İsrail, 27 Ekim’de kıyasıya geçmesi beklenen genel seçimlere hazırlanırken, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun karşısındaki en güçlü rakip olarak sahneye çıktı.
Hamas’ın 7 Ekim 2023’te İsrail’e düzenlediği saldırının ardından patlak veren şiddet sarmalında, uzun süredir görevde olan başbakanın liderliğinin oylanacağı bir referandum olarak görülen bu seçimlerde Eisenkot’un yükselişi kritik bir dönemece işaret ediyor.
Channel 12 tarafından yakın zamanda yapılan bir ankete göre, Eisenkot’un yeni kurduğu “Yashar” (İbranice’de ‘Dürüst’ veya ‘Doğru’ anlamına geliyor) partisi, 120 sandalyeli Knesset’te 23 sandalye öngörüsüyle, 22 sandalyede kalan Netanyahu’nun Likud partisinin önüne geçmiş durumda. Aynı ankette katılımcıların yüzde 43’ü başbakanlık için en uygun aday olarak 66 yaşındaki Eisenkot’u görürken, Netanyahu’yu destekleyenlerin oranı yüzde 34’te kaldı.
Güvenlik ve “Dahiye Doktrini”
7 Ekim saldırılarından sonra gelecekteki bir Filistin devleti çağrılarını “anlamsız” bularak reddeden ve İsrail’in Lübnan’daki orantısız askeri yanıt stratejisinin öncülerinden olan Eisenkot, seçim kampanyasını İsrail’in güvenliğini, birliğini ve demokratik kurumlarını onaracağını iddia ettiği 10 maddelik bir platform üzerine kurdu.
2015-2019 yılları arasında İsrail ordusunda genelkurmay başkanı olarak görev yapan Eisenkot, adını Hizbullah’ın kalesi olan bir Beyrut mahallesinden alan “Dahiye Doktrini”ni geliştiren isimler arasında gösteriliyor. Hizbullah’ın savaşçıları ve silahları sivil evler ile altyapıların arasına gizlediği varsayımına dayanan bu doktrin, İsrail yerleşimlerine yönelik uzun menzilli bir saldırı gerçekleştiğinde düşman nüfus merkezlerine yıkıcı bir İsrail misillemesi yapılmasını öngörüyor.
Soruşturma Komisyonu ve Askerlik Reformu Vaadi
Eisenkot’un sivil manifestosunun en üst sırasında, Gazze savaşını tetikleyen ve Netanyahu hükümetinin “istihbarat zafiyetine göz yummakla” suçlanmasına yol açan 7 Ekim sınır ötesi saldırısını inceleyecek bir devlet soruşturma komisyonu kurulması vaadi yer alıyor. On binlerce İsrailli böyle bir komisyonun kurulması için defalarca gösteri yapsa da Netanyahu koalisyonu bunun yerine üyeleri siyasetçiler tarafından seçilecek bir komisyon önermişti.
Eisenkot ayrıca orduyu ve İsrail’in sınırlarını güçlendirmeyi amaçlayan yeni ve uzun vadeli bir ulusal güvenlik doktrini sözü veriyor:
-
Evrensel Ulusal Hizmet Yasası: Zorunlu askerlik hizmetinin ultra-Ortodoks Yahudileri ve Arap vatandaşları da kapsayacak şekilde genişletilmesi planlanıyor.
-
Demokratik Temeller: Kampanya kapsamında “yargı bağımsızlığını, hukukun üstünlüğünü, azınlık haklarını ve özgür basını” koruma taahhüdünde bulunuluyor.
Bu askerlik hamlesi, Eisenkot’u Netanyahu’nun ultra-Ortodoks (Haredi) partilerle olan ittifakına karşı muhalefetin en ön saflarına yerleştirdi. Eisenkot sosyal medyada yaptığı bir paylaşımda, hükümeti şu sözlerle eleştirdi:
“Bu ulusun en iyi oğulları ve kızları tüm cephelere konuşlandırılmışken, acımasız bir savaşın ortasında orduyu zayıflatmayı seçen bir hükümetle karşı karşıyayız.”
İsrail-Filistin çatışmasına dair genel duruşu ise görece daha belirsiz. İsrailli düşünce kuruluşu Molad’dan araştırmacı Tal Elovits’e göre Eisenkot’un verdiği tek net sinyal, İsrail’in bir hukuk devleti olması gerektiği yönünde; bu da yasa dışı yerleşimler ve yerleşimci şiddetiyle mücadele edileceği anlamına geliyor.
Farklı Bir Jenerasyon ve Büyüyen Sempati
İsrail’in seçkin ailelerinden birinden gelen Netanyahu’nun aksine, Faslı göçmen bir ailenin oğlu olan Eisenkot ülkenin coğrafi çeperlerinde büyüdü. Siyasette nispeten yeni olan eski komutan, oğlu Gal ve iki yeğeninin Gazze’deki çatışmalarda hayatını kaybetmesinin ardından kamuoyunda geniş çaplı bir sempati de topladı.
Köşe yazarı Nadav Eyal, Eisenkot için, “Netanyahu özentileriyle dolu bir siyasi evrende… Siyonizmin geleneksel güvenlik anlatılarına çok daha bağlı, farklı bir neslin adamı gibi okunuyor” ifadelerini kullandı. Molad araştırmacısı Elovits ise Eisenkot’un gösterişsiz tarzının en güçlü siyasi varlıklarından biri olabileceğini belirterek, orta sınıfın “sorumlu ve sıkıcı” görünecek birini aradığını vurguladı.
Liberal ve Sağcı Seçmenin Ortak Adresi Mi?
Her ne kadar muhalefet liderleri Yair Lapid ve Naftali Bennett rekabetin içinde kalsa da mevcut anketler hiçbirinin Netanyahu’yu yenmek için Eisenkot kadar iyi bir konumda olmadığını gösteriyor.
Kudüs İbrani Üniversitesi’nden siyaset bilimi profesörü Gayil Talshir’e göre, Lapid ve Bennett’in geçmişte bir Arap partisiyle kurduğu koalisyonu hâlâ bir “ihanet” olarak gören ve Netanyahu’nun gidişatından memnun olmayan sağcı seçmenler için mantıklı sığınak bugün Gadi Eisenkot. Talshir, liberal merkezci seçmenlerin de Eisenkot’un anketlerde öne çıkmasıyla birlikte stratejik olarak oylarını bu yöne kaydırmaya başladığına dikkat çekiyor.
İlk yorum yapan siz olun