EVİAN/WASHINGTON – ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Fox News’e yaptığı açıklamada, Başkan Donald Trump’ın Washington ile Tahran arasındaki anlaşmanın metnini cuma gününden önce kamuoyuyla paylaşma kararı alabileceğini söyledi. ABD ve İranlı liderler tarafından elektronik ortamda imzalanan çatı anlaşmanın, cuma günü yüz yüze atılacak imzalarla resmileşmesi bekleniyor.
Pazartesi günü İran ile anlaşmanın imzalandığını doğrulayan Trump, cuma günü yapılacak resmi imza töreninin ardından metnin yayınlanacağını belirterek, Hürmüz Boğazı’nın da tamamen açılacağını ifade etti.
Trump: “Hürmüz Cuma Günü Tamamen Açık Olacak”
Fransa’nın Evian kentinde düzenlenecek G7 zirvesi öncesi Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile bir araya gelen Trump, cuma günü Cenevre’de yapılması beklenen törene katılıp katılmayacağını bilmediğini, ancak Başkan Yardımcısı Vance’in orada olacağını belirtti.
Evian’a varışının ardından gazetecilere konuşan Trump, “Anlaşma tamamen imzalandı. Bildiğiniz gibi boğaz şu anda kısmen açıldı. Cuma günü ise tamamen açık olacak,” dedi. Mutabakat zaptı metninin ne zaman kamuoyuyla paylaşılacağı sorusuna ise Trump, “Muhtemelen çok yakında. Cuma gününden bir süre sonra veya çok yakın bir gelecekte diyebilirim,” yanıtını verdi.
Yaptırımlar “Davranışa ve Denetime” Bağlı
Yaptırımların hafifletilmesinin tamamen “davranışsal bir durum” olduğunu vurgulayan Trump, “Eğer yapmaları gerekeni yaparlarsa, bu (hafifletme) yürürlüğe girmeye başlar,” ifadelerini kullandı.
Pazartesi günü ABC’nin “Good Morning America” programına da katılan Başkan Yardımcısı Vance, Mutabakat Zaptı’nın pazar günü dijital ortamda imzalandığını, savaşın durdurulması ve Hürmüz Boğazı’nın açılması karşılığında İran’a hiçbir fonun serbest bırakılmayacağını açıkladı.
“Hiçbir para serbest bırakılmadı ve bu durum değişmeyecek,” diyen Vance, İran’ın yalnızca yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoklarını ortadan kaldırmak için teyit edilebilir adımlar atması halinde mali kaynağa erişebileceğinin altını çizdi:
“Örneğin, İranlıların zenginleştirilmiş materyal stoklarını ortadan kaldırmak için harekete geçtiğini görürsek, evet, yaptırım hafifletmesi gelecektir. Nükleer silah inşa etmeyeceklerinden emin olmamız için gereken denetim rejimine izin verdiklerini görürsek, yaptırım hafifletmesi bunu izleyecektir. Doğru olanı yapmazlar ve denetim rejimine izin vermezlerse, nükleer programlarını yeniden inşa edecek paraya zaten hiçbir zaman sahip olamayacaklar.”
Boğazda “Ücretsiz Geçiş” Vurgusu
CNBC’ye verdiği mülakatta Vance, ekonomik açıdan hayati önem taşıyan su yolunun geçiş ücreti (toll) olmadan açılmasını beklediklerini yineledi. Vance, “Beklentimiz, boğazın uzun vadede ücretsiz bir şekilde açılmasıdır. Bu, teknik müzakerelerde çözeceğimiz türden bir konu. Masaya oturup birlikte tartışacağımız ve bir yol haritası belirleyeceğimiz çok önemli detaylar var,” şeklinde konuştu.
Şubat Ayından Bu Yana Süren Çatışmalarda Dönüm Noktası
ABD ve İran’ın savaşı sona erdirme ve boğazı yeniden açma konusunda anlaştıklarını duyurması piyasaları rahatlattı. Çatı anlaşma niteliğindeki bu paktın, Lübnan’daki çatışmaların sona ermesine bağlı olabileceği ve Tahran’ın nükleer programına ilişkin zorlu görüşmeleri ileri bir tarihe bıraktığı belirtiliyor.
Henüz bir taslak niteliğinde olsa da bu anlaşma; şubat ayında ABD-İsrail ortak operasyonlarıyla başlayan, binlerce kişinin ölümüne ve enerji piyasalarının altüst olmasına neden olan çatışmanın çözümüne yönelik şu ana kadarki en büyük dönüm noktası oldu.
Vance, cuma günü İsviçre’de yapılacak imza töreninde İran’ı dışişleri bakanı ve meclis başkanının temsil edeceğini ve anlaşmanın pek çok detayının henüz netleştirilmediğini sözlerine ekledi.
İlk yorum yapan siz olun