ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze’deki savaşı sona erdirmeye yönelik son planı, İsrail’in bölgeden çekilmesine karşılık Hamas’ın silah bırakmasını öngörüyor. Bu şartlar Filistinli militanlar tarafından kabul edilse de, Hamas tamamen silahsızlanana kadar geri adım atmayacağını vurgulayan İsrail plana şiddetle karşı çıkıyor.
Trump’ın Yeni Gazze Planı Neler İçeriyor?
ABD Başkanı Trump, 30 Temmuz’da yaptığı açıklamada, 2025 ateşkes planını ilerletme müzakerelerinde “dönüm noktası” olarak nitelendirdiği bir gelişmeyi duyurdu. Trump, Hamas ve Gazze’deki diğer silahlı grupların, “Barış Kurulu” (Board of Peace) tarafından hazırlanan ve silah bırakmalarını öngören 15 maddelik yol haritasını kabul ettiklerini açıkladı.
2025 yılında kabul edilen söz konusu ateşkes planı bölgedeki şiddeti azaltmış olsa da, ne İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarını tamamen durdurabildi ne de militanların silahsızlanmasını sağlayabildi. Her iki konu da, Kahire’de Barış Kurulu ile Hamas arasında aylardır süren zorlu müzakerelerin odak noktasını oluşturuyordu.
Yeni yol haritası, İsrail’in bölgeden çekilmesiyle orijinal planı bir adım ileri taşımayı hedefliyor. Plan kapsamında, İsrail’in iki yıl süren geniş çaplı askeri saldırılarıyla harabeye dönen Gazze’nin, ABD destekli yeni bir Filistinli teknokrat hükümetin yönetimi altında yeniden inşa edilmesi öngörülüyor.
Gazze Yol Haritasının Ana Hatları
Barış Kurulu tarafından yayımlanan planın metnine göre, yol haritası İsrail ve Hamas’ın Gazze’deki “tüm askeri operasyonları” derhal durdurmasını zorunlu kılıyor. Plan, İsrail’in Gazze’den çekilmesini Hamas dahil tüm milis güçlerin silahsızlanması şartına bağlıyor.
Metne göre, Gazze İdaresi Ulusal Komitesi olarak bilinen yeni teknokrat hükümet sivil yönetimi devralacak; ağır silahların, askeri üretim tesislerinin, silah depolarının ve tünellerin kullanımdan kaldırılması ve depolanması sürecini denetleyecek.
Ayrıca planda, “Uluslararası İstikrar Gücü” (ISF) adında geçici bir barış gücünün, İsrail askerlerinin boşalttığı bölgelerde güvenliği sağlamak üzere Gazze’ye konuşlandırılacağı belirtiliyor. ISF aynı zamanda yeni Filistin polis teşkilatını eğitecek ve insani yardım dağıtımına destek verecek.
Sahada Son Durum Ne?
Trump’ın planını açıklamasından bu yana İsrail, Gazze’deki saldırılarını azalttı. İsrailli yetkililer, planla uyumlu olarak ordunun yalnızca acil tehditlere karşı harekete geçeceğini ve artık nokta atışı suikastlar düzenlemeyeceğini ifade etti.
Ekim 2025’teki ateşkese rağmen İsrail, Gazze’de neredeyse her gün hava saldırıları düzenlemeye devam ediyordu. Gazze sağlık yetkililerine göre çoğu sivil olmak üzere 1.200’den fazla Filistinlinin hayatını kaybettiği bu süreçte, Gazzeli militanlar tarafından dört İsrail askeri öldürüldü. Hamas ise savaşta verdiği kayıplara ilişkin resmi bir rakam açıklamıyor.
İsrail ordusu kontrol ettiği bölgelerde ayakta kalan binaları yıktı, Hamas tünellerini imha etti ve bölge halkını göçe zorladı. Gazze’nin 2 milyona yaklaşan nüfusunun neredeyse tamamı, sahil şeridinde Hamas kontrolündeki dar bir alana sıkışmış durumda. İnsanların büyük bir kısmı derme çatma çadırlarda veya hasarlı binalarda yaşam mücadelesi veriyor.
Sahadaki çıkmaza rağmen Barış Kurulu, İsrail’in Gazze sınırındaki Kerem Şalom sınır kapısı yakınlarında bir üs kurma çalışmalarına devam ediyor. Bu üssün, ISF birliklerinin Gazze’ye konuşlandırılması halinde bir lojistik ve toplanma alanı olarak işlev görmesi planlanıyor. Diplomatlar, ISF’nin sahaya inmesinin aylar sürebileceğini belirtiyor.
İsrail ve Hamas Planda Anlaşabiliyor mu?
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Pazar günü yaptığı açıklamada Trump’ın yeni planının mevcut haliyle kabul edilemez olduğunu ancak İsrail’in Washington ile konu üzerinde fikir alışverişinde bulunduğunu söyledi. Netanyahu, Hamas’ın silahsızlanması tamamen gerçekleşmeden İsrail’in Gazze’den çekilmeyeceğini yineledi.
Hamas yol haritasını onaylasa da, Barış Kurulu’nun daha sonra X platformunda yaptığı “Hamas’ın hafif silahları da bırakması gerektiği ve İsrail’in ancak silahsızlanma tamamlandığında çekileceği” yönündeki açıklamasına tepki gösterdi. Zira yol haritasının metni, çekilme ve silahsızlanma süreçlerinin birbirine bağlı olarak aşamalar halinde yürütülmesini öngörüyor.
Barış Kurulu’nun Gazze Özel Temsilcisi Nikolay Mladenov, Pazar günü verdiği bir röportajda sürecin aşamalı olacağını ve “bölge bölge” yürütüleceğini doğruladı. Mladenov, “Gazze’de belirlenen bir bölgenin silahlardan tamamen arındırıldığı her doğrulandığında, İsrail bir miktar geri çekilmek zorunda kalacak ve nihayetinde bölgeyi tamamen boşaltacak,” ifadelerini kullandı.
Hamas ise yalnızca, silahsızlanma takviminin belirlenmesi için 14 günlük bir süre tanıyan orijinal yol haritası metnine bağlı olduğunu vurguluyor.
İlk yorum yapan siz olun