalarına yerleştirilen ve ABD Başkanı Donald Trump’ı hedef alan propaganda afişleri, başkentte günlük yaşamın bir parçası haline geldi.
İran hükümeti tarafından desteklenen ve devlete ait büyük medya holdinglerinden birinin çatısı altında faaliyet gösteren Khaneh-ye Tarrahan (Tasarımcılar Evi), bu görsel mesajların üretim merkezi konumunda. AFP’ye kapılarını açan stüdyonun 32 yaşındaki yöneticisi Mostafa Kafaei, sıcak gelişmeler yaşandığında ekibin hızla organize olduğunu, grafik tasarımcıların bilgilendirilerek ortak bir çalışma yürütüldüğünü belirtiyor.
Hürmüz Boğazı ve “Sihirbazın Kutusu”
Dikkat çeken tasarımlardan birinde Trump, dudakları savaşın merkezindeki Hürmüz Boğazı tarafından dikilmiş ve mühürlenmiş şekilde “Kırılma noktasında” mesajıyla resmediliyor. Bir başka stüdyo tarafından hazırlanan farklı bir panoda ise Trump, elinde kola ve hamburgerle bir sihirbazın kutusuna hapsedilmiş olarak “Gözünü kırparsan yok olursun!” sloganıyla görülüyor. Bu tasarım, Trump’ın Temmuz ayında Türkiye’de bir güvenlik tehdidi nedeniyle Air Force One uçağından bir yemek aracıyla gizlice başka bir uçağa taşındığı olaya atıfta bulunuyor.
Yapay Zeka Destekli Hızlı Üretim
Gündeme reaksiyon hızının en büyük öncelikleri olduğunu vurgulayan Kafaei, sekiz kişilik ekiplerle acil afişleri sadece birkaç gün içinde hazır hale getirdiklerini ifade ediyor. Üretim sürecinde büyük ölçüde Photoshop kullanıldığını belirten stüdyo yöneticisi, ekibin yapay zeka konusunda son derece yetkin olduğunu ve ChatGPT ile Nano Banana gibi çeşitli yapay zeka motorlarını aktif olarak kullandıklarını sözlerine ekliyor.
Körfez’de Tırmanan Gerilim Afişlerde
Şubat ayı sonlarında ABD-İsrail saldırılarıyla başlayan savaşın ardından İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki ticari taşımacılığı ablukaya alması ve ABD ordusunun İran limanlarına uyguladığı karşı abluka, panolardaki ana temalardan biri. Yakın zamanda asılan bir afişte, bir İran askerinin ABD’ye ait insansız denizaltı aracının üzerine bastığı görülürken, Devrim Muhafızları’nın son “Hürmüz avı” övülerek “İşler tıkırında” mesajı veriliyor.
Bir diğer görselde ise mitolojik bir savaşçı fırtınalı bir denizde yanmakta olan ABD savaş gemilerinin arasında “Şeytanın ordusu Arap Körfezi’nde boğulacak” mesajıyla yükseliyor. Nirvana’nın efsanevi “Nevermind” albüm kapağına gönderme yapan bir başka tasarımda da, Trump su altında bir dolar banknotuna uzanırken “BÜYÜK ZAFER! Hürmüz Boğazı” ifadesi yer alıyor.
“Sürekli Ateş Eden Bir Düşmana Karşılık Veriyoruz”
Trump’ın neden bu kadar sık hedef alındığı sorusuna Kafaei, “O bir medya figürü… Medya alanında ne zaman bir eylemde bulunsa biz de aynı şekilde karşılık veriyoruz” yanıtını veriyor. Yaşananları, düşmanın sürekli ateş ettiği bir savaş senaryosuna benzeten Kafaei, “Rakibimizi yakından izliyor ve buna göre pozisyon alıyoruz” diyor.
Sokaktaki Vatandaşın Tepkisi
Başkent sokaklarında, savaşın başında hayatını kaybeden eski dini lider Ali Hamaney’i ve öldürülen Hizbullah lideri Hasan Nasrallah’ı yücelten afişler de sıkça görülüyor. Kafaei’ye göre bu panolar, siyasetle yakından ilgilenmeyen halkın da ülkedeki genel bağlamı kavramasına yardımcı oluyor.
53 yaşındaki emekli Mahmoudreza Rezaei, geçen ay ülkenin güneyinde bir düğün törenini hedef alan ve çok sayıda kişinin ölümüne yol açan iddia edilen ABD saldırısına atfen hazırlanan “Şeytanın düğün hediyesi” yazılı afişin kendisini dakikalarca düşündürdüğünü belirtiyor. Rezaei, “Anlamını çözmeye çalışmak biraz bulmaca gibiydi” diyor.
Eczane çalışanı 24 yaşındaki Sahar Jahedi ise Trump’ın sihirbaz kutusundaki halini tasvir eden Cumburi Meydanı’ndaki afişten çok etkilendiğini dile getiriyor. Jahedi, “Pek çok insan hayatta kalma mücadelesi verirken haberleri takip etmeye vakit bulamıyor. Bu tür panolar, halkın güncel olaylardan haberdar olmasında çok önemli bir rol oynuyor” değerlendirmesinde bulunuyor.
İlk yorum yapan siz olun