Antalya’da düzenlenen BM İklim Değişikliği Konferansı (COP31), fosil yakıtlar konusundaki görüş ayrılıkları aşılamadığı için ortak bir iklim paktı kabul edilmeden sona erdi. İki haftalık müzakereler iki gün uzatıldı; BM Genel Sekreteri António Guterres sonucu “derin bir hayal kırıklığı” olarak niteledi.

BM Haberler’in aktardığına göre Antalya, kayıtlara geçen en uzun BM iklim zirvesi oldu. Konferansın başkanı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum kapanışta, metin üzerinde uzlaşma sağlanamadığını ve bu nedenle kararların kabul edilmediğini söyledi.

Guterres yaptığı açıklamada, müzakere salonunda uzlaşma olmasa da bilimde belirsizlik bulunmadığını vurguladı. Küresel sıcaklıkların rekor kırmaya devam ettiğini, sera gazı salımlarının tehlikeli düzeyde kaldığını ve dünyanın 1,5 derecelik ısınma sınırını aşma yolunda olduğunu belirten Guterres, “Yangını üzerine yakıt dökerek söndüremeyiz” dedi. Genel Sekreter, ülkelerin COP28’de Dubai’de fosil yakıtlardan uzaklaşma konusunda zaten anlaştığını hatırlatarak önceliğin bu geçişi hızlandırmak ve finanse etmek olması gerektiğini söyledi.

Hangi ülke ne dedi?

Avrupa Birliği ana karar metnine resmen itiraz etti. AB, fosil yakıtlara ya da bunlardan çıkışa hiç değinmeyen bir metni kabul edemeyeceğini, böyle bir eksikliğin “vicdana sığmaz” olduğunu açıkladı. Panama da metnin daha önce kabul edilen kararları zayıflattığını ve 1,5 derece hedefinin aciliyetini yansıtmadığını söyleyerek desteklemedi. Marshall Adaları, metni kabul etmenin kendi halkına ihanet anlamına geleceğini belirtti.

Pakistan ise uzlaşma için çalışmayı sürdürme çağrısı yaptı. Afrika Grubu adına konuşan Gana, iklim finansmanı, kayıp ve zarar ile adil geçiş konularında eksikler olduğunu kabul etmekle birlikte uzlaşmanın önünde durmayacaklarını açıkladı. Arap Birliği adına söz alan Suudi Arabistan, metindeki karbon yakalama ve depolama atıflarını savundu.

Metni uzlaştırmak için konferansın eş başkanları Türkiye ve Avustralya birden fazla taslak dağıttı. Taslaklarda küresel ısınmanın 1,5 dereceyi aşma yolunda olduğu kabul ediliyor ve karbon giderme teknolojilerinin yaygınlaştırılması isteniyordu; eleştirmenler ise metnin önceki taahhütleri zayıflattığını savundu.

Arka plan

Zirvenin son günlerinde Fransa ve Panama’nın öncülük ettiği bir ülke grubu taslağı yetersiz bulmuştu. BM İklim Değişikliği Sekreteryası İcra Sekreteri Simon Stiell kapanış oturumunda dünyanın bu anın tekrarını kaldıramayacağını söyledi; yine de adil geçiş konusunda varılan anlaşmayı ve elektrifikasyon, dayanıklılık ve yatırımı hızlandırmayı amaçlayan girişimleri ilerleme olarak gösterdi. Bir sonraki zirve COP32, Etiyopya’nın başkenti Addis Ababa’da yapılacak.

Kaynak: BM Haberler · Görsel: Xuthoria, CC BY-SA 4.0