GAZZE — Hamas, bu hafta Gazze’deki sivil yönetim organını feshederek dikkat çeken siyasi bir hamleye imza attı. Ancak uzmanlara göre bu karar, tıkanan ateşkes sürecindeki temel sorunu, yani “örgütün silahlarını bırakması” meselesini çözmekte yetersiz kalıyor.
Hamas Neyi Feshediyor?
Hamas, Pazartesi günü yaptığı açıklamayla, rakip Filistin hareketi El Fetih ile yaşanan çatışmalar ve seçimlerin ardından 2007’de bölgenin kontrolünü ele geçirmesinden bu yana Gazze Şeridi’ndeki sivil işleri yürüten 15 üyeli komiteyi feshettiğini duyurdu.
Söz konusu kurum, İsrail ile iki yıl süren savaşın yerle bir ettiği bakanlıkların ve kamu hizmetlerinin idaresinden sorumluydu. Hamas, bu sorumlulukları geçiş sürecinde bölgeyi yönetmesi öngörülen Filistinli teknokratlardan oluşan Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi’ne (NCAG) devretmek istediğini belirtiyor.
Kâğıt üzerinde bu hamle, Hamas’ın artık Gazze’nin günlük yönetiminde söz sahibi olmamayı kabul ettiği anlamına geliyor. AFP’ye konuşan bir Hamas yetkilisi, bakanlık yetkililerinin yetki devrine hazırlanmak üzere halihazırda NCAG ile koordinasyon halinde olduğunu doğruladı. Komitenin diğer üyeleri gibi aylardır Mısır’da mahsur kalan ve bölgeye giriş yapamayan NCAG Başkanı Ali Şaat ise görevini devralmaya hazır olduğunu ifade etti.
Bu Karar Neden Şimdi Alındı?
Avrupa Dış İlişkiler Konseyi’nde (ECFR) misafir araştırmacı olan Muhammed Shehada, İsrail’in ateşkes anlaşmasını her gün ihlal ettiğine dikkat çekerek kararın zamanlamasını şu sözlerle değerlendirdi: “Bu hamle, Trump planını ilerletme konusunda tam bir durgunluk ve sıfır ilerlemenin yaşandığı bir dönemde geldi.”
AFP’ye konuşan diplomatik bir kaynak ise kararın arka planına dair şu bilgileri paylaştı:
“Hamas’ın perspektifinden bu adım birkaç amaca hizmet ediyor: (Ateşkes) sürecini ilerlettiklerini gösteriyor ve İsrail’in taahhütlerini yerine getirmediği yönündeki iddialarını ön plana çıkarıyor.”
Hamas, ABD Başkanı Donald Trump’ın ateşkes planında öngörülmesine rağmen İsrail makamlarının Gazze’ye yeterli yardımın girmesine izin vermediğini sık sık dile getiriyor; İsrail ise bu suçlamaları reddediyor.
-
İsrail’in Argümanlarını Çürütme Çabası: Gazze merkezli siyasal iletişim uzmanı İyad el-Karra, Hamas’ın Gazze’deki varlığının İsrail tarafından savaşı sürdürmek için bir “bahane” olarak kullanıldığını belirterek, “Buradaki asıl amaç İsrail’in argümanlarını elinden almaktır” diyor.
-
Taktiksel Bir Manevra mı?: Gazze’deki El-Ezher Üniversitesi’nden Profesör Cemal el-Fadi ise bunun arabuluculara ve Gazze halkına yönelik bir mesaj olduğunu vurgulayarak, NCAG’nin kısa süre içinde yönetimi devralmaması halinde bu adımın “taktiksel bir manevradan öteye geçemeyeceği” uyarısında bulunuyor.
-
Ekonomik Çıkmaz: Shehada’ya göre Hamas Gazze’de hâlâ baskın güç olsa da köşeye sıkışmış durumda. Örgütün, Lübnan’daki Hizbullah’ın İran ile kurduğu açık tedarik zincirlerine veya kaynaklara sahip olmadığını belirten Shehada, “Memurlarının veya Gazze halkının ihtiyaçlarını karşılayamıyorlar, iktidarı bırakmaya bu kadar hevesli olmalarının nedeni de bu” diyor.
Sırada Ne Var?
Hamas’ın sivil yönetimi, savaşçılarını ve silah cephaneliğini elinde tutmaya devam ettiği Gazze’deki gücünün sadece bir parçasını oluşturuyor. İsrail’de hem medya organları hem de hükümet yetkilileri bu son fesih duyurusunu bir “kandırmaca” olarak nitelendiriyor.
İsrail yönetimi, savaşın ancak Hamas’ın silahlarını teslim etmesi ve Gazze’nin tamamen silahsızlandırılmasıyla gerçekten sona erebileceğine inanıyor. Ancak Hamas, Filistinli bir yönetim otoritesi kurulana ve İsrail ordusu Gazze’den çekilmeye başlayana kadar elindeki en önemli kozdan (silahlardan) vazgeçmeyeceğini açıkça belirtiyor.
Sahadaki durum ise giderek karmaşıklaşıyor: Geçtiğimiz Ekim ayında yürürlüğe giren ateşkesten bu yana İsrail güçleri, bu küçük toprak parçasının yüzde 60’ından fazlası üzerindeki kontrolünü daha da genişletmiş durumda. Birleşmiş Milletler tarafından da desteklenen Trump’ın aşamalı barış planı, İsrail askerlerinin bölgeden tamamen çekilmesini ancak “çok uzun vadede” mümkün bir ihtimal olarak öngörüyor.
Gazzeli siyaset bilimci Mkhaimar Abusada mevcut tabloyu şu sözlerle özetliyor:
“Bunun, Hamas’ın Gazze’yi yönetmekten vazgeçmeye hazır olduğunu göstermeye yönelik sembolik bir jest olduğunu düşünüyorum. Ancak asıl mesele yönetim komitesinin feshedilmesi değil, Hamas’ın silahsızlanmayı kabul edip etmeyeceğidir.”
İlk yorum yapan siz olun