Suriye’de 13 yılı aşkın süren savaşın ardından ülke genelinde kalan patlamamış mühimmatlar, sivil halk için ölümcül bir tehdit oluşturmaya devam ediyor. Mayın temizleme kuruluşu HALO Trust’ın verilerine göre, ülkede ortalama her altı saatte bir kişi patlamamış savaş kalıntıları nedeniyle hayatını kaybediyor veya yaralanıyor.
Geçtiğimiz kış Şam kırsalındaki evlerinde ısınmak için plastik ve atık malzeme toplayan 40 yaşındaki Malakeh Barbour’un çocukları, farkında olmadan bir savaş kalıntısını eve getirdi. Sobaya atılan cismin patlaması sonucu 17 yaşındaki Ahmed hayatını kaybederken, 10 yaşındaki Haidar ve 7 yaşındaki Ghaith yaralandı. Tarım işçisi olarak çalışan anne Barbour, yaşadıkları trajedinin ardından çocuklarının her dışarı çıkışında aynı korkuyu yaşadığını belirtiyor.
Korkutucu Bilanço: Binlerce Sivil ve Çocuk Kurban
Uzun yıllar ülkeyi yöneten Beşşar Esad’ın Aralık 2024’te devrilmesinin ardından, Birleşmiş Milletler Mayın Eylem Servisi (UNMAS) öncülüğündeki uluslararası kuruluşlar, patlamamış mühimmat vakalarında 850’den fazlası çocuk olmak üzere en az 2.375 kişinin öldüğünü veya yaralandığını bildiriyor. Ancak gerçek rakamın çok daha yüksek olduğu tahmin ediliyor.
Mayın ve Misket Bombası İzleme Örgütü’nün haziran ayında yayımladığı ön rapora göre Suriye, geçtiğimiz yıl yaklaşık 1.600 kurbanla dünya genelinde kara mayınları ve patlayıcı savaş kalıntılarına bağlı en yüksek can kaybının yaşandığı ülke oldu. HALO Trust Suriye Program Müdürü Simon Jackson, bu yıl ülkede patlayıcı kazalarından kaynaklanan yaklaşık 700 vaka kaydedildiğini, bunların üçte birinin ölümle sonuçlandığını ve kurbanların üçte birinin çocuk olduğunu açıkladı. Jackson’a göre olayların yüzde 60’ından fazlası tarım veya otlak alanlarında meydana gelirken, Esad’ın gidişinin ardından 2025 başlarında insanların bölgelerine dönmek için acele etmesi kazalarda büyük bir artışa yol açtı.
Temizlik Çalışmaları 20-30 Yıl Sürebilir
Yeni yetkililerle koordinasyon içinde çalışan HALO Trust gibi uzman ekipler, ülke çapında mayın temizleme faaliyetlerini sürdürüyor. İşletmelerin ve evlerin yeniden inşası ile tarımsal üretimi doğrudan engelleyen bu sorunun çözümü için Jackson, sektördeki çalışma hızının iki katına çıkarılması halinde bile sürecin en az 10 yıl alacağını, sorunun tamamen çözülmesinin ise 20 ila 30 yılı bulacağını vurguluyor.
Savaş sırasında şiddetli çatışmalara sahne olan Şam’ın dış mahallelerinden Cobar’da çalışmalarına devam eden HALO Trust Güney Suriye Operasyon Başkanı Hüseyin Kazhali, sekiz aylık süreçte ancak 200.000 metrekarelik yolun temizlenebildiğini belirtiyor. Yıkıntı ve hurda yığınlarının yanı sıra kaynak, eğitimli personel ve gelişmiş ekipman eksikliği de mayın tespitini zorlaştırıyor.
Harita Eksikliği ve Askeri Kayıplar
Savunma Bakanlığı mühendislik birimlerinden alınan bilgilere göre, ordu nüfuslu alanları, yolları ve tarım arazilerini önceliklendirerek kademeli bir temizlik yürütüyor. Ancak mayın tarlalarına ait haritaların eksikliği ve kirlenmiş alanların devasa boyutu en büyük engeller arasında yer alıyor.
Yeni yönetimin göreve gelmesinden bu yana yürütülen temizlik çalışmalarında 47 asker hayatını kaybetti, 90’dan fazla asker ise yaralandı. Bakanlık yetkilileri, kirlenmiş alanın tam büyüklüğünün net olarak bilinmediğini ve her gün yeni sahaların keşfedilmesi nedeniyle ülkenin tamamen temizlenmesi için kesin bir zaman çizelgesi veremediklerini ifade ediyor.
İlk yorum yapan siz olun