Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, Orta Doğu’da son günlerde yaşanan tek iyi gelişmenin, Hamas’ın silah bırakmasını ve İsrail’in Gazze’den çekilmesini öngören anlaşmanın ABD Başkanı Donald Trump tarafından duyurulması olduğunu belirterek, bölgenin ve dünyanın “daha fazla savaşı kaldıramayacağı” uyarısında bulundu.
Cuma günü New York’ta gazetecilere açıklamalarda bulunan Guterres, bölgedeki tüm cephelerde çatışmaların durması gerektiğini vurguladı. Hürmüz Boğazı ve Babülmendep çevresindeki uluslararası seyrüsefer hakları ve özgürlüklerinin “tamamen tesis edilmesi” ve “diplomasinin galip gelmesi” çağrısında bulundu.
İran destekli milislerin Irak üzerinden Suudi Arabistan’a yönelik son saldırılarına ve Irak’ın ABD ile çatışmada yeni bir vekil güç (proxy) olarak kullanılabileceği endişelerine de değinen Guterres, Arab News’e konuştu. BM Şefi, BM’nin, Irak hükümetinin “kimse tarafından araçsallaştırılmama ve ülke içinde güç kullanma tekelini yalnızca devletin elinde tutma” arzusunu tam olarak desteklediğini belirtti.
Küresel İstikrarsızlık ve Büyüyen Gıda Krizi
Körfez’de altı aydır devam eden askeri tırmanışın bölgesel bir kriz olarak başlayıp giderek “küresel istikrarsızlığın itici gücü” haline geldiğini ifade eden Guterres; Hürmüz Boğazı’ndaki ticaretin çöktüğüne, enerji piyasalarının altüst olduğuna ve küresel tedarik zincirlerinin kırılmasıyla gıda ve temel gübre fiyatlarının hızla arttığına dikkat çekti.
Dünya genelinde ailelerin sofralarına yemek koymakta zorlandığını, çiftçilerin temel girdileri karşılayamadığını ve kırılgan ülkelerin uçuruma sürüklendiğini belirten Guterres, Dünya Gıda Programı’nın (WFP) verilerine atıfta bulundu. Bu aksamalar nedeniyle 45 milyon insanın akut gıda güvensizliği ile karşı karşıya kalabileceğini belirten Genel Sekreter, artan fiyatlar ve yavaşlayan ekonomik büyümenin milyonlarca kişiyi daha yoksulluğa itebileceği konusunda uyardı.
İklim Krizi: “Isınma Turu Bitti”
Guterres’in gündemindeki bir diğer kritik konu ise giderek ivme kazanan iklim kriziydi. Dünya Meteoroloji Örgütü’nün (WMO) yeni tahminlerini paylaşan BM Şefi, güçlenen El Nino’nun ağustos ve ekim ayları arasında küresel sıcaklıkları rekor seviyelere çıkarmasının beklendiğini, kilit izleme bölgelerindeki deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalin ortalama 3 derece üzerine çıkacağının öngörüldüğünü aktardı.
Sıcaklığa bağlı ölümlerin dünya genelinde hala eksik raporlandığını belirten Guterres; çocuklar, yaşlılar, açık havada çalışanlar ve gecekondu bölgelerinde yaşayanlar başta olmak üzere en yoksul ve savunmasız kesimlerin, en az neden oldukları bu krizin en ağır bedelini ödediğini vurguladı.
Aşırı sıcakları “gelecekteki değil, şu anki bir tehdit” olarak nitelendiren Guterres, hükümetleri dört farklı cephede harekete geçmeye çağırdı:
-
Erken uyarı ve soğutma sistemlerinin yaygınlaştırılması
-
İşçiler için sıcaklık güvenliği standartlarının belirlenmesi
-
Şehirlerin ve altyapıların yüksek sıcaklıklarla başa çıkacak şekilde yenilenmesi
-
Fosil yakıt sübvansiyonlarının ve projelerinin aşamalı olarak sonlandırılması
Guterres sözlerini tüm dünyaya yönelik çarpıcı bir uyarıyla tamamladı: “Isınma turu bitti. Asıl felaketi bekleyecek lüksümüz yok.”
İlk yorum yapan siz olun