WASHINGTON — Birleşmiş Milletler (BM) yetkilileri Pazartesi günü yaptıkları açıklamada, Dürzi nüfusun çoğunlukta olduğu Süveyde eyaletinde ülkeyi sarsan ölümcül mezhep çatışmalarından yaklaşık bir yıl sonra, Suriye’nin güneyindeki bölünmeleri onarma ve istikrarı sağlama çabalarının durma noktasına geldiği uyarısında bulundu.
Mart ayında yapılan bir BM soruşturması, Temmuz 2025’te güneydeki Süveyde eyaletinde çoğu Dürzi inancına mensup siviller ile Bedevi topluluğunun bazı üyelerinden oluşan 1.700’den fazla kişinin öldürüldüğünü ortaya koymuştu. Raporda; Suriye hükümet güçleri, aşiret savaşçıları ve Dürzi silahlı grupların savaş suçu işlemiş olabileceği belirtilmişti.
Eylül 2025’te başlatılan hükümet öncülüğündeki ve uluslararası destekli yol haritası, Dürzi gruplar, Bedeviler ve hükümet arasındaki ilişkileri onarmayı ve bölgede düzeni yeniden tesis etmeyi amaçlıyordu.
BM’den “Süveyde’de İlerleme Yok” Vurgusu
BM Suriye Özel Temsilci Yardımcısı Claudio Cordone, Pazartesi günü BM Güvenlik Konseyi’ne yaptığı açıklamada, “Eylül 2025 tarihli Süveyde’de güven artırıcı önlemler ve yeniden entegrasyon yol haritasının uygulanmasında hiçbir ilerleme kaydedilmedi” dedi.
Temel sorunların çözümsüz kalmaya devam ettiğini belirten Cordone, bazı Dürzilerin eyaletin ayrılması yönündeki çağrılarının Suriye’nin birliğini ve toprak bütünlüğünü tehdit ettiğini ifade etti. Dürziler Süveyde nüfusunun büyük çoğunluğunu oluştursalar da, Suriye genelinde bir azınlık konumunda bulunuyorlar.
Yetkili ayrıca adam kaçırma, misilleme amaçlı alıkoymalar ve Dürzi gruplar arasındaki rekabetin eyaletteki güvenliği zedelemeye devam ettiğini de sözlerine ekledi.
Eğitim Krizi: 13.500 Öğrenci Sınavları Kaçırdı
Temsilci Yardımcısı’nın verdiği bilgilere göre, konum ve güvenlik konularındaki anlaşmazlıkları çözmeyi amaçlayan BM destekli arabuluculuk faaliyetlerinin başarısız olmasının ardından, Süveyde’deki 13.500 öğrenci bu ay ulusal sınavlara giremedi. BM verilerine göre, eyaletteki öğrencilerin büyük bir kısmı üst üste iki yıl sınavları kaçırmış durumda.
Esad Sonrası Dönemde Karşılıklı Suçlamalar
Bu açıklamalar, 2024 yılında Devlet Başkanı Beşar Esad’ın devrilmesinden bu yana siyasi ve güvenlik açısından kriz noktası haline gelen Süveyde’de, Suriye geçiş dönemi yetkililerinin karşılaştığı zorlukların altını çiziyor.
Şam hükümeti tarafından atanan Süveyde Valisi Mustafa el-Bakur’un da aralarında bulunduğu Suriyeli yetkililer, Dürzi silahlı grupların bölgedeki ilerlemeyi engellediğini savunuyor. Vali el-Bakur, Nisan ayında Katar merkezli Suriye TV’ye yaptığı açıklamada, bu hiziplerin devlet kurumlarını yeniden tesis etme, hizmetleri iyileştirme ve güveni yeniden inşa etme çabalarına ket vurduğunu belirtti.
Güvenlik sorunlarına rağmen hükümetin Süveyde’de kamu maaşlarını ödemeye, sağlık ile eğitimi desteklemeye ve altyapıyı onarmaya devam ettiğini aktaran Bakur, Şam yönetiminin diyaloğa bağlılığını sürdürdüğünü vurguladı. Vali ayrıca, merkezi hükümetin eyalete gıda ve diğer temel tedarikleri kısıtladığı yönündeki Dürzi grupların iddialarını kesin bir dille reddetti.
Ortak bir sesle hareket etmeyen Dürzi liderler ise bu suçlamalara karşı çıkarak, geçen yılki şiddet olaylarının ardından kendi topluluklarının güvenliğini sağlamaya çalıştıklarını ifade ediyor ve Şam’ı çatışmalar sırasındaki tutumuyla halkın güvenini zedelemekle suçluyor.
Siyasi Geçişte “Gecikme” Endişesi
Ülkenin siyasi geçiş süreciyle ilgili endişelere de değinen Cordone, Suriye’nin geçiş dönemi parlamentosunun seçimlerin üzerinden sekiz aydan fazla bir süre geçmesine rağmen hala kurulamadığına dikkat çekti. Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara’nın (Ahmed al-Sharaa) meclis üyelerinin üçte birini hala ataması bekleniyor.
Güvenlik Konseyi’nde konuşan Cordone durumu, > “Bu gecikme kaygı yaratıyor” sözleriyle özetledi.
Suriye Enformasyon Bakanlığı ise konuyla ilgili yorum taleplerine henüz bir yanıt vermedi.
İlk yorum yapan siz olun