Başkan Donald Trump’ın İran’a karşı yürüttüğü savaş, ABD uçak gemilerinin sınırlarını zorlarken; Çin’in artan saldırganlık belirtileri gösterdiği bir dönemde Batı Pasifik, Amerikan donanmasının en önemli savaş gemilerinden birinden mahrum kalıyor.
Pasifik’ten ayrılan USS George Washington uçak gemisinin, uzun süredir görevde olan ve gemideki mürettebatın ruh sağlığı ile ikmal sorunlarına dair artan endişelerin gölgesinde, Ortadoğu’daki USS Abraham Lincoln’ün yerini alması bekleniyor. USS Lincoln’ün görev süresi, İran’a yönelik operasyonları desteklemek amacıyla asıl dönüş tarihi olan Mayıs ayından itibaren uzatılmıştı.
Analistlere göre, ABD Donanması’nın önümüzdeki birkaç ay içinde yeni bir gemi konuşlandırması halinde Pasifik’teki uçak gemisi eksikliği kısa sürebilir. Ancak bu durum, Trump yönetiminin Asya-Pasifik bölgesinden daha da geri çekilip Batı Yarımküre’ye odaklanırken, İran’la yürütülen ucu açık operasyonların Amerikan denizcilerini nasıl yıprattığını gözler önüne seriyor.
Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) Güneydoğu Asya Programı Direktörü Greg Poling, “Yönetim, Pasifik’in Batı Yarımküre’den sonraki en önemli bölge olması gerektiğini söylüyor,” dedi. Bunun yerine ABD’nin, daha önce ifade ettiği Ortadoğu’dan çekilme hedefinin “tam tersini yaptığını” belirtti. Poling, Cumhuriyetçi yönetimin öngörülemezliği nedeniyle Pasifik’teki Amerikan müttefiklerinin tedirgin olduğunu, Pekin’in ise “ABD’nin dikkatinin dağılmasından ve müttefiklerin hayal kırıklığı yaşamasından oldukça memnun olduğunu” ifade etti.
Çin, ABD Uçak Gemisinin Yokluğunu Fırsata Çevirebilir
Pekin yönetimi, bölgedeki ABD askeri varlığını Çin’in yükselişine bir tehdit ve kendi toprağı olarak iddia ettiği kendi kendini yöneten Tayvan’ı ele geçirme hırsının önünde bir engel olarak görüyor. ABD ise Pasifik bölgesinin kaybedilemeyecek kadar büyük bir ekonomik öneme sahip olduğunu savunuyor.
Bir Amerikan uçak gemisinin bölgeden ayrılması nedeniyle kimsenin Çin’in Tayvan’ı işgal etmesini beklemediğini belirten Hudson Enstitüsü savunma analisti ve eski denizaltıcı Bryan Clark, geminin yokluğunun Çin’e gücünü göstermesi için yeni bir fırsat sunduğunu dile getirdi.
Clark, “Bunu Filipinler’e, Japonya’ya, Endonezya’ya ve diğerlerine ABD’nin artık Batı Pasifik’teki en büyük güç olmadığını göstermek için bir söylem aracı olarak kullanıyorlar,” dedi. “Bölge ülkelerinin Çin’in daha büyük bir güç olduğuna ve ABD’nin artık kendi güvenliklerini garanti edemeyeceğine karar vermelerini amaçlıyorlar.”
Çin bu hafta Endonezya ile deniz tatbikatları gerçekleştirdi ve son zamanlarda Pekin’le toprak anlaşmazlıkları yaşayan ABD’nin iki önemli müttefiki Japonya ile Filipinler’e karşı saldırganlık belirtileri gösteriyor.
Bu ay Güney Çin Denizi’nde hem Çin’in hem de Filipinler’in üzerinde hak iddia ettiği Scarborough Sığılığı yakınlarında askeri tatbikatlar düzenleyen Çin, geçen ay da güdümlü füzeli bir muhrip ile Japonya’nın en güneyindeki Okinotori adası açıklarında gerçek mermili bir tatbikat gerçekleştirmişti.
ABD Özel Harekat Komutanlığı Başkanı Amiral Frank Bradley, Washington’ın taahhütleri konusunda bölgesel müttefiklere güvence vermeye çalışıyor. Perşembe günü Manila’da temaslarda bulunan Bradley, Filipinli mevkidaşlarına ABD özel harekat kuvvetlerinin iki ülke ittifakını güçlendirmek amacıyla ortak tatbikatları artırmaya hazır olduğunu söyledi. Amiralin Japonya’yı da ziyaret etmesi bekleniyor.
Cato Enstitüsü’nde Çin politikası analisti Evan Sankey, uçak gemilerinin ABD müttefiklerine psikolojik güvence sağladığını belirterek, bölgedeki taşıyıcıların eksikliğinin “ABD’nin dikkatinin Ortadoğu’daki olaylar nedeniyle dağıldığına dair genel kanıyı güçlendirdiğini” kaydetti.
Trump Askeri Harekatlarda Uçak Gemilerine Güvendi
Başkan Trump, ikinci döneminde askeri operasyonları desteklemek için büyük ölçüde uçak gemilerine bel bağladı. Örneğin, ABD’nin İran’la mücadelesini ve eski Venezuela lideri Nicolás Maduro’nun ele geçirilmesini destekleyen USS Gerald R. Ford, Vietnam Savaşı’ndan bu yana en uzun süre olan 11 aylık bir görevin ardından Mayıs ayı ortasında ülkeye döndü.
Çamaşırhane bölümünde çıkan bir yangın nedeniyle onarım için Akdeniz’e dönmek zorunda kalan USS Ford gemisindeki yüzlerce denizci yatacak yersiz kalmıştı. Öte yandan USS Lincoln, 240 günden fazla bir süre aralıksız denizde kalarak rekor kırdı. Demokratik Kongre üyeleri, gemideki koşullara ilişkin soruşturma açılması ve daha fazla şeffaflık sağlanması çağrısında bulunuyor.
Kentucky Üniversitesi’nde ulusal güvenlik uzmanı olan Robert Farley, savaş gemilerinin ve mürettebatının dayanma kapasitesinin bir sınırı olduğunu vurguladı. Farley, “İnsanlar yeterince dinlenemiyor. Bu psikolojik olarak çok yıpratıcı. Dinlenme, mürettebatı sağlıklı tutmanın kritik bir parçasıdır,” diye konuştu. “Bilinen sınırları aştığımızda mürettebatın verimliliği giderek düşüyor.”
Hudson Enstitüsü’nden Clark, uçak gemileri üzerindeki bu baskının, İran savaşı için yeterli hazırlık ve planlama yapılmamasından kaynaklandığını belirtti. ABD Donanması’nın normalde 11 uçak gemisi bulundurduğunu ve aynı anda en fazla iki veya üçünü göreve yolladığını ifade eden Clark, USS Theodore Roosevelt’in Ortadoğu’ya hareket etmesi halinde bu sayının dörde çıkabileceğini kaydetti.
Ancak bu devasa savaş gemilerinin ülkedeki sadece iki tersanede bakım görmesi gerektiğini hatırlatan Clark, “Önümüzdeki birkaç yıl boyunca ödememiz gereken ağır bir bakım borcuyla karşı karşıya kalacağız. Gemiler tersane sırası bekleyeceği için muhtemelen sahadaki uçak gemisi varlığımız önceki yıllara kıyasla azalacak,” değerlendirmesinde bulundu.
Modern Savaşta Uçak Gemilerine Yönelik Soru İşaretleri
Quincy Enstitüsü Doğu Asya Programı kıdemli araştırmacısı Michael Swaine, savaş yöntemleri hızla değişirken devasa uçak gemilerine gelecekte duyulacak ihtiyacı sorguluyor.
Uçak gemilerinin özellikle Çin gibi gelişmiş ülkeler tarafından insansız hava araçları ve füzelerle daha kolay hedef alınabileceğine dikkat çeken Swaine, daha küçük gemi ve denizaltıların taktiksel vuruşlarda en az uçak gemilerinden kalkan jetler kadar etkili olabileceğini kaydetti.
Üst düzey ABD Donanması yetkilileri de bu dev gemilere olan ağır bağımlılıktan uzaklaşma eğiliminde. Deniz Kuvvetleri Harekat Başkanı Amiral Daryl Caudle, Şubat ayında yaptığı açıklamada komutanları sürekli uçak gemisi talep etmek yerine daha küçük, yeni nesil gemileri ve diğer alternatif unsurları kullanmaya ikna etmeyi hedeflediğini belirtmişti.
İlk yorum yapan siz olun