Lübnan Devlet Başkanı Joseph Aoun, salı günü ABD Başkanı Donald Trump ile gerçekleştirdiği görüşmede, ülkede istikrarın pekişmesi ve devletin otoritesini yeniden tesis edebilmesi için İsrail birliklerinin Lübnan topraklarından tamamen çekilmesinin şart olduğunu vurguladı.
Yaklaşık 20 yıl aradan sonra Beyaz Saray’ı ziyaret eden ilk Lübnan devlet başkanı olan Aoun’un, Trump ile gerçekleştirdiği bu ilk yüz yüze görüşmede, İran destekli Hizbullah’ın silahsızlandırılması ve İsrail’in Lübnan’dan çekilmesini öngören planlar masaya yatırıldı. Lübnan Cumhurbaşkanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre zirvede ayrıca; ABD’nin Lübnan ordusuna desteği, ülkenin yeniden inşası, ekonomik toparlanma süreci ve Amerikan yatırımları da ele alındı.
Hassas Denge ve Çetin Müzakereler
Yaklaşık iki saat süren bu kritik ziyaret; İsrail askerlerinin Lübnan’ın güneyindeki bir bölgeyi işgal altında tutmaya devam ettiği ve yüz binlerce Lübnanlının İsrail saldırıları nedeniyle yerinden edildiği bir dönemde gerçekleşti. Öte yandan Hizbullah, hükümetin İsrail ile yürüttüğü doğrudan görüşmeleri ve silah bırakmasına yönelik devlet çabalarını kesin bir dille reddediyor.
Görüşme, Aoun’un yürütmek zorunda olduğu hassas denge politikasını da gözler önüne serdi: Lübnan lideri, İsrail’in güneyden çekilmesi için Trump’tan yardım isterken, aynı zamanda son dönemdeki gerilemesine rağmen hâlâ zorlu bir askeri güç olan Hizbullah’ı silahsızlandırması yönünde ABD ve İsrail’in baskısıyla karşı karşıya.
Trump: “Lübnan Hak Ettiği Saygıyı Görecek”
Oval Ofis’teki görüşme sırasında basına konuşan Başkan Trump, Lübnan’ın uzun süredir haksızlığa uğradığını belirterek, “Çok kötü muamele görmüş bir yer ve ülke. Artık ona hak ettiği saygıyla ve uygun bir şekilde muamele edilmesini sağlayacağız” ifadelerini kullandı. Trump ayrıca ortada çözülmesi gereken bir “Hizbullah problemi” olduğuna da dikkat çekti.
Toplantının ardından sosyal medya hesabından bir açıklama yapan Trump, yönetimine ABD’li havayolu şirketlerinin Lübnan’a doğrudan uçuş yapmasına izin verilmesi talimatını verdiğini duyurdu ve “Umarım diğer ülkeler de aynısını yapar” diye ekledi.
Hizbullah’ın Silahsızlandırılması İçin Yazılı Teklif
Geçtiğimiz yıl cumhurbaşkanı seçilmeden önce ABD destekli Lübnan ordusunun komutanı olan Aoun, pazar günü de ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile bir araya gelmişti. Aoun bu görüşmede, 26 Haziran’da ABD arabuluculuğunda varılan anlaşma uyarınca İsrail’in güneyden çekilmeye başlaması gerektiğini ifade etmişti. Söz konusu anlaşma; Hizbullah’ın silahsızlandırılmasını, İsrail birliklerinin kademeli olarak çekilmesini ve iki ülke arasında barışçıl ilişkilerin zeminini hazırlamayı hedefliyor.
Ancak 1982’de İran Devrim Muhafızları tarafından kurulan Hizbullah’ın silah bırakmaya nasıl ikna edileceği veya zorlanacağı belirsizliğini koruyor. İsrail’in 2024 yılındaki saldırıları ve Suriyeli müttefiki eski Devlet Başkanı Beşşar Esad’ın düşüşünden bu yana örgütün nüfuzunun zayıfladığı biliniyor.
Üst düzey bir Lübnanlı yetkili, Aoun’un yalnızca Trump’ın İsrail’e askerlerini çekmesi için baskı yapabilecek ve Lübnan’ın egemenliğini yeniden tesis etmesine yardımcı olabilecek güce sahip olduğuna inandığını belirtti. Aynı yetkiliye göre Aoun, İsrail’in çekilmesi talebine ek olarak, Hizbullah’ın devasa cephaneliğinin nasıl tasfiye edileceğine dair yazılı bir teklifi de Trump’a sundu.
Görüşmenin başında gazetecilerin önünde Trump’a seslenen Aoun’un, “Bu sizin mirasınız olacak” demesi dikkat çekti.
Sahada İlk Sınav
Aoun’un Trump ile görüşmesinden sadece saatler önce, Lübnan ordusu ülkenin güneyinde İsrail güçleri tarafından boşaltılan bölgelerin kontrolünü devralmaya başlayarak söz konusu planın sahadaki ilk sınavını vermiş oldu.
Trump ise, Aoun’un faydalı olacağına inanması halinde Hizbullah liderleriyle bizzat görüşmeye istekli olduğunu belirtti. ABD Başkanı ayrıca, Hizbullah’ın silahsızlandırılmasında Suriye’nin de bir rol oynayabileceğini öne sürdü ancak bunun nasıl olacağına dair detay vermedi.
İlk yorum yapan siz olun