Antalya’da süren BM İklim Değişikliği Konferansı’nda (COP31) Avrupa, Afrika, Latin Amerika ve Pasifik’ten bir grup ülke, masadaki anlaşma taslağının yetersiz olduğunu açıkladı. Fransa ve Panama’nın öncülük ettiği grup, metne fosil yakıtlardan çıkışa açık bir atıf ve daha güçlü iklim finansmanı eklenmesini istiyor.
BM Haberler’in aktardığına göre zirvenin planlanan kapanış günü olan cuma, normalde aynı safta müzakere etmeyen ülkeler Antalya’da ortak bir basın toplantısı düzenledi. Belçika, Fildişi Sahili, Finlandiya, Yunanistan, Guatemala, İspanya, İsveç ve Vanuatu’nun bakan ve temsilcileri, COP31 Başkanlığı’na taslağın kabul edilebilir olmadığı mesajını verdi.
Fransa Ekolojik Dönüşüm Bakanı Monique Barbut, dünyanın 1,5 derecelik ısınma eşiğine yaklaştığını söylerken hiçbir şey olmuyormuş gibi davranılamayacağını vurguladı. Barbut, iklim krizinin bir “Kuzey-Güney” meselesi değil, pek çok insan için hayatta kalma sorunu olduğunu belirtti. Bakan ayrıca taslakta fosil yakıtlardan hiç söz edilmezken birkaç paragrafın karbon yakalama teknolojilerini öne çıkarmasını eleştirdi ve bunun sorunun kabul edilmediği anlamına geldiğini söyledi.
Panama Çevre Bakanı Juan Carlos Navarro ise ülkesinin fosil yakıt ifadesi içermeyen herhangi bir COP31 anlaşmasına resmî itiraz edeceğini bu hafta açıklamıştı. Navarro, fosil yakıtlardan söz etmeyen bir sonuç metnini kabul etmeyeceklerini yineledi ve “Kirleten öder; bu aslında oldukça basit” dedi. BM iklim zirvelerinde kararlar genellikle oy birliğiyle alındığı için tek bir ülkenin resmî itirazı bile anlaşmanın kabulünü geciktirebilir ya da engelleyebilir.
Grubun anlaşmada görmek istediği altı öncelik şöyle sıralandı: kararların bilimsel kanıta dayanması, fosil yakıtlardan düzenli bir geçişin açıkça tanınması, emisyonlardan en çok sorumlu olanların finansmana adil katkısı, yenilenebilir kaynaklarla elektrifikasyonun hızlanması, metan salımlarının daha hızlı azaltılması ve iklim, biyoçeşitlilik ve çölleşmeye ilişkin üç Rio Sözleşmesi arasında iş birliğinin güçlenmesi.
Cuma öğleden sonra itibarıyla COP31 Başkanlığı “Antalya Uzlaşısı” taslağının yeni bir sürümünü yayımlamamıştı; heyetler perşembe günkü metin üzerinden çalışıyordu. İklim Eylem Ağı (CAN) çatısı altındaki sivil toplum temsilcileri taslağı reddetti ve gelişmekte olan ülkeleri de aynısını yapmaya çağırdı. Power Shift Africa’nın kurucusu Mohamed Adow, zirveyi “şimdiye kadarki en kötü COP” diye nitelendirdi.
Arka plan
COP31, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi taraflarının yıllık toplantısı olarak bu yıl Antalya’da yapılıyor ve yaklaşık 200 hükümetin kabul edebileceği bir metin aranıyor. BM Genel Sekreteri António Guterres, geçen hafta Antalya’da dünya liderlerine hitap ederken hükümetleri fosil yakıtlardan çıkışı hızlandırmaya, işçileri ve toplulukları korumaya ve gelişmekte olan ülkelere söz verilen iklim finansmanını sağlamaya çağırmıştı. Guterres, uyum finansmanının 2035’e kadar üç katına çıkarılmasını ve fosil yakıt şirketlerinin olağanüstü kârlarının vergilendirilmesini istemiş, “Kirletenler ödemeli” demişti.
Neden önemli?
Taslak metin, ev sahibi kentin adıyla “Antalya Uzlaşısı” olarak anılıyor. Fosil yakıt ifadesi üzerindeki ayrılık giderilmezse oy birliği kuralı nedeniyle anlaşmanın gecikmesi ya da zayıf bir metinle kapanması mümkün. Sonuç, gelişmekte olan ülkelere aktarılacak iklim finansmanını ve enerji dönüşümünün hızını doğrudan etkileyecek.
Kaynak: BM Haberler · Görsel: Xuthoria, CC BY-SA 4.0





Yorumlar
İlk yorumu siz yazın.