DUBAİ — ABD ordusu, Ürdün’deki bir üsse düzenlenen ve iki Amerikan askerinin ölümüne, birinin kaybolmasına ve dördünün yaralanmasına yol açan saldırının ardından, İran Devrim Muhafızları’nı “hızla cezalandırmak” amacıyla Pazar günü İran’a yönelik yeni hava saldırıları gerçekleştirdiğini duyurdu.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yapılan açıklamada, Başkan Donald Trump’ın talimatıyla başlatılan hava harekatının TSİ 02.00’de (18.00 ET) devreye girdiği belirtildi.
Açıklamada, “Söz konusu grevler, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemileri tehdit etme kapasitesini daha da zayıflatmak ve dün gece Ürdün’deki Amerikan askerlerine saldıran İslam Devrimi Muhafızları Ordusu güçlerini hızla cezalandırmak amacıyla tasarlanmıştır” ifadelerine yer verildi ancak operasyona dair detaylı bilgi paylaşılmadı.
Savaş öncesinde küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçiş güzergahı olan Hürmüz Boğazı, 28 Şubat’ta ABD ve İsrail saldırılarıyla patlak veren savaşın ardından İran tarafından deniz trafiğine fiilen kapatılmıştı.
İran’dan Bölgedeki ABD Üslerine Karşı Saldırı
ABD’nin hamlesinin ardından İran cephesi, bölgedeki Amerikan müttefiklerini ve üslerini hedef alarak misillemede bulundu. Pazar sabahı erken saatlerde Erbil yakınlarındaki Kürdistan Özgürlük Partisi üssü bir insansız hava aracı (İHA) ile vurulurken, gün ağarmadan önce Kuveyt’teki iki ABD üssüne kamikaze İHA’larla saldırı düzenlendi.
İran devlet televizyonu ordunun, “Kuveyt’teki Kamp Udairi’de bulunan ABD askeri mühimmat deposuna ve Ali El Salem Hava Üssü’ndeki Patriot radar sistemi ile hava gözetleme radarına kamikaze İHA’larla geniş çaplı saldırılar” gerçekleştirdiğini duyurdu.
ABD Ordusunda Bilanço Ağırlaşıyor
Yeni hava harekatı, Cuma günü Ürdün’deki bir üsse düzenlenen İHA ve füze saldırısının ardından ABD ordusunun savaşın ilk günlerinden bu yana doğrudan İran ateşi sonucu ilk asker kayıplarını açıklamasının hemen akabinde geldi. Hayatını kaybeden askerlerin kimlikleri açıklanmazken, CENTCOM ölümlere ilişkin ek bir detay paylaşmadı.
Savaşın başından bu yana toplam 16 ABD askeri hayatını kaybetti, 430’dan fazlası ise yaralandı. Daha önce yaşanan can kayıpları arasında Arap Denizi’nde düşen bir helikopter pilotu, Kuveyt’teki bir komuta merkezine düzenlenen İHA saldırısında ölen altı asker, Suudi Arabistan’daki bir üsse yapılan saldırıda hayatını kaybeden bir asker ve Irak’ta yakıt ikmal uçağının düşmesi sonucu ölen altı asker bulunuyordu.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, X hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, “Yolunuz açık olsun kahramanlar. Onların fedakarlığı kararlılığımızı daha da pekiştiriyor,” dedi.
Güney İran’da Kritik Altyapılar Hedefte
Bir ay önce imzalanan geçici ateşkes anlaşmasının geçen hafta çökmesiyle birlikte taraflar arasındaki saldırılar şiddetlendi ve topyekûn savaş ihtimali yeniden güçlendi. ABD’nin İran’daki köprüleri, elektrik santrallerini ve diğer altyapı tesislerini vurmasının ardından, İran da Cumartesi günü ABD’nin Körfez’deki diğer müttefiklerini ve Ürdün’ü hedef almış görünüyor.
İran medyasına yansıyan bilgilere göre ABD saldırılarının odak noktaları şunlar oldu:
-
Sirik ve Keşm Adası: Hürmüzgan eyaletine bağlı Sirik bölgesi ve Hürmüz Boğazı içinde yer alan Keşm Adası yakınları gece saatlerinde hedef alındı.
-
Hacıabad ve Bender Abbas: Hacıabad yakınlarında bir bölge vurulurken, boğazın en dar kısmındaki ana liman kenti olan Bender Abbas’ta patlama sesleri duyuldu.
-
Altyapı Hasarı: ABD hava saldırılarının Hürmüzgan’daki bir elektrik ve su arıtma tesisini vurduğu; tünel ve köprülere hasar vererek Bender Abbas’a giden ana otoyolu kapattığı bildirildi.
Başkan Trump, Tahran’ı Hürmüz Boğazı’ndaki ablukayı gevşetmeye zorlamak amacıyla ülkenin elektrik santrallerini ve köprülerini hedef alma tehdidinde bulunmuştu. ABD ordusu ayrıca geçtiğimiz hafta İran’ın ham petrol sevkiyatını durdurmak için limanlara yönelik deniz ablukasını yeniden başlattı.
İranlı yetkililer, Cuma günü bir köprüye düzenlenen saldırıda hayatını kaybeden sekiz kişi de dahil olmak üzere, son üç haftadaki ABD saldırılarında en az 50 kişinin öldüğünü ve 500’den fazla kişinin yaralandığını açıkladı.
Irak Kürdistan Bölgesi’nde Hareketlilik
Komşu Irak’ta ise İranlı Kürt muhalif grup Kürdistan Özgürlük Partisi’ne ait Erbil yakınlarındaki bir üs İHA ile vuruldu. Grubun askeri yetkilisi Rebaz Şerifi, saldırıda sekiz üyelerinin yaralandığını belirtti. Irak’ın yarı özerk kuzey Kürt bölgesinin başkenti Erbil sakinleri, Pazar günü erken saatlerde hava savunma sistemlerinden gelen patlama seslerine uyandı.
Erbil, Irak’ın yeni Başbakanı Ali el-Zaidi’nin geçtiğimiz hafta Washington’a yaptığı ziyaret ve ABD-İran geriliminin tırmanmasıyla eş zamanlı olarak son dört gün içinde defalarca İHA saldırılarının hedefi oldu.
Hamaney’den “Unutulmaz Dersler” Uyarısı
ABD’nin asker ölümlerini açıklamasından dakikalar önce, savaşın başından beri kamuoyu önüne çıkmayan İran’ın Dini Lideri Mücteba Hamaney’den sert bir uyarı geldi. Devlet televizyonunda okunan ve Hamaney’e atfedilen mesajda, ABD’nin saldırılara devam etmesi halinde “unutulmaz dersler” alacağı belirtildi.
Başkan Donald Trump’ın imzasını “değersiz ve geçersiz” olarak nitelendiren açıklamada Hamaney, sadece İran’dan değil, bölgedeki “Direniş Ekseni” olarak adlandırdığı silahlı vekil güçlerden de tepki geleceği uyarısında bulundu. Artan gerilim üzerine ABD, küresel bir seyahat uyarısı yayınladı.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, “ABD anlaşma kapsamındaki taahhütlerini ihlal etti ve artık İran da bunları uygulamıyor” diyerek kalıcı barışı hedefleyen geçici anlaşmanın askıya alındığını duyurdu.
Krizin çözümüne yönelik yeni bir arabuluculuk çabasının ise ufukta görünmediği bildiriliyor. Merkezinde Hürmüz Boğazı’nın kontrolünün yattığı bu giderek genişleyen savaş, içme suyu arıtma tesisleri gibi kritik altyapıları ve sivilleri tehdit ederken, küresel ekonomiyi de bir kez daha alarma geçirmiş durumda.
İlk yorum yapan siz olun