İsrail’in Bir Hastaneye Düzenlediği Saldırı, Gazze’nin Sağlık Sistemindeki Yıkımı Gözler Önüne Seriyor

Gazze Şeridi’nin güneyindeki en büyük hastaneye düzenlenen ölümcül hava saldırısı, İsrail’in son üç yıldır yürüttüğü harekatın Filistin topraklarının sağlık sisteminde yarattığı yıkımı bir kez daha gözler önüne serdi.

Nasır Hastanesi’nin cerrahi ünitesini hedef alan saldırıda, aralarında bir cerrah ve 13 yaşında bir çocuğun da bulunduğu altı kişi hayatını kaybederken, ameliyathaneler ve hasta koğuşları ağır hasar gördü. İsrail ordusu,hastaneyi üs olarak kullanan bir Hamas komutanını hedef aldığını iddia etse de bu suçlamaya dair herhangi bir kanıt sunmadı.

İsrail, Hamas ile Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasına rağmen Gazze’de neredeyse her gün saldırı düzenlemeye devam ediyor. Hedefinin militanlar olduğunu savunan İsrail, Gazze’deki askeri operasyonlarını Hamas’ın Ekim 2023’te güney İsrail’e düzenlediği ölümcül saldırıya misilleme olarak başlatmıştı.

Ateşkes süresince hastanelere yönelik doğrudan saldırılar seyrekleşmişti. Ancak Perşembe günkü saldırı,Gazze’nin sağlık sisteminin toparlanmakta ne kadar zorlandığını bir kez daha kanıtladı.

İsrail’in hastanelere yönelik saldırıları, Hamas’a yönelttiği suçlamalar ve bu durumun Gazze’nin sağlık sistemine etkisine dair detaylar şöyle:

İsrail Savaş Boyunca Gazze Hastanelerini Sık Sık Hedef Aldı

İsrail ordusu savaş boyunca Gazze çevresindeki birçok hastaneyi kuşattı; genellikle bu kuşatmalar haftalarca sürdü. İçeride hastalar ve personel mahsur kalıp tıbbi malzemeler tükenirken, binalar hava saldırıları ve silah ateşleriyle tahrip edildi. Bazı kuşatmalar askerlerin hastanelere baskın yapmasıyla, tıbbi ekipmanların yok edilmesiyle veya personel ile hastaların tahliyeye zorlanmasıyla sonuçlandı. Askerler bu süreçte yüzlerce sağlık çalışanını alıkoydu.

Bölgenin en büyük sağlık merkezi olan Gazze Şehri’ndeki Şifa Hastanesi, iki büyük baskının ardından harabeye döndü.

Kuşatmaların yanı sıra hastaneler ve diğer tıbbi tesisler sık sık İsrail ateşine maruz kaldı veya ordunun Hamas militanlarını hedef aldığını öne sürdüğü hava saldırılarıyla vuruldu. Krizin en ağır yaşandığı aylarda, Gazze’nin savaş öncesi sahip olduğu 36 hastaneden yalnızca 14’ü ayakta kalabildi. İlaç sıkıntısı nedeniyle hastalar ağrı kesiciler olmadan acı içinde kıvrandı ve ölümcül enfeksiyonlar hızla yayıldı.

Dünya Sağlık Örgütü, Gazze’deki sağlık tesislerine yönelik 1.050’den fazla saldırıyı belgelediğini ve bu saldırılarda 1.000’den fazla kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. BM, tıbbi tesislerden uzak bölgelerdeki saldırılar da dahil olmak üzere, savaşta 1.700’den fazla sağlık personelinin öldürüldüğünü bildirdi. Gözaltındaki ihlalleri belgeleyen insan hakları örgütlerine göre, aralarında üç tanınmış doktorun da bulunduğu Gazzeli en az altı sağlık çalışanı İsrail hapishanelerinde hayatını kaybetti.

İsrail güçleri Nasır Hastanesi’ni defalarca hedef aldı. 2025 yılında ordu, hastanenin çatısında muhabirlerin kullandığı bir gözetleme noktasını bombalayarak 22 kişiyi öldürmüş, ardından yaralılara yardım etmeye koşan kurtarma ekiplerini ve gazetecileri vurmuştu. Ölenler arasında, Associated Press (AP) için çalışan Mariam Dagga’nın da bulunduğu beş gazeteci yer alıyordu.

BM’ye göre ateşkes döneminde saldırılar yavaşlamış olsa da son aylardaki bazı hava saldırıları tıbbi tesislere zarar vermeye devam etti.

İsrail, Hamas’ı Tesisleri Askeri Amaçlarla Kullanmakla Suçluyor

İsrail, kısıtlı kanıt sunmasına rağmen, Hamas’ı hastaneleri komuta ve kontrol merkezi olarak kullanmakla suçlayarak saldırıları meşrulaştırmaya çalışıyor. Filistinli yetkililer ve hastane yönetimleri ise bu iddiaları kesin bir dille reddediyor.

Bununla birlikte, Hamas güvenlik görevlilerinin zaman zaman hastanelerde belirli alanlara erişimi kontrol ettiği görüldü.

Uluslararası tıbbi yardım kuruluşu Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF), maskeli silahlı kişilerin varlığı ve hastaların tutuklanması veya sindirilmesi gibi olaylar nedeniyle Ocak ayında Nasır Hastanesi’ndeki operasyonlarının büyük bölümünü askıya almıştı. Örgüt, silahlı kişilerin hastaneye girişinin kısıtlanması da dahil olmak üzere Gazzeli yetkililerle yapılan görüşmeler sonucunda “somut iyileşmeler” sağlandığını belirterek birkaç ay sonra çalışmalarına yeniden başladı.

Nasır Hastanesi örneğinde İsrail ordusu Perşembe günü yaptığı açıklamada, Hamas’ın Han Yunus Tugayı’na liderlik ettiğini ve tesisi saldırı planlamak için karargah olarak kullandığını iddia ettiği Muhammed Ebu İsmail’i hedef aldığını belirtti.

Ancak ordudan, hastanenin özellikle cerrahi ünitesinin neden hedef alındığına dair bir açıklama gelmedi.Saldırı hastaların dinlenme ve iyileşme alanını paramparça etti, ameliyathaneleri ve doktorların dinlenme odasını yıktı.

Ordu, Ebu İsmail’in öldürülüp öldürülmediğine dair de bir açıklama yapmadı. Ebu İsmail’in ismi hastanenin yayınladığı ölüler listesinde de yer almıyordu.

Uluslararası Hukuk Hastanelere Koruma Sağlıyor

Hastaneler uluslararası insancıl hukuk kapsamında korunmaktadır ve buralara saldırmak savaş suçu teşkil eder.

Tıbbi tesisler, ancak “düşmana zarar verici eylemler gerçekleştirmek” gibi askeri amaçlarla kullanıldıklarında bu koruma statüsünü kaybedebilir. Fakat 1949’da kabul edilen Cenevre Sözleşmeleri, herhangi bir saldırıdan önce makul bir süre tanınarak uyarı yapılması, saldırının askeri tehditle orantılı olması ve sivil kayıpları önlemek için azami özenin gösterilmesi gerektiğini şart koşar.

İsrail ordusu, Perşembe günkü saldırıdan önce hastanelerin militanlar tarafından kullanıldığı iddiasıyla ilgili olarak Gazzeli sağlık yetkilileriyle “uyarı görüşmeleri” yaptığını iddia etti. Açıklamada, “Eğer faaliyetler durdurulmazsa, oluşacak tehditleri ortadan kaldırmak için harekete geçileceğinin” açıkça ifade edildiği belirtildi.

Tıbbi kuruluşlar ve insan hakları grupları ayrıca, İsrail’in Gazze’ye giren tıbbi yardım ve ekipmanlara getirdiği kısıtlamaları uluslararası hukukun ihlali olarak eleştiriyor. İsrail ordusu ise Gazze’ye yardım girişine izin verdiğini ancak askeri amaçlarla kullanılabileceğini öne sürdüğü bazı “çift kullanımlı” malzemeleri yasakladığını savunuyor.

Gazze’nin Sağlık Sistemi Toparlanmakta Zorlanıyor

İsrail’in saldırıları ve yardımlara yönelik kısıtlamalar, Gazze’nin sağlık sistemini harabeye çevirdi. Gazze’nin savaş öncesi faaliyet gösteren 36 hastanesinden 20’si şu an açık olsa da hiçbiri tam kapasiteyle hizmet veremiyor.

Savaşın büyük bir bölümünde, bu hastaneler çok sayıda yaralıyla ilgilenmek zorunda kalırken, ilk yardım ötesinde pek bir tedavi sunamadı. Yakıt sıkıntısı nedeniyle ışıkları açık tutmak ve hayati ekipmanları çalıştırmak büyük bir mücadeleye dönüştü.

Ateşkes anlaşması, yardım gruplarına ve Sağlık Bakanlığı’na bazı hizmetleri yeniden işler hale getirebilmeleri için bir nefes alma payı tanıdı. Ancak sektör, İsrail’in giriş kısıtlamaları veya ilaç, tıbbi malzeme ve donanım için gereken onay süreçlerini yavaşlatması nedeniyle darbe almaya devam ediyor. Dünya Sağlık Örgütü’nün 30 Eylül tarihli raporunda, temel ilaçların yüzde 47’sinin tükendiği, laboratuvar malzemeleri, tıbbi donanım, yedek parça ve yakıt eksikliklerinin sağlık hizmetlerini ciddi şekilde aksattığı vurgulandı.

Tüm bunlarla birlikte, hastaneler ve klinikler, neredeyse tamamı evlerini kaybetmiş ve 1,6 milyondan fazlası çadırlarda ya da derme çatma barınaklarda yaşayan bir nüfusu tedavi etmekte yetersiz kalıyor. Bulaşıcı hastalıklar ve enfeksiyonlar hızla yayılırken, binlerce insan savaşın bıraktığı kalıcı fiziksel yaralarla mücadele etmeye çalışıyor.