ABD Hazine Bakanlığı, İran’ın yurt dışında sattığı petrolün gelirini toplamakla görevlendirdiği dört kişiye yaptırım uyguladı. Listeye alınanlar arasında Devrim Muhafızları’nın eski bir istihbarat görevlisi ve İran’ın Mahan Air havayolu şirketinin üst yöneticisinin oğlu bulunuyor.
Hazine’nin 20 Kasım tarihli açıklamasına göre karar, Ağustos ayında başlatılan “Operation Economic Outcast” (Ekonomik Dışlama Operasyonu) adlı kampanyanın parçası. Bakanlık, ABD’nin askerî ablukası dışında denizde İran petrolü bulunmadığını ve operasyonun başlangıcından bu yana gemilere petrol yüklenmediğini öne sürdü. Açıklamada, İran yönetiminin daha önce satılan petrolün parasını yurt dışındaki “petrol emanetçilerinden” geri almaya çalıştığı, bu kişilerin birçoğunun ise geliri kendi çıkarları için elinde tuttuğu belirtildi.
Yaptırım listesine giren ilk iki isim Muhammed Cevad Bavend ile İran Futbol Federasyonu başkanının kardeşi Mecid Tac. Hazine’ye göre eski Devrim Muhafızları istihbaratçısı Bavend, üçüncü ülkelerdeki İran petrol gelirlerini geri almak için kendi tanıdıklarından bir ağ kurdu; Tac da bu ağın içinde yer aldı. Bakanlık, Bavend’in daha önce ABD yaptırımları altındaki Sepehr Energy Jahan Nama Pars şirketiyle çalıştığını kaydetti. Bu şirketin İran Silahlı Kuvvetleri Genelkurmayı adına petrol sattığı belirtiliyor.
Üçüncü isim, Devrim Muhafızları Tuğgenerali Muhsin Servati’nin oğlu Muhammed Hüseyin Servati. Hazine, Servati’nin Sepehr Energy’ye bağlı Xin Rui Jin Trad Co. Limited ve Sepehr Energy Hamta Pars şirketlerinde yöneticilik yaptığını, bu şirketlerin İran petrolünü Çin’deki küçük bağımsız rafinerilere ulaştırdığını açıkladı. Dördüncü isim ise Mahan Air’in yaptırım listesindeki üst yöneticisi Hamid Arabnejad’ın oğlu Müctaba Arabnejad. Bakanlığa göre Arabnejad, tarım şirketleri görüntüsü altında Mahan Air için uçak parçası ve İran ordusu için silah tedarikine karıştı, petrol satışlarını da yönetti.
Hazine Bakanı Scott Bessent açıklamasında İran yönetiminin “sıradan İranlılar ekmek ve yakıt sıkıntısı çekerken” kendi çıkarını öne koyduğunu söyledi ve “Gemi batıyor” dedi. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tommy Pigott da Mahan Air’in Devrim Muhafızları Kudüs Gücü için silah ve savaşçı taşımakta kullanıldığını öne sürdü. Kararla bu kişilerin ABD’deki ya da ABD’li kişilerin denetimindeki mal varlıkları donduruldu.
Arka plan
Hazine’ye göre operasyon, Bakan Bessent tarafından 24 Ağustos 2026’da “Ekonomik D-Günü” diye duyuruldu ve Avrupa Birliği, İngiltere ve Körfez ortaklarıyla birlikte yürütülüyor. Yaptırımlar, İran’ın petrol, petrokimya ve havacılık sektörlerini hedef alan 13902 sayılı başkanlık kararnamesi ile terörle mücadeleye ilişkin 13224 sayılı kararnameye dayanıyor. Aynı gün İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, petrol ihracatının yeniden başlaması için ABD’nin deniz ablukasının kırılması gerektiğini söylemişti.
Neden önemli?
Washington’un açıklamasına göre İran’ın deniz yoluyla petrol satışı fiilen durmuş durumda ve Tahran artık daha önce satılmış petrolün parasına ulaşmaya çalışıyor. Yaptırımlar doğrudan bu para akışını yürüten kişileri hedef alıyor. ABD, İran’la iş yapmayı sürdüren ABD dışındaki şirket ve bankaların da ABD finans sisteminden dışlanma riskiyle karşı karşıya olduğunu yineledi; bu durum İran petrolünü alan Çinli rafineriler ve aracı şirketler için baskıyı artırıyor.
Kaynak: ABD Hazine Bakanlığı, ABD Dışişleri Bakanlığı · Görsel: Wisneyykarin, CC BY-SA 4.0








Yorumlar
İlk yorumu siz yazın.