Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 2021’de yaklaşık 250 olan kadın kooperatifi sayısının bugün 1.300’e ulaştığını açıkladı. Bolat, kadın kooperatiflerinin ürünlerini satabilmesi için e-ticaret firmaları, marketler ve büyük mağazalarla protokoller imzalandığını, e-ticaret firmalarının bu kooperatiflerden yapılan alışverişte komisyon almayacağını söyledi.

Bolat, Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda “Türkiye Yüzyılında Kadın Emeğinin Güçlendirilmesi” temasıyla İstanbul’daki Haliç Kongre Merkezi’nde düzenlenen Kadın Kooperatifleri Fuarı ve Kadın Kooperatiflerini E-Ticaret Yoluyla Destekleme Protokolü Tanıtım Töreni’nde konuştu. Bakanlığın 20 Kasım’da duyurduğu törene Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş ile Emine Erdoğan da katıldı.

Bolat’ın verdiği bilgilere göre 2025 itibarıyla Türkiye’de işveren ya da kendi hesabına çalışan kadın girişimci sayısı 1 milyon 230 bine ulaştı; bunların 1 milyon 52 bini kendi hesabına çalışıyor, 178 bini işveren konumunda. Kadın girişimci oranı 2002’deki yüzde 13,1’den 2025’te yüzde 18,2’ye yükseldi. Kadın çalışanların ihracata katkısı 62,3 milyar dolara, toplam ihracattaki payı yüzde 23,5’e çıktı; en büyük katkı 8,2 milyar dolarla giyimde, 7,4 milyar dolarla gıda ürünlerinde ve 7,1 milyar dolarla motorlu kara taşıtlarında. Kadınların iş gücüne katılım oranı geçen yıl yüzde 36,2 oldu.

Bakan, e-ticaret yapan 634 bin 611 işletmenin yüzde 75’inin şahıs işletmesi olduğunu, e-ticaret yapan esnaf içinde kadınların payının yüzde 28 olduğunu belirtti. Bolat, e-ticaret firmalarının kadın kooperatiflerinden komisyon almayacağını, bir yılın ardından uygulanacak oranın da yüzde 1 civarında kalacağını söyledi. Bakanlığın sorumluluğundaki yaklaşık 12 bin kooperatifin 1,9 milyonu aşkın ortağı bulunduğunu, Türkiye genelinde kooperatif sayısının 50 bine yaklaştığını da aktardı.

Arka plan

Kadın kooperatiflerine yönelik Kooperatiflerin Desteklenmesi Programı (KOOP-DES) 2021’de başlatıldı. Bolat’ın aktardığına göre program kapsamında kuruluş desteği, makine ve ekipman alımı için hibe, ilk yıl iki personelin istihdam masrafı için 430’ar bin lira ve fuarlara katılım için 150 bin liralık destek veriliyor. 2025-2029 dönemini kapsayan Türkiye Kooperatifçilik Stratejisi ve Eylem Planı geçen yıl eylülde açıklanmıştı. Kooperatiflerin ihracatı 2019’daki 61 milyon dolardan geçen yıl 96 milyon dolara çıktı. Bakanlık her yıl farklı bir şehirde kadın kooperatifleri fuarı düzenliyor; daha önce Gaziantep ve Erzurum’da etkinlikler yapıldı.

Neden önemli?

Kadın kooperatiflerinin en büyük sorunlarından biri ürettiklerini pazarlamak. Komisyonsuz e-ticaret satışı ve büyük mağazalarla yapılan anlaşmalar, özellikle küçük ölçekli ve kırsal kooperatiflerin ürünlerini ülke geneline ulaştırmasını kolaylaştırabilir. Kadınların iş gücüne katılım oranının yüzde 36 dolayında kaldığı Türkiye’de bu adımlar, kadın istihdamını artırmaya yönelik politikaların bir parçası olarak görülüyor.

Kaynak: Ticaret Bakanlığı · Görsel: User:ToprakM, CC BY 4.0