AB’den İsrail’e “E1 Yaptırımı” Hazırlığı: İnşaat Başlarsa Ticaret ve Diploması Askıya Alınabilir

Avrupa Birliği’nin (AB), işgal altındaki Batı Şeria’da tartışmalı E1 yerleşim projesinde inşaat çalışmalarının başlaması durumunda, İsrail’e yönelik ticaret, akademi, güvenlik ve diplomasi alanlarını kapsayan kapsamlı bir yaptırım paketi hazırladığı bildirildi.

AB Tarihinde Bir İlk: İsrail İçindeki Ürünler de Hedefte

İsrail basınında yer alan ve Batılı diplomatlara dayandırılan haberlere göre Brüksel, Tel Aviv yönetiminin inşaata başlaması halinde devreye sokulacak öncelikli tedbirler listesini oluşturdu.

Hazırlanan yaptırım taslağında öne çıkan başlıklar şunlar:

Özel Etiketleme Zorunluluğu: Yalnızca Batı Şeria’daki yasadışı yerleşimlerde değil, doğrudan İsrail sınırları içinde üretilen mallara da özel etiketleme şartı getirilmesi planlanıyor. Bu adım, AB’nin uzun süredir sürdürdüğü “İsrail ile işgal altındaki Filistin topraklarını ayıran” geleneksel politikasında köklü bir kırılma anlamına geliyor.

İlişkilerin Askıya Alınması: Akademik işbirliklerinin sınırlandırılması ile güvenlik ve diplomatik alanlardaki bazı ortaklıkların dondurulması masadaki yaptırımlar arasında yer alıyor.

Filistin Devletini “Bölme ve Yok Etme” Projesi: E1

İsrail’in E1 bölgesinde 1.234 konutun inşası için ihale açması, uluslararası toplumda büyük tepkiye yol açtı. Söz konusu konutlar, Ağustos 2025’te nihai onayı alan yaklaşık 3.400 konutluk dev projenin bir parçasını oluşturuyor.

Coğrafi Kopuş: Doğu Kudüs ile Maale Adumim yerleşimi arasında yer alan E1 projesi, Doğu Kudüs’ü Batı Şeria’dan tamamen koparacak ve Batı Şeria’nın kuzeyi ile güneyi arasındaki toprak bütünlüğünü fiilen ortadan kaldıracak.

Smotrich’in İtirafı: İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, onay sürecinde yaptığı açıklamada projenin “Filistin devleti fikrini tarihe gömeceğini” açıkça ifade etmişti.

Uluslararası Arenadan Sert Tepkiler ve Tehditler

İhale sürecinin başlatılması Batılı başkentlerde ve Birleşmiş Milletler’de sert kınamalara neden oldu:

7 Ülkeden Ortak Bildiri: İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Hollanda, Kanada ve Norveç ortak bir bildiri yayımlayarak projeyi “kabul edilemez” ilan etti. Bildiride, inşaat ihalelerine katılacak şirketler hukuki ve itibar risklerine karşı uyarıldı.

BM’den “Varoluşsal Tehdit” Uyarısı: BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, projenin bağımsız ve coğrafi bütünlüğü olan bir Filistin devleti için “varoluşsal bir tehdit” oluşturduğunu vurgulayarak İsrail’e adımlarını derhal durdurma çağrısında bulundu.

İngiltere’den Yaptırım Sinyali: İsrail’in Maslahatgüzarını Dışişleri Bakanlığı’na çağıran Londra yönetimi, yerleşimlerin genişletilmesinde rol oynayan aktörleri hedef alacak yeni bir yaptırım paketi açıklayacağını duyurdu.

İsrail Geri Adım Atmıyor

Gelen uluslararası tepkileri reddeden İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, bölgede inşaat yapma hakları olduğunu savunarak İngiltere’yi ikili ilişkilere zarar vermekle suçladı.

Maliye Bakanı Smotrich ise İsrail’in “tehdit ve yaptırımlara boyun eğmeyeceğini” belirterek E1 projesinden vazgeçmeyeceklerini yineledi. Uluslararası hukuka göre işgal altındaki Filistin topraklarında kurulan tüm Yahudi yerleşimleri yasadışı kabul ediliyor.