ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ABD’nin İran krizini sona erdirmek için müzakerelere hâlâ açık olduğunu, ancak çatışmaların dünyanın en kritik iki enerji darboğazını etkilediği bir dönemde Tahran’ın görüşmeler konusunda ciddi olmadığını söyledi.
“Ciddiyseler Biz de Ciddiyiz”
Rubio’nun Filipinler’in başkenti Manila’da Güneydoğu Asya ülkeleri dışişleri bakanlarıyla yaptığı görüşmedeki açıklamaları, Yemen’deki İran destekli Husilerin Kızıldeniz’de başta Suudi Arabistan olmak üzere bir deniz ablukası uyguladıklarını iddia etmelerinin ardından geldi. İran’ın Körfez’den çıkışı sağlayan Hürmüz Boğazı‘ndaki deniz taşımacılığını halihazırda tehdit etmesiyle birlikte Kızıldeniz, Suudi Arabistan’ın günlük milyonlarca varil petrolü için ana alternatif rota konumunda bulunuyor.
Washington’un “her zaman diplomasiye bağlı olduğunu” ancak Tahran’ın müzakerelere aynı derecede bağlı olup olmadığından şüphe duyduğunu belirten Rubio, şu ifadeleri kullandı:
“Şu anda yaşadığımız sorun, onların görüşmeler konusunda ciddi olmamaları. Eğer onlar ciddiyse, biz de ciddiyiz. Eğer değillerse, hem kendi çıkarlarımızı hem de müttefiklerimizin çıkarlarını korumak için ne gerekiyorsa yapacağız.”
Diplomasi Çabaları ve “10 Günlük Ateşkes” Teklifi
Üst düzey bir İranlı yetkili pazartesi günü Reuters’a yaptığı açıklamada, Tahran’ın haziran ayında ABD ile İran arasında imzalanan geçici ateşkes anlaşmasını kurtarma çabaları kapsamında arabuluculardan 10 günlük bir ateşkes teklifialdığını belirtti. Diplomasinin hâlâ masada olduğunun bir başka işareti olarak İran İçişleri Bakanı İskender Mümini, arabulucu konumundaki Pakistan’ı ziyaret ederek İslamabad’dan barış çabalarını sürdürmesini istedi.
Su Yollarında “Tehlikeli Emsal” Uyarısı
İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kontrol etmesine izin verilemeyeceğini vurgulayan Rubio, bunun, birçoğu Çin ile Güney Çin Denizi’nde toprak anlaşmazlığı yaşayan Güneydoğu Asya ülkeleri de dahil olmak üzere tüm dünya için “tehlikeli bir emsal” yaratacağını savundu:
“Eğer Orta Doğu’da bir ulus devletin uluslararası bir su yolunu kontrol etmeye, geçiş ücreti almaya ve ödemeyenlerin gemilerini havaya uçurmaya karar verebileceği bir emsal yaratırsak, bu, bulunduğumuz bölge de dahil olmak üzere dünyanın diğer bölgelerinde de tekrarlanacak çok tehlikeli bir durumdur.”
Karşılıklı Saldırılar 11. Gününde
Diplomatik cephede henüz bir ilerleme kaydedilemezken, sahadaki çatışmalar şiddetini artırıyor:
-
İran’a Yönelik Operasyonlar: ABD ordusu salı günü üst üste 11. gece de İran genelindeki hedefleri bombaladı. İran’ın yarı resmi Fars haber ajansına göre çarşamba günü erken saatlerde başkent Tahran’da hava savunma sistemlerinin devreye girmesiyle patlama sesleri duyuldu. Güneydoğu kıyısındaki Çabahar ve Konarak kentlerinin yanı sıra, İran’ın tek nükleer santraline ev sahipliği yapan Buşehr’de de patlamalar yaşandığı bildirildi.
-
ABD Üslerine ve Körfez’e Saldırılar: İran, ABD’nin Bahreyn, Kuveyt ve Ürdün’deki askeri üslerini hedef alırken, Hürmüz Boğazı’nda bir tanker vuruldu. Tahran ayrıca, teknoloji devi Amazon’un Bahreyn’de işlettiği bölgesel veri merkezi altyapısını vurduğunu iddia etti (Amazon iddialara yanıt vermedi).
Savaşın Bilançosu ve “Gözyaşı Kapısı” Tehdidi
ABD Başkanı Donald Trump, savaşta bugüne kadar 18 ABD askerinin hayatını kaybettiğini, bunlardan dördünün son birkaç gün içinde İran’ın Ürdün ve Irak’taki ABD askeri üslerine düzenlediği saldırılarda yaşamını yitirdiğini doğruladı.
Öte yandan denizcilik şirketlerine bir mektup gönderen Husiler, Suudi petrolü yükleyen veya boşaltan tüm gemilere saldırma tehdidinde bulundu. Kızıldeniz’e açılan “Gözyaşı Kapısı” olarak da bilinen Babülmendep Boğazı‘nın Husiler tarafından henüz kapatılmadığını belirten Başkan Trump, bu yönde bir girişim olması halinde sert karşılık verecekleri uyarısında bulundu: “Şu ana kadar böyle bir şey olmadı. Eğer böyle bir şey olursa, icabına bakarız.”
İlk yorum yapan siz olun