TAHRAN — İran’ın hayatını kaybeden dini lideri Ali Hamaney’in Pazartesi günü Tahran’da düzenlenecek cenaze korteji için devasa kalabalıklar bekleniyor. Yetkililer, selefinin cenazesinde yaşanan kaosun tekrarlanmaması için yoğun çaba harcıyor.
Tahran’daki Büyük Musalla dini kompleksinde iki gün boyunca katafalka konulan Hamaney’in naaşı, sabah saat 06:00’da (TSİ 05:30) başlayacak ve 10 ila 12 saat sürecek bir kortejle şehirde gezdirilecek.
Devlet haber ajansı IRNA’nın verilerine göre, Hamaney’in selefi Ayetullah Ruhullah Humeyni’nin 1989’daki cenaze törenine yaklaşık 10 milyon kişi katılmış; yaşanan izdihamlarda 10’dan fazla kişi hayatını kaybederken 10.000’i aşkın kişi yaralanmıştı.
Pazar günü on binlerce kişi, 28 Şubat’ta ABD istihbaratına dayalı İsrail hava saldırılarında hayatını kaybeden Hamaney ve dört aile üyesine saygılarını sunmak üzere Büyük Musalla’yı doldurdu. Olası bir izdihamı önlemek amacıyla halk ile tabut arasına devasa beton duvarlar yerleştirildi.
Kortej sırasında halkın cenazeye ne kadar yaklaşabileceği henüz netlik kazanmadı. Ancak yetkililer, 1989’daki cenazede yas tutanların Humeyni’nin aracına hücum ederek kefenini yırtması ve naaşının yere düşmesi üzerine defin için helikopter kullanmak zorunda kaldıkları acı tecrübeyi unutmuş değil.
İslam Cumhuriyeti’ni 35 yılı aşkın süredir yöneten ismin son yolculuğuna uğurlanması, İranlı yetkililer açısından aynı zamanda İsrail ve ABD ile girilen beş haftalık savaşın ardından ülkenin direncini sergileme fırsatı olarak görülüyor.
Yeni Lider Mücteba Törende Yoktu
Hamaney sonrası dönemin en öne çıkan isimlerinden İran Meclis Başkanı ve ABD ile başmüzakereci Muhammed Bakır Kalibaf, X (eski adıyla Twitter) üzerinden yaptığı açıklamada, “İslami İran’ın gururlu ve yenilmez ulusunun, şehidine tek yürek halinde saygı duruşunda bulunduğunu” ifade etti.
Pazartesi günkü korteji, Salı günü Kum kentinde, Çarşamba günü Irak’ın kutsal şehirleri Necef ve Kerbela’da düzenlenecek benzer etkinlikler izleyecek. Törenler, Hamaney’in memleketi olan İran’ın kuzeydoğusundaki Meşhed kentinde Perşembe günü yapılacak defin işlemiyle sona erecek.
Ali Hamaney’in üç oğlu Pazar günkü cenaze töreninde nadir bir şekilde kamuoyunun önüne çıkarken, bu durum babasının öldürülmesinin hemen ardından yeni dini lider olarak atanan ancak henüz halkın karşısına çıkmayan Mücteba Hamaney’in yokluğunu daha da belirginleştirdi. Yetkililer, yeni liderin hava saldırılarında yaralandığını belirtse de durumunun ciddiyeti gizliliğini koruyor.
Öte yandan, 28 Şubat’ta selefi öldürülen Devrim Muhafızları Ordusu’nun yeni komutanı Ahmed Vahidi, savaş boyunca gözlerden uzak kaldıktan sonra Pazar günü açık havada düzenlenen törenlerde ikinci kez boy gösterdi. Devrim Muhafızları’nın yurt dışı operasyonlarından sorumlu olan Kudüs Gücü’nün gölge lideri İsmail Kani de törende dikkat çeken isimler arasındaydı.
İranlı yetkililer törenlerde birlik mesajı vermeye özen gösterse de, Hamaney ile geçmişte gerilim yaşayan ve Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın hayatta olan hiçbir selefi şu ana kadar törenlerde görülmedi.
“İntikam İstiyoruz”
Hükümet ayrıca, insan hakları gruplarının binlerce kişinin ölümüyle sonuçlanan sert bir müdahaleyle bastırıldığını belirttiği Ocak ayındaki kitlesel protestoların ardından, törenlerdeki bu yoğun katılımı iktidara halk desteği olarak öne çıkarmaya çalışıyor.
Ortadoğu’daki savaş, ABD ile varılan ilk mutabakat ve ateşkesin ardından şimdilik askıya alınmış durumda. Ancak hem Washington hem de Tahran askeri harekata yeniden başlamaya hazır oldukları uyarısında bulunurken, cenaze törenlerinde intikam çağrıları ana gündem maddesi oldu.
Pazar günkü dualar sırasında AFP’ye konuşan 38 yaşındaki Miremadi isimli bir vatandaş, “(Hamaney’in) katilleri cezalandırılmalı” dedi. 39 yaşındaki Bakand isimli bir kadın ise, “Devrimimizin ve liderimizin arkasındayız, sevdiklerimizin kanının intikamını istiyoruz” ifadelerini kullandı.
Uzun yıllar Batı ile çatışma rotası izleyen Hamaney yönetimindeki Tahran, uzun süredir Filistinli Hamas ve Lübnanlı Hizbullah gibi Ortadoğu’daki ABD ve İsrail karşıtı silahlı gruplara destek sağlıyor. Her iki örgüt de törenlere üst düzey heyetler gönderdi.
İlk yorum yapan siz olun