DUBAİ, Birleşik Arap Emirlikleri — ABD ordusu, Hürmüz Boğazı’nda üç ticari geminin vurulmasından saatler sonra, Çarşamba günü erken saatlerde İran’a yönelik yeni hava saldırıları düzenledi. Yaşanan bu son çatışma, iki ülke arasındaki çatışmaları sona erdirmeyi öngören geçici ateşkes anlaşmasını tehlikeye atıyor.
Yeniden alevlenen saldırıların; boğazın tamamen ticarete açılması, Tahran’ın tartışmalı nükleer programının sınırlandırılması ve 28 Şubat’ta başlayan savaşın kalıcı olarak sona erdirilmesi amacıyla yürütülen hassas müzakereleri daha da çıkmaza sürüklemesine kesin gözüyle bakılıyor.
CENTCOM: “Ateşkesin Açık Bir İhlali”
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), sosyal medya üzerinden yaptığı resmi açıklamada, operasyonun “uluslararası bir su yolunda, masum sivillerden oluşan mürettebata sahip ticari gemilerin hedef alınmasına ağır bir bedel ödetmek” amacıyla gerçekleştirildiğini duyurdu.
Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“İran’ın sergilediği bu saldırganlık haksız, tehlikeli ve ateşkesin açık bir ihlalidir.”
Petrol Muafiyeti İptal Edildi, İran’dan Sert Tepki Geldi
Birleşmiş Milletler Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) verilerine göre, petrol taşımacılığının can damarı olan boğazdaki bu yeni saldırı dalgası, Nisan sonundan bu yana bir gün içinde kaydedilen en yoğun saldırı oldu.
Saldırıların hemen ardından Washington yönetimi harekete geçerek:
-
Geçici barış anlaşmasının bir parçası olarak İran’a verilen ve 21 Ağustos’a kadar geçerli olan petrol satış lisansını iptal ettiğini duyurdu.
-
İsminin açıklanmaması kaydıyla Associated Press’e konuşan bir ABD’li yetkili, kararın gerekçesini “İran’ın boğazdaki eylemlerinin kabul edilemez olması ve bir bedeli olması gerektiği” şeklinde açıkladı.
İran cephesinden ise yanıt gecikmedi. İran Dışişleri Bakanlığı kararı kınayarak, asıl ABD’nin geçici anlaşmayı ihlal ettiğini ve “bu taahhüt ihlalinin sonuçlarından ABD hükümetinin sorumlu olduğunu” vurguladı. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de X (eski adıyla Twitter) platformunda yaptığı paylaşımda, ABD’nin son askeri hamlelerinin anlaşmayı bozduğunu savundu.
Vurulan Gemiler ve Katar’ın Kınaması
Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO) kurumu ve diğer denizcilik kaynaklarına göre boğazdaki saldırıların detayları şu şekilde:
-
Alev Alan Tanker: Umman’ın Limah kenti açıklarında güneye doğru seyreden bir sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tankerinin sol motor dairesine bir mermi isabet etti ve gemide yangın çıktı. İran devlet televizyonu tankerin “uyarılara uymadığı için” vurulduğunu belirtse de saldırıyı doğrudan üstlenmedi.
-
Katar’dan Tepki: Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari, vurulan tankerin Katar’a ait Al Rekayyatolduğunu açıklayarak saldırıyı uluslararası hukukun “ciddi ve açık bir ihlali” olarak nitelendirdi. El-Ensari, olaydan “tamamen ve hukuken İran’ı sorumlu tuttuklarını” ilan etti.
-
Diğer İki Gemi: Biri Umman-Emirlikler sınırı yakınlarında çıkış yaparken, diğeri ise bir İHA ile hedef alınan iki gemi daha hasar gördü. Her iki gemide de yaralanan olmadı ve yollarına devam ettiler.
Saldırıların tamamının Umman ve BAE kıyılarına yakın bölgelerde gerçekleşmesi, gemilerin İran’ın “güvenli” ilan ettiği rota yerine güney rotasını kullandığını gösteriyor. Kpler veri şirketine göre, sadece geçen hafta sonu boğazdan 108 gemi farklı rotaları kullanarak geçiş yapmıştı.
Hamaney’in Cenaze Törenleri Sürecinde Diploması Askıda
Sahada gerilim artarken, savaşın başlarında hayatını kaybeden İran Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney’in (86) cenaze törenleri nedeniyle ABD ve İran arasındaki diplomatik görüşmelerin durakladığı görülüyor.
-
Kum’da Tören: Salı günü naaşı Şiiler için kutsal sayılan Kum kentine getirilen Hamaney için, yüz binlerce kişi Cemkeran Camii’ne doğru yürüyüşe geçti.
-
Yeni Lider Kayıp: Hamaney’in yerine geçen oğlu, yeni Dini Lider Ayetullah Mücteba Hamaney ise Cumartesi günü başlayan törenlerde henüz kamuoyunun karşısına çıkmadı. Babasının ölümüne neden olan hava saldırısında yaralandığı iddia edilen yeni liderin saklandığına inanılıyor.
-
Irak’a Nakil: Salı gecesi Irak’ın Necef kentine götürülen Hamaney’in naaşı için Çarşamba günü Şiiliğin iki kutsal şehri Necef ve Kerbela’da törenler düzenlenecek. Naaş, Perşembe günü doğum yeri olan Meşhed’deki İmam Rıza Türbesi’ne defnedilmek üzere İran’a geri getirilecek.
İlk yorum yapan siz olun