Adidas’a ‘İsrailli Asker’ Tepkisi: Gazze’deki Uzuv Kayıpları Gündemdeyken Boykot Çağrıları Büyüyor

Spor giyim devi Adidas, müşterilerine çift yerine tek ayakkabı alma imkanı sunan ‘Tek Ayakkabı Hizmeti’nin (Single Shoe Service) tanıtım kampanyasında eski bir İsrail askerine yer vermesi nedeniyle sosyal medyada geniş çaplı bir tepkiyle karşılaştı ve boykot çağrılarının hedefi oldu.

İnsan hakları savunucuları, sanatçılar ve sosyal medya kullanıcıları, Gazze’deki savaşta aralarında çocukların da bulunduğu binlerce Filistinlinin uzuvlarını kaybettiği bir dönemde, kampanyanın eski İsrail askeri Shalev Biton ile yürütülmesini eleştirdi. İsrail basınına göre Biton, sol bacağını Mayıs 2021’de Gazze yakınlarındaki çatışmalarda kaybetmişti. Eleştirilerin odak noktası, hizmetin kendisinden ziyade Adidas’ın marka yüzü olarak bir İsrail askerini seçmesi ve bunun yarattığı siyasi bağlam oldu.

 

Bu gönderiyi Instagram’da gör

 

Gina (@gina_n_k)’in paylaştığı bir gönderi

Ünlülerden ve Sanatçılardan Tepki Yağdı

İspanyol aktör Javier Bardem, pazar günü Instagram üzerinden yaptığı paylaşımla Filistinlilerle dayanışma amacıyla takipçilerini Adidas’ı boykot etmeye çağırdı.

İllüstratör Gina Nakhle Koller ise kampanyayı eleştiren bir karikatür çizerek Biton’u, koltuk değnekleriyle tek ayak üzerinde duran Filistinli bir kız çocuğuyla yan yana resmetti. Koller paylaşımına, “Gazze’de 6 binden fazla ampute var. Her beş kişiden biri çocuk. Adidas ise bir İsrail askerini seçti,” notunu düştü.

Filistin asıllı Amerikalı yazar Susan Abulhawa da tanıtım videosunu X platformunda paylaşarak, “Dünyadaki en büyük çocuk ampute nüfusu, bu soykırımcı zihniyet yüzünden oluştu,” ifadelerini kullandı. Tepkilerin büyümesiyle birlikte pek çok sosyal medya kullanıcısı Adidas marka ayakkabılarını çöpe attıkları videolar paylaştı.

Adidas: “Siyasi Bir Mesaj Hedeflenmedi”

Tepkiler üzerine bir açıklama yapan Adidas, kampanyanın siyasi bir amaç taşımadığını savundu. The Times of Israel’de yer alan açıklamada şirket, “Son günlerdeki yorumların hizmetin amacını çarpıttığının farkındayız. Bunun, dünyanın dört bir yanındaki sporcular ve tüketiciler için seçenekleri ve erişilebilirliği artırmayı amaçlayan küresel bir girişim olduğunu açıkça belirtmek isteriz,” dedi.

Gazze’de Derinleşen Ampütasyon Krizi

Adidas’a yönelik bu tepkiler, Gazze’de giderek kötüleşen insani kriz ve rehabilitasyon eksikliği zemininde şiddetlendi. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, Ekim 2023’ten bu yana Gazze’de 5 binden fazla travmatik uzuv kesimi ve 22 binden fazla ciddi uzuv yaralanması kaydedildi. Örgüt, 42 binden fazla kişinin uzun süreli rehabilitasyona ihtiyaç duyduğunu, ancak Gazze’deki sağlık sisteminin protez ve yardımcı cihazlar konusunda ciddi sıkıntılar çektiğini bildirdi. DSÖ raporlarına göre, Eylül 2024 ile Mayıs 2026 tarihleri arasında değerlendirilen 2.277 amputeden yalnızca 502’sine protez takılabildi.

Krizden en çok etkilenen grup ise çocuklar oldu. UNICEF, 3 Şubat itibarıyla 11 binden fazla çocuğun hayatını kalıcı olarak değiştirecek yaralanmalar aldığını duyurdu. Save the Children ve UNICEF verilerine dayanan Ocak 2024 tarihli bir CNN haberi, savaşın başından bu yana her gün 10’dan fazla çocuğun bir veya iki bacağını birden kaybettiğini ortaya koydu.

Bella Hadid Olayı Hafızalarda

Bu tartışma, Adidas’ın İsrail-Filistin çatışması ekseninde yaşadığı ilk kriz değil. Şirket, Temmuz 2024’te 1972 Münih Olimpiyatları ile bağlantılı retro bir spor ayakkabı kampanyasından, İsrail’in itirazları üzerine Filistin asıllı Amerikalı model Bella Hadid’i çıkarmıştı. Filistin haklarına verdiği destekle bilinen Hadid’in yasal yollara başvurmasının ardından Adidas, “kasıtsız bir hata” yaptığını belirterek Hadid’den ve diğer kampanya ortaklarından özür dilemiş, kampanyayı revize edeceğini açıklamıştı.