Lübnan ve İsrail heyetleri, ABD’nin arabuluculuğunda İtalya’nın başkenti Roma’da yeni bir doğrudan görüşme turu için bir araya geldi. Görüşmelerin ana gündem maddesini, İsrail ordusunun Lübnan’ın güneyinden kademeli olarak çekilmesi oluşturuyor.
İki ülkenin delegasyonlarını taşıyan konvoylar, Perşembe gününe kadar devam etmesi planlanan görüşmeler için sabah saatlerinde ABD’nin Roma Büyükelçiliği’ne ulaştı.
Sürece ilişkin X (eski adıyla Twitter) hesabından bir açıklama yapan ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tommy Pigott, “ABD, her iki ülke için kalıcı güvenlik sağlayan, İsrail’e yönelik güvenlik tehditlerini ortadan kaldıran ve Lübnan devletinin otoritesini güneyde yeniden tesis eden bu süreci ileriye taşırken her iki hükümeti de desteklemeye tam kararlıdır” ifadelerini kullandı.
“Pilot Bölge” Formülü Devrede
Bu hafta yapılan müzakereler, Hizbullah’ın Mart ayında İran’a destek amacıyla İsrail’e roket atarak Lübnan’ı Ortadoğu savaşına çekmesinden bu yana Washington’ın arabuluculuğunda yürütülen yedinci görüşme turu olma özelliğini taşıyor. Lübnan makamlarına göre İsrail’in ağır hava saldırıları ve kara işgaliyle verdiği yanıtta bugüne kadar 4.300’den fazla kişi hayatını kaybetti.
Haziran ayında Washington’da yapılan görüşmelerde taraflar; Hizbullah’ın silahsızlandırılmasını, İsrail güçlerinin Lübnan’ın güneyinden kademeli olarak çekilmesini ve “pilot bölgeler” olarak adlandırılan test alanlarından başlamak üzere Lübnan ordusunun bölgeye konuşlandırılmasını içeren bir çerçeve anlaşması üzerinde uzlaşmıştı.
Bu uzlaşmanın ilk adımı olarak geçen ay İsrail ordusu, ilk pilot bölgelerden biri olan Zavtar El-Garbiye (Zawtar Al-Gharbiya) köyünün dış mahallelerinden çekilmişti. Bölgeye konuşlanan Lübnan ordusu, sivillerin evlerini ve işyerlerini kontrol etmelerine izin vermişti.
Diplomatik Hedefler ve Temkinli Adımlar
Lübnan Başbakanı Navaf Salam (Nawaf Salam), Pazartesi günkü kabine toplantısında ülkesinin “tam bir çekilmeye yol açacak şekilde İsrail’in Lübnan topraklarından kademeli olarak çekilmesi yönündeki çabalarını” sürdürdüğünü vurguladı.
Sürece dair AFP’ye konuşan ABD’li bir yetkili ise bu haftaki görüşmelerin üç temel hedefini şöyle sıraladı:
-
Pilot bölge sürecinin genişletilmesi.
-
Askıda kalan tüm sınır sorunlarının çözülmesi.
-
Kapsamlı bir barış ve güvenlik anlaşması üzerinde çalışılması.
Öte yandan, ABD’nin Lübnan Büyükelçisi Michel Issa, sürecin hızlandırılmasının risklerine dikkat çekti. Issa, “Çok hızlı hareket etmek, tam da bu sürecin korumayı amaçladığı sivilleri tehlikeye atma riski taşıyor. İlk seferinde doğru olanı yapmak için gereken zamanı ayırmak daha iyidir,” uyarısında bulundu.
İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani de taraflara, çerçeve anlaşmasının tam olarak uygulanmasına olanak tanıyacak ortak çözümler bularak yapıcı bir ruhla yola devam etmeleri çağrısında bulundu.
Hizbullah’tan Görüşmelere Ret ve Cumhurbaşkanına Tepki
Diplomatik çabalar sürerken, Hizbullah kanadından görüşmelere sert tepki geldi. Hizbullah lideri Naim Kasım (Naim Qassem) Salı günü televizyonda yayınlanan konuşmasında, doğrudan müzakerelerin Lübnan’a “utanç, aşağılanma ve peş peşe tavizlerden başka bir şey getirmeyeceğini” savundu.
Kasım ayrıca, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun’u da sert sözlerle eleştirerek, onu bir hakem veya birleştirici bir figür olarak hareket etmemekle ve rolüyle bağdaşmayan “taraflı ve bölücü” bir tutum sergilemekle suçladı.
Sahadaki Zorluklar ve Güvenlik Sınavı
Uzmanlar, Lübnan ordusunun güneye konuşlanmasını büyük bir sınav olarak görüyor. Özellikle İsrail ile yapılan anlaşmaya karşı çıkan ve silahlarını teslim etmeyi reddeden Hizbullah’ın silahsızlandırılması ile devlet dışı askeri faaliyetlerin engellenmesi konusunda Lübnan makamlarının kapasitesine şüpheyle yaklaşılıyor. Aynı şekilde İsrail’in çekilme taahhüdünün de, tamamen işgali altındaki alanlarda pilot bölgeler seçildiğinde test edileceği belirtiliyor.
Lübnan-İsrail anlaşması ve Haziran ayında Ortadoğu çatışmasına ilişkin ABD-İran ön anlaşmasının imzalanmasından bu yana şiddet olaylarında gözle görülür bir azalma yaşansa da, güneydeki köylerde aralıklı İsrail saldırıları, topçu atışları ve patlamalar rapor edilmeye devam ediyor.
İlk yorum yapan siz olun