Batı Şeria’da Sağlık Krizi Derinleşiyor: Sağlık Çalışanlarına Saldırılar ve İlaç Kıtlığı Sistemi Çökme Noktasına Getirdi

İşgal altındaki Batı Şeria’da Filistinli doktor ve sağlık görevlilerine yönelik artan saldırılar ve gözaltılar, fon kesintileri ve hareket kısıtlamalarıyla boğuşan sağlık sistemini çöküşün eşiğine getirdi. İnsani yardım ve insan hakları örgütleri, bölgede görev yapan sağlık personeline ve sağlık tesislerine yönelik şiddetin son dönemde tehlikeli boyutlara ulaştığı uyarısında bulundu.

Filistinliler İçin Tıbbi Yardım Örgütü (MAP) Batı Şeria Savunuculuk ve İletişim Direktör Yardımcısı Asil Baydun, yol kapatmaları, yerleşimci şiddeti ve askeri baskınların sağlık krizini katladığını belirterek, “Sağlık hizmetleri artık koruma altında değil. Doktorlar ve hemşireler saldırıya uğruyor, gözaltına alınıyor; hastalar kliniklere ulaşmakta, ambulanslar ise kontrol noktalarında saatlerce bekletilmekte zorlanıyor” dedi.

Sağlık Hizmetlerine Saldırılar Dört Katına Çıktı

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, Batı Şeria’da sağlık hizmetlerini hedef alan saldırılar Haziran ayındaki 8 vakadan Temmuz ayında 37’ye yükselerek dört kattan fazla arttı. Ocak-Temmuz döneminde ise toplam 98 saldırı kayıtlara geçti.

Son günlerde yaşanan şiddet olaylarından bazıları bilançonun vahametini gözler önüne seriyor:

Ambulanslara Taşlı Saldırı: El Halil’in Tel Rumeida bölgesinde hasta taşıyan Filistin Kızılayı’na ait bir ambulans, 10-15 kişilik yerleşimci grubu tarafından taş yağmuruna tutuldu.

Felç Kalan Hemşire: El Halil yakınlarındaki Sa’ir kasabasında yerleşimcilerin saldırısına uğrayan 27 yaşındaki hemşire Muhammed Nebil el-Mutavver, sırtından vurularak felç kaldı.

Doktorlara Darp ve Gözaltı: Beytüllahim’de Dr. Mecid Alyan Düveyat yerleşimciler tarafından darbedilerek eli kırıldı. Kadın doğum uzmanı Dr. Dima Muhammed Emin Bereket ile dar gelirli hastaları tedavi etmesiyle bilinen Dr. Mazen er-Rantisi ise İsrail güçlerince gözaltına alındı.

6 Milyar Dolarlık Vergi Geliri Kesintisi ve İlaç Krizi

Saldırıların yanı sıra sağlık sistemi derin bir mali çıkmazla karşı karşıya. İsrail’in, Oslo Anlaşmaları uyarınca Filistin Yönetimi adına topladığı vergi ve gümrük gelirlerinin transferini durdurması nedeniyle biriken kaynağın yaklaşık 6 milyar dolara ulaştığı belirtiliyor.

Gelirlerin kesilmesi hastanelerde ciddi malzeme ve ilaç krizine yol açtı:

Filistin Sağlık Bakanlığı’nın temel ilaç listesindeki 520 ilacın 180’inin stoku tamamen tükendi. Tüketen ilaçlar arasında 97 kanser ilacından 50’si de bulunuyor.

Kamu hastaneleri büyük ölçüde yalnızca acil ve hayati müdahalelerle sınırlandırıldı; planlı operasyonlar ertelendi.

İsrailli İnsan Hakları İçin Hekimler örgütüne göre, Sağlık Bakanlığı’na bağlı hizmet birimlerinin yaklaşık yüzde 75’ihaftada sadece 1 veya 2 gün hizmet verebiliyor.

Kontrol Noktaları Can Kayıplarına Neden Oluyor

Batı Şeria genelinde sayıları 900’ü aşan kontrol noktası, barikat ve kapalı yol, acil sağlık müdahalelerini engelliyor. DSÖ ve BM raporlarına göre, ambulansların alternatif ve uzun yollara yönlendirilmesi ölümcül sonuçlar doğuruyor:

5 Temmuz: Ramallah’ın batısındaki Deir Ammar’da kontrol noktasında bekletilen hasta bir bebek, ambulansın 40 kilometrelik tali yolu kullanmak zorunda kalması sonucu hastaneye ulaştırılamadan yaşamını yitirdi.

27 Temmuz: Nablus yakınlarındaki Avarta kontrol noktasında bekletilen ağır kanamalı hamile bir kadın yolda doğum yaptı; bebek kısa süre sonra hayatını kaybetti.

İnsan Hakları Örgütlerinden Yaptırım Çağrısı

İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) ve BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA), Batı Şeria’da yerleşimci şiddetinin günlük ortalama 6,6 saldırıyla rekor düzeye ulaştığını bildirdi.

HRW, İsrail makamlarını yerleşimcileri “silahlandırmak, fonlamak ve cezasızlık sağlamakla” suçlayarak; uluslararası topluma yerleşimcilere ve ilgili İsrailli yetkililere hedefli yaptırımlar uygulanması, silah transferlerinin sınırlandırılması ve yasa dışı yerleşimlerle ticaretin yasaklanması çağrısında bulundu.