BM ve Yardım Kuruluşları: Gazze’deki Fırtına Yıkımı Önlenebilirdi, Kışlık Malzemelerin Girişi Hızlandırılmalı

Birleşmiş Milletler (BM) kurumları ile yardım kuruluşlarını bir araya getiren Filistin İnsani Yardım Ülke Ekibi, Gazze’deki son yağmur fırtınasının yol açtığı can kaybı ve yıkımın “önlenebilir” olduğunu belirterek İsrail’e kışlık malzemelerin girişini hızlandırma çağrısı yaptı. Aynı gün 53 ülke ve kuruluş da BM merkezinde benzer bir çağrıda bulundu.

Ekibin yayımladığı açıklamada, fırtınada çocukların ve yetişkinlerin hayatını kaybettiği, temel hizmetlerin durduğu, binlerce ailenin barınağının su altında kaldığı, sürüklendiği ya da parçalandığı kaydedildi. Açıklamada bu tablonun yalnız fırtınadan değil, “politika kararlarından” kaynaklandığı savunuldu.

Yardım kuruluşları, 2026-2027 kışına hazırlık planını aylar önce sunduklarını hatırlattı. Plana göre Gazze’ye çadır, çimento, kışlık giysi, battaniye, kum torbası ve güvenli ısıtıcıların yanı sıra pompa, jeneratör, yakıt, yedek parça, moloz kaldırma ve patlamamış mühimmat temizleme ekipmanı, aşı, antibiyotik ve ilaç girmesi gerekiyordu.

Açıklamaya göre yardım kuruluşlarının ve BM üyesi devletlerin satın aldığı 150 binden fazla çadır Gazze’nin dışında sevk edilmeyi bekliyor. Bunların çoğu, Han Yunus’a yalnızca 50 kilometre uzaklıktaki Mısır’ın El Ariş kentinde bulunuyor. Ekip, gelen malzemelerin birden çok onay şartına, sınırlı sınır kapısı kapasitesine ve öngörülemeyen ya da dar teslimat aralıklarına takıldığını bildirdi. Açıklamada, “Başarı onay sayısıyla değil, insanların ihtiyaç duyduğu yardımı alıp almadığıyla ölçülmeli” denildi.

Ekip, İsrail makamlarından malzemelerin her gün ve bütün sınır kapılarından girmesine izin vermesini, kısıtlamaları kaldırmasını, su ve atık su şebekelerinin onarımına olanak tanımasını ve BM kurumları ile uluslararası ve Filistinli sivil toplum kuruluşlarının tümünün çalışmasına izin vermesini istedi. Üye devletlere de gecikmeden kaynak sağlama çağrısı yapıldı.

53 Ülke ve Kuruluştan Ortak Çağrı

Middle East Monitor’ün aktardığına göre İngiltere’nin BM Daimî Temsilcisi Sarah MacIntosh, perşembe günü New York’taki BM merkezinde, İngiltere, Katar ve Ürdün’ün öncülük ettiği “Gazze’de İnsani Erişim ve Sağlık İçin Eylem Çağrısı”nı imzalayan 53 ülke ve kuruluş adına konuştu. İmzacılar arasında Türkiye de yer alıyor.

MacIntosh, BM Güvenlik Konseyi’nin 2803 sayılı kararıyla onaylanan barış planının, Gazze’ye 19 Ocak 2025’te kararlaştırılan düzeyin altında olmayacak ölçüde yardım girmesini öngördüğünü, ancak bunun henüz gerçekleşmediğini söyledi. İsrail’de seçimlerin ardından kurulacak hükümete seslenen MacIntosh, bütün kapılardan ve kara yollarından hızlı ve engelsiz insani erişime izin verilmesini istedi. Çağrıda ayrıca Doğu Kudüs ve Batı Şeria’daki hastanelere hasta sevkinin yeniden başlatılması, sağlık ve yardım çalışanlarına yönelik saldırıların şeffaf biçimde soruşturulması ve uluslararası heyetler ile gazetecilerin Gazze’ye girebilmesi talep edildi.

Kaynaklarda İsrail hükümetinin bu iki çağrıya verdiği bir yanıt yer almadı.

Arka plan

Gazze’de Ekim 2025’te ateşkes ilan edildi. Buna karşın yerinden edilmiş çok sayıda kişi çadırlarda ve hasarlı binalarda yaşıyor; kasım ayının ilk günlerindeki sağanak çadır alanlarını su altında bıraktı. Bölgedeki sağlık altyapısı da baskı altında: Nasır Hastanesi’ne düzenlenen saldırıda altı kişi hayatını kaybetmişti. Formula 1 pilotu Lewis Hamilton da Refah Sınır Kapısı ziyaretinin ardından yardım tırlarının girişine izin verilmesini istemişti.

Neden önemli?

Yardım kuruluşları kışın aylarca süreceğini, her fırtınanın yeni çadırları yok ettiğini ve ihtiyacın büyüdüğünü vurguluyor. MacIntosh’a göre yeterli barınağı olmayan çok sayıda kişi hipotermi, solunum yolu enfeksiyonları ve su kaynaklı hastalıklar riskiyle karşı karşıya. Çadırların sınırın hemen ötesinde hazır beklemesi, sorunun malzeme eksikliğinden çok giriş izinlerinde düğümlendiğini gösteriyor.

Kaynak: BM İnsani Yardım Ülke Ekibi (ReliefWeb), Middle East Monitor · Görsel: Foreign, Commonwealth & Development Office, CC BY 4.0