Millî Eğitim Bakan Yardımcısı Ömer Faruk Yelkenci, UNESCO’nun Paris’te düzenlediği Küresel Erken Çocukluk Bakım ve Eğitimi Raporu tanıtım programında Türkiye’de beş yaşta okul öncesi okullaşma oranının 2025-2026 eğitim öğretim yılında brüt yüzde 95,97’ye ulaştığını söyledi. Yelkenci, 2030 hedefinin bu oranı yüzde 100’e çıkarmak olduğunu belirtti.

Bakanlığın 22 Kasım’da yaptığı açıklamaya göre rapor, Dünya Çocuk Hakları Günü kapsamında hazırlandı. Fransa’nın başkentindeki programda erken çocukluk bakım ve eğitiminin yaygınlaştırılması, sürdürülebilir finansman, kapsayıcı eğitim politikaları ve kurumlar arası iş birliği ele alındı. Panelde konuşan Yelkenci, savaş ve çatışmalardan en çok çocukların etkilendiğini vurgulayarak çocukların korunmasının önemine dikkat çekti.

Yelkenci, 2002’de yüzde 11,5 olan okul öncesi okullaşma oranının bugünkü düzeye çıktığını, okul öncesi eğitimde okul ve sınıf sayısının 11 binden 40 binin üzerine yükseldiğini aktardı. 2022’de kamu harcamalarında dördüncü sırada olan eğitimin bugün birinci sıraya çıktığını da söyledi. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı’nın yeni uygulamaya konduğunu belirten Yelkenci, programın oyun temelli ve beden eğitimi standartlarıyla hazırlandığını anlattı.

Farklı erişim modellerinde ortak kalite standardının nasıl korunduğu sorusuna Yelkenci, “Sunduğumuz hizmeti çocuğun yaşadığı koşullara göre düzenlemek bizim görevimiz” yanıtını verdi. Kırsal ve dezavantajlı bölgelerdeki çocuklar için yürütülen “Benim Oyun Sandığım” uygulamasında 2019-2020 eğitim öğretim yılından bu yana 32 bin 216 set dağıtıldığını belirten Yelkenci, modelin OECD’nin Ekim 2026’da İtalya’da düzenlediği konferansta Norveç ve Kore ile birlikte seçilen üç uluslararası uygulamadan biri olduğunu söyledi.

Yelkenci ayrıca öğretmenlerin çalıştıkları ortamın koşullarına göre eğitim alması gerektiğini, ailelerin çocuklarının gelişimini elektronik sistem üzerinden izleyebildiğini ve özel gereksinimli çocuklar için ortak araçlar ile yeni sınıf açma ölçütleri belirlenmesinin önemli olduğunu vurguladı.

Arka plan

Okul öncesi eğitim, çocukların ilkokula hazırlanmasında ve fırsat eşitliğinde belirleyici görülüyor. UNESCO’nun küresel raporu, ülkelerin erken çocukluk dönemindeki erişim ve kalite verilerini karşılaştırıyor. Bakanlık, 24 Kasım Öğretmenler Günü öncesinde de il ve ilçelerde çeşitli etkinlikler düzenliyor.

Neden önemli?

Beş yaştaki okullaşma oranının yüzde 96’ya yaklaşması, okul öncesi eğitimin neredeyse bütün çocuklara ulaştığını gösteriyor. Bakanlığın kırsal ve dezavantajlı bölgeler için öne çıkardığı uygulamalar, kalan çocuklara ulaşmanın 2030 hedefindeki temel adım olarak görüldüğünü gösteriyor. Oranın brüt olarak verildiğini, yani yaş dışındaki öğrencileri de kapsayabildiğini not etmek gerekiyor.

Kaynak: Millî Eğitim Bakanlığı · Görsel: user:ozgurmulazimoglu, CC BY 3.0