TAHRAN / WASHINGTON — İran, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’ndaki kontrolünü yeniden teyit ederek, bölgeden geçiş kurallarına uymayan yabancı ticari ve askeri gemilerin hedef alınacağı uyarısında bulundu. Tahran’ın bu sert çıkışı, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile olası bir anlaşmada karar aşamasına geldiğinin sinyallerini vermesinin ancak İran tarafının henüz bir uzlaşmaya varılmadığını açıklamasının ardından geldi.
“İzin Almayan Gemilerin Güvenliği Tehlikeye Girer”
Cumartesi günü İran Silahlı Kuvvetleri’nin operasyonel karargahı Hatemü’l-Enbiya’dan yapılan yazılı açıklamada, boğazdaki denetimin “İslam Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetleri’nin tam yetkisi ve yönetimi altında” olduğu vurgulandı.
Açıklamada, “Tüm gemiler, ticari vasıtalar ve tankerler yalnızca belirlenmiş rotalardan seyahat etmek ve İslam Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) Donanması’ndan izin almak zorundadır. Bu kuralların herhangi bir şekilde ihlali, geçiş güvenliğini ciddi şekilde tehlikeye atacaktır” ifadeleri kullanıldı. İran ayrıca bölgede faaliyet gösteren yabancı askeri güçleri de uyararak, deniz yönetimine veya nakliye hareketlerine müdahale etmeye yönelik her türlü girişimin anında karşılık bulacağını belirtti.
Trump’tan “Nihai Karar” Beklentisi, Pentagon’dan Savaş Tehdidi
Cuma günü Beyaz Saray Durum Odası’nda danışmanlarıyla bir araya gelen ABD Başkanı Donald Trump, İran’la olası bir anlaşma konusunda “nihai kararın” yakında verileceğini söylemiş ancak toplantının ardından resmi bir adım atılmamıştı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise taraflar arası mesajlaşmaların sürdüğünü belirterek, “ABD ile henüz nihai bir anlaşmaya varılmadı” sözleriyle Washington’ın iyimser tablosunu yalanladı.
Öte yandan, ABD cephesinden peş peşe sert uyarılar gelmeye devam ediyor. Singapur’daki bir savunma zirvesinde konuşan ABD Savunma Bakanı (Pentagon Şefi) Pete Hegseth, tatmin edici bir anlaşmaya varılamaması halinde Washington’ın savaşı yeniden başlatmaya “fazlasıyla muktedir” olduğunu söyledi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) da Amerikan güçlerinin bölgede “mevcut ve teyakkuz halinde” olduğunu duyurdu.
Müzakere çabaları, bu hafta ABD’nin İran’ın Bender Abbas limanına düzenlediği saldırılar ve İran’ın buna misilleme ateşiyle karşılık vermesi nedeniyle gölgelenmiş durumda. İran devlet haber ajansı IRNA’ya göre ordu, cumartesi günü “ABD-Siyonist saldırgan düşmana ait” bir insansız hava aracını düşürdü.
Anlaşmazlık Noktaları: Nükleer Silahlar, Dondurulan Fonlar ve Boğaz Geçişleri
Beyaz Saray yetkililerine göre Trump’ın masadaki kırmızı çizgileri arasında; İran’ın nükleer silah geliştirmemeyi kesin olarak kabul etmesi ve ablukaya alınan Hürmüz Boğazı’nın mayınlardan temizlenerek geçiş ücreti olmaksızın yeniden açılması yer alıyor. Trump ayrıca iki ülkenin, İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stoklarının yok edilmesi konusunda koordineli çalışacağını ve “bir sonraki duyuruya kadar hiçbir para takası (fon transferi) yapılmayacağını” iddia etmişti.
İran cephesi ise Trump’ın bu vizyonunu reddediyor. İran’ın Dini Lideri Mücteba Hamaney’in danışmanı Muhsin Rızai, Trump’ı boğazdaki ABD deniz ablukasını sürdürmek ve müzakerelerde “aşırı taleplerde” bulunmak suretiyle “diplomasiye üçüncü kez ihanet etmekle” suçladı.
Fars haber ajansına konuşan İranlı kaynaklar, Tahran’ın müzakerelerin bir sonraki aşamasına geçmeden önce dondurulmuş 12 milyar dolarlık varlığının “derhal serbest bırakılmasını” talep ettiğini aktardı. Aynı kaynaklar, Hürmüz’ün ücretsiz açılmasına dair metinde hiçbir ibarenin bulunmadığını ve Trump’ın nükleer materyallerin imha edileceği yönündeki açıklamalarının “tamamen temelsiz” olduğunu vurguladı.
Tüm bu krizin ortasında İran Meclisi’nin, Hürmüz Boğazı üzerindeki İran’ın egemenliğini ve yönetimini tam olarak tesis edecek yeni bir planı yakında onaylaması bekleniyor. Tasnim haber ajansı, ABD ablukasının hala sürdüğünü ve Amerikan gemilerinin “abluka hattını geçmemeleri ve durmaları yönünde CENTCOM’dan uyarılar aldığını” bildirdi.
İlk yorum yapan siz olun