Sınır Tanımayan Doktorlar, Musul’da Dokuz Yıldır İşlettiği Nablus Hastanesi’ni Aralık Sonunda Devrediyor

Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF), Irak’ın Musul kentinde savaşın son haftalarında açtığı Nablus Hastanesi’ni aralık ayı sonunda devredeceğini açıkladı. Kuruluşa göre tesis, kamuya ait bir doğum hastanesi olarak hizmet vermeyi sürdürecek.

MSF’nin yayımladığı değerlendirmeye göre hastane, Musul savaşının resmen sona ermesinden bir ay önce, Haziran 2017’de sahra hastanesi olarak açıldı. Kentin sağlık altyapısının yıkıldığı ya da çalışmaz hâle geldiği Batı Musul’dan gelen ağır vakaları kabul etti. Acil servisin girişinde o günden beri görev yapan telsiz operatörü Suhaib Raad, ilk dönemde servise aralıksız yaralı geldiğini, koşulların “son derece acımasız” olduğunu anlattı.

Kuruluşun verilerine göre 2017-2026 arasında hastanede 250 binden fazla acil muayene yapıldı, 125 binden fazla hasta yatırıldı ve 88 bin bebek dünyaya geldi. 2018-2022 döneminde aylık doğum sayısı bini buldu.

MSF’nin Irak’taki misyon şefi Gemma Dominguez, savaşın hemen ardından kuruluşun Batı Musul’daki başlıca sağlık hizmeti sağlayıcısı olduğunu, yetkililerin yıllar içinde bazı hastaneleri onarıp yeniden hizmete aldığını söyledi. Dominguez, “Bugün insanların sağlık hizmetine erişimi var. Hastaneyi devretmek için doğru zaman” değerlendirmesini yaptı.

Savaş Yaralarından Çocuk Acile

Kamu hastaneleri önce geçici yapılarda ve konteynerlerde yeniden açıldıkça Nablus Hastanesi de işlevini değiştirdi. Tesis, genel acil müdahale merkezinden çocuk acil ve doğum hastanesine dönüştü; acil obstetrik bakım ve sezaryen ameliyatlarına ağırlık verdi. Hastane çalışanı Sabah Faysal Ferhan, savaş yaralılarının ardından COVID-19 hastalarına baktıklarını, salgından sonra ise yalnız 14 yaş altındaki çocuklara hizmet verdiklerini belirtti.

MSF, 2022’de hastanede kurulan küçük bakteriyoloji laboratuvarının bölge halkında yüksek düzeyde antibiyotik direnci saptadığını, bulguların sağlık yetkilileriyle paylaşıldığını bildirdi. Kuruluşun psikolojik danışmanı Safa Abdülkerim, danışanların anlattıklarının zamanla değiştiğini, savaş travmasının yerini işini ya da bir yakınını kaybetme gibi sorunların aldığını söyledi.

Arka plan

Musul yaklaşık üç yıl İslam Devleti (IŞİD) örgütünün denetiminde kaldı. Kenti geri almak için Ekim 2016’da başlayan dokuz aylık askerî harekât 10 Temmuz 2017’de resmen sona erdi. MSF’ye göre çatışmalarda binlerce kişi öldü ya da yaralandı, bir milyondan fazla kişi yerinden edildi ve Irak’ın ikinci büyük kentinin geniş bölümü harabeye döndü. Irak bugün başka sınamalarla karşı karşıya: Başbakan Ali el-Zeydi, İran savaşının sarstığı devlet maliyesi için Washington’da enerji yatırımı arayışına girmiş, Bağdat yönetimi ise bölgesel arabuluculuk rolüne soyunmuştu.

Neden önemli?

Devir, savaş sonrası acil yardımın yerini kamu sağlık sistemine bırakmasının somut bir örneği. Hastane çalışanları köprülerin ve pazarların yeniden canlandığını, eski kentin onarıldığını anlatıyor; hasta yakınları ise kentin güvenli olduğunu ama iş bulmanın hâlâ çok zor olduğunu söylüyor. 2003’ten beri Irak’ta çalışan MSF, ülkede özellikle kadın sağlığı alanındaki boşlukları kapatmayı, Bağdat’ta verem programına destek vermeyi sürdüreceğini açıkladı.

Kaynak: Sınır Tanımayan Doktorlar (ReliefWeb) · Görsel: Levi Clancy, CC0