İsrail, Hamas ile yapılması planlanan silahsızlanma anlaşmasına ilişkin Beyaz Saray’a “ciddi güvenlik endişelerini” iletti. İsrailli bir yetkilinin açıklamaları, aralarında çocukların da bulunduğu en az 17 kişinin hayatını kaybettiği hafta sonu gerçekleşen Gazze saldırılarının hemen ardından geldi.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun sözcüsü Doron Spielman, ABD Başkanı Donald Trump’ın anlaşmayı duyurmasının ardından ilk resmi değerlendirmelerden birini yaptı. The Associated Press’e konuşan Spielman, İsrail istihbaratına göre Hamas’ın gerçekten silahsızlanmak yerine askeri gücünü yeniden inşa etmeye kararlı olduğunu belirtti. Spielman, Gazze topraklarının yüzde 60’ından fazlasını kontrol eden İsrail ordusunun, Hamas tamamen silahsızlanmadan bölgeden çekilmeyeceğini vurguladı.
“Değerlendirmemize göre, Hamas gerçekten silahsızlanmadan önce güçlerimizi yeniden konuşlandırırsak, Gazze’deki varlıklarını hızla genişletecek, terör altyapılarını yeniden kuracak, İsrail topluluklarını bir kez daha tehdit edecek ve yeni bir 7 Ekim tarzı saldırı gerçekleştirmek için fırsat arayacaktır. Silahsızlanma, silahların fiziksel olarak bırakılması demektir. Daha azı değil.”
Trump’ın 20 Maddelik Planı ve Uygulama Zorlukları
Hamas, yaklaşık üç yıl süren çatışmaları sona erdirmek amacıyla 9 ay önce imzalanan ve ABD’nin arabuluculuk ettiği ateşkes kapsamında silahsızlanmaya başlayacağını duyurmuştu. Trump’ın süreci “özenle yapılandırılmış aşamalarla” yürütüleceğini belirttiği 20 maddelik planı şunları içeriyor:
Hamas’ın silahlarını teslim etmesi ve geniş tünel ağının imha edilmesi.
İsrail güçlerinin Gazze’den çekilmesi.
Yeni bir teknokratik Filistin hükümetinin kurulması.
Uluslararası bir güvenlik gücünün konuşlandırılması ve harabeye dönen Gazze’nin yeniden inşası.
Anlaşma metnine göre, Hamas yönetimindeki polisin elindeki tüm silahlar, ABD destekli Filistin teknokrat komitesine (Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi) devredilecek. Ağır silahların hizmet dışı bırakılması ile askeri tesis ve tünellerin sökülmesi süreci, uluslararası güçlerin gelişiyle başlayacak ve İsrail’in kademeli olarak çekilmesiyle eşzamanlı yürütülecek.
İsrail’in Özel Talepleri ve Seçim Baskısı
ABD’li yetkililer, İsrail’e müzakerelerin her adımında danışıldığını belirtse de İsrail hükümetinin pozisyonu, Hamas’ın silahlanmaya ve militan toplamaya devam ettiğini gösteren istihbarat raporlarına dayanıyor.
Ekim ayında yapılacak zorlu seçimler öncesinde aşırı sağcı koalisyon ortaklarının baskısı altındaki Başbakan Netanyahu’nun, Gazze’den önemli ölçüde asker çekmesi beklenmiyor. Konuya aşina kaynaklara göre İsrail, Trump’ın Barış Kurulu’nda yer alan eski İngiltere Başbakanı Tony Blair’e şu itiraz ve talepleri iletti:
İsrail’in Gazze’de askeri operasyonlar yürütme özgürlüğünün korunması.
Anlaşma aşamalarının denetimine Katar ve Türkiye’nin dahil edilmemesi.
El konulan Hamas silahlarının doğrudan imha edilmesi.
Gazze’de Saldırılar ve Can Kaybı Sürüyor
Geçen Ekim ayında imzalanan ateşkese rağmen İsrail, Hamas’ı ve altyapısını hedef aldığını belirterek bölgedeki operasyonlarına devam ediyor. Hafta sonu Han Yunus’taki Nasır Hastanesi’ne getirilen cenazeler arasında, güney Gazze’de bir apartman dairesine düzenlenen saldırıda hayatını kaybeden aynı aileden üç kişi ve 4 yaşındaki bir çocuk da bulunuyor.
Gazze Sağlık Bakanlığı’nın verilerine göre, 7 Ekim 2023’te Hamas öncülüğündeki militanların gerçekleştirdiği ve 1.200 kişinin öldüğü saldırıların ardından başlayan İsrail’in askeri harekatında bugüne kadar 73.000’den fazla insan hayatını kaybetti. BM kuruluşlarınca güvenilir kabul edilen bakanlık verileri, ölenlerin yaklaşık yarısının kadın ve çocuklardan oluştuğunu belirtiyor.
İlk yorum yapan siz olun