ABD’nin ablukayı sıkılaştırması ve daha sert yaptırımlar uygulayacağı yönündeki tehditlerinin ardından, son haftalarda başkent Tahran’daki akaryakıt istasyonlarında uzun kuyruklar oluşmaya başladı. Bazı vatandaşların yakıt alabilmek için iki saatten fazla beklediği bildiriliyor.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in Salı günü İran’ın küresel ekonomiyle bağlarını tamamen koparacaklarını açıklaması, ülkedeki belirsizliği daha da derinleştirdi. Son günlerde İranlı yetkililer, daralan ekonomiye dayanabilmek adına akaryakıt sübvansiyonlarında olası bir kesintiye gidilebileceğinin sinyallerini veriyor.
İstasyonlarda bekleyen 34 yaşındaki Haşim Abadi, “Belki de bir yakıt sıkıntısı yaşayacağız. Depom yarıya indiğinde hemen benzinliğe koşuyorum” sözleriyle halk arasındaki endişeyi dile getirdi.
Enflasyon Hızla Artıyor, Alım Gücü Düşüyor
Başkan Donald Trump ve İsrail tarafından başlatılan ve altıncı ayına giren savaşın ardından devreye sokulan yeni ABD önlemleri, Tahran yönetimini taviz vermeye zorlamayı hedefliyor. Savaşın İran ekonomisine ağır bir darbe vurduğu ve halkın üzerindeki yükü artırdığı görülürken; Tahran yönetiminin geri adım atacağına veya ocak ayında yaşanan hükümet karşıtı protestoların yeniden alevleneceğine dair henüz bir işaret bulunmuyor.
Hazine Bakanı Bessent’in açıklamalarından önce de Amerikan ablukası ve mevcut yaptırımlar nedeniyle ülkede tedarik sıkıntıları yaşanıyordu. Çift haneli enflasyon ve İran riyalinin tarihi düşük seviyelere gerilemesiyle birlikte halk, sadece akaryakıt değil, temel ihtiyaçlarını karşılamakta da zorlanıyor.
Rafların dolu olmasına rağmen alım gücünün düştüğünden şikayet eden 51 yaşındaki taksi şoförü Mahmud Çavuşi, “Yakında her şeye zam geleceği için depomu olabildiğince dolduruyorum. Sütünden makarnasına kadar aldığım her şey son bir haftada daha da pahalandı” ifadelerini kullandı.
Tahran’da bir market işleten Murtaza Daryani ise, “Bazı düzenli müşterilerimiz cepleri eskisi kadar dolu olmadığı için veresiye alışveriş yapmaya başladı” dedi.
Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan: “Teslim Olmayacağız”
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD’yi İran’ı askeri olarak yenemediği için ekonomik baskıya başvurmakla suçladı. Pezeşkiyan, Washington’ın amacının “İran’ı kaosa sürüklemek için sosyal sorunlar ve ekonomik hoşnutsuzluk yaratmak” olduğunu savundu.
Yarı resmi Fars ve Tasnim haber ajanslarına göre Pezeşkiyan, “Sorunlara boyun eğip teslim mi olmalıyız? Kesinlikle hayır” diyerek direniş mesajı verdi.
BAE’nin Ticari İlişkileri Kesme Kararı ve Hürmüz Boğazı Hamlesi
Şu an için İran ekonomisi üzerindeki en etkili baskının deniz ablukasından kaynaklandığı belirtiliyor. Ancak Bahreyn’deki Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü Orta Doğu ofisinden analist Sascha Bruchmann’a göre, Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) geçtiğimiz hafta İran ile tüm ticari ve finansal işlemleri kestiğini duyurması, kalıcı hale gelmesi durumunda çok daha uzun vadeli etkilere yol açabilir.
İran ise bu baskılara, savaştan önce küresel petrol ve gaz ticaretinin beşte birinin yapıldığı hayati bir su yolu olan Hürmüz Boğazı’nı büyük ölçüde kapatarak karşılık veriyor. Tahran’ın, bu hamlenin küresel ekonomi ve ABD’deki ara seçimler öncesinde benzin fiyatları üzerindeki etkisinin Trump’ı geri adım atmaya zorlayacağını öngördüğü belirtiliyor.
Bruchmann mevcut durumu, “Trump, deniz ablukası nedeniyle İran’ın zamanının daha çabuk tükeneceğine bahse giriyor. İki tarafın da saati işliyor ve kimin saatinin doğru olduğunu henüz kimse bilmiyor” şeklinde özetledi.
İlk yorum yapan siz olun