Birleşmiş Milletler (BM) Sözcüsü Stephane Dujarric cuma günü yaptığı açıklamada, gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişini sağlamak amacıyla aylar önce geliştirilen “güven artırıcı mekanizmayı” devreye sokmaya hazır olduklarını duyurdu.
Dujarric bu duyuruyu, stratejik suyolundan geçen ticari taşımacılığı çıkmaza sürükleyen savaşan taraflara bir mesaj olarak nitelendirirken, planın uygulanabilmesi için öncelikle bu tarafların mutabakatının şart olduğunu vurguladı.
BM Proje Hizmetleri Ofisi (UNOPS) İcra Direktörü Jorge Moreira da Silva ise, koordinatörlüğünü üstlendiği görev gücünün boğazdan güvenli, düzenli ve öngörülebilir bir deniz geçişini kolaylaştırmak amacıyla pratik bir mekanizma geliştirdiğini belirtti. Silva, olası gıda krizlerinin önüne geçebilmek adına bu mekanizmanın özellikle gübre ve ilgili hammaddelerin sevkiyatına odaklandığını ifade etti.
Arab News’e verdiği demeçte Dujarric, “Bu açıklama, söz konusu mekanizmanın Silva ve görev gücü tarafından aylar önce oluşturulduğuna dair bir hatırlatmadır. Mekanizma şu an devreye girmeye hazır, ancak elbette tarafların anlaşmasına ihtiyacımız var” diye konuştu. Planın doğrulama ve güven artırıcı unsurları içerdiğini belirten Dujarric, “UNOPS’un uzmanlık alanı tam olarak budur ve oldukça hızlı bir şekilde harekete geçmeye hazırlar” dedi.
“Masadaki Seçeneği Güçlü Bir Şekilde Hatırlatıyoruz”
Duyurunun asıl amacının bölgedeki mevcut durumun ciddiyetinin altını çizmek olduğunu söyleyen Dujarric, sözlerini şöyle sürdürdü: “Şu anda Hürmüz Boğazı’ndaki ticari trafiğin adeta boğulduğu bir noktadayız. Çatışmaların başlarında bunun gübre ve gıda fiyatları üzerinde yarattığı sarsıcı etkiyi hep birlikte gördük. Dolayısıyla bu açıklama, masada böyle bir çözüm seçeneğinin bulunduğuna dair oldukça net ve yüksek sesli bir hatırlatmadır.”
Mekanizmanın ilgili taraflarla aylarca süren istişareler sonucunda geliştirildiğini vurgulayan Moreira da Silva, planın başta gübre ithalatına bağımlı kırılgan ülkeler olmak üzere üye devletlerden büyük destek gördüğünü kaydetti. Ancak Silva’ya göre planın hayata geçirilmesi, doğrudan çatışmanın taraflarının ve geniş çapta bölge ülkelerinin siyasi iradesine bağlı.
“Güven inşa etmek için artık operasyonel bir mekanizmaya şans vermenin zamanı geldi,” diyen Moreira da Silva, görev gücü aracılığıyla taraflarla temas halinde olmaya devam ettiğini belirterek BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in “itidal ve gerilimi düşürme” çağrısını da yineledi.
Küresel Ticaretin Şahdamarı: Hürmüz Boğazı
İran ile Umman arasında yer alan ve Körfez’i küresel deniz yollarına bağlayan dar bir geçiş noktası konumundaki Hürmüz Boğazı, dünyadaki petrolün yaklaşık beşte birinin yanı sıra küresel gübre ve hammadde ihracatının da çok önemli bir bölümünün sevkiyatına ev sahipliği yapıyor.
Şubat ayı sonlarında ABD ile İran arasında tırmanan gerilimin ardından boğazdaki deniz trafiğinde yaşanan aksamalar, küresel pazarda gübre ve gıda fiyatlarını şimdiden yukarı çekerken; özellikle ithalata bağımlı bölgelerde daha geniş çaplı bir kriz yaşanması endişelerini de her geçen gün artırıyor.
İlk yorum yapan siz olun