İddia Bu haberdeki bilgiler olayın taraflarından birinin yayın organına (Mehr Haber Ajansı) dayanıyor; bağımsız kaynaklarca doğrulanmadı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Tahran’ın ABD ile yürütülen dolaylı temaslarda “iyi, onurlu ve ülkenin itibarını koruyan” bir anlaşma aradığını, bu koşulu taşımayan hiçbir metni kabul etmeyeceklerini söyledi. Arakçi, İran ile ABD arasındaki iletişimin şu aşamada yalnızca Katar ve Pakistan üzerinden yürüdüğünü de açıkladı.

İran devletine yakın Mehr Haber Ajansı’nın cumartesi sabahı aktardığı açıklamada Arakçi, savaş sırasında elde edildiğini söylediği kazanımların müzakere masasında karşı tarafa bırakılmayacağını vurguladı. Bakan, “Kimse onurumuzu sorgulatacak bir anlaşma istemiyor. Savaşta nasıl kazandıysak, anlaşmada da kazanmamız gerektiği konusunda hepimiz hemfikiriz” dedi.

Arakçi, İran’ın son iki yılda üç kez müzakere ve savaş sürecinden geçtiğini öne sürdü. Bakana göre ilk iki müzakere girişimi sürerken İran saldırıya uğradı; üçüncüsünde anlaşmaya varılıp uygulamaya geçilmesine rağmen karşı taraf anlaşmayı ihlal ederek yeniden savaş başlattı. Arakçi, son anlaşmadan yalnızca 15 gün sonra çatışmaların yeniden başladığını, 12 günlük savaş ile 40 günlük savaş arasında da yaklaşık sekiz ay bulunduğunu hatırlattı. Bu iddialara ABD tarafından bir yanıt aktarılmadı.

Bakan, İran’ın “ne savaş ne barış” durumundan çıkmak istediğini, ancak bunun için yeni bir savaşın başlamayacağına dair güvence verecek koşulların oluşması gerektiğini söyledi. Arakçi’ye göre aceleyle imzalanıp kısa sürede yeniden ihlal edilecek bir anlaşma hiçbir fayda sağlamaz; varılacak metin kalıcı ve nihai olmalı, savaşın yeniden başlamasının önüne geçmelidir.

Arabulucular ve temas kanalları

Arakçi, Katar ve Pakistan’ın iki taraf arasında mesaj taşıdığını, çeşitli fikir ve önerileri ilettiğini ve bunların değerlendirildiğini belirtti. Başka ülkelerin de arabuluculuğa katılacağı yönündeki haberlerin spekülasyon olduğunu söyleyen Arakçi, bazı ülkelerin sürece dahil olmaya çalıştığını, ancak Tahran’ın şu aşamada arabulucuları değiştirmek, azaltmak ya da yenilerini eklemek için bir neden görmediğini ifade etti.

Bakan, temasların gizli yürütülmediğini de savundu; Pakistan’a yaptığı son ziyarette Pakistan Kara Kuvvetleri Komutanı Asım Münir ile görüşmesinin kamuoyuna duyurulduğunu, Katar heyetiyle yapılan görüşmenin de gizli olmadığını söyledi. Bölgeden İran’a gelen her uçağın arabulucu taşıdığı yorumlarını da reddeden Arakçi, uçuşlardaki sorunlar nedeniyle İran’ın ekonomik heyetlerinin bölge ülkelerine çoğunlukla charter uçuşlarıyla gittiğini, bazı ülkelerin bu heyetler için uçak tahsis ettiğini anlattı. Tüm temasların İran’daki yetkili kurumların gözetiminde yürütüldüğünü, her görüşmenin ayrıntılı raporunun ilgili makamlara iletildiğini ve sonraki adımların orada kararlaştırıldığını ekledi.

Arka plan

İran ile ABD arasında doğrudan görüşme yapılmıyor; mesajlar arabulucular aracılığıyla taşınıyor. Arakçi bir gün önce de ülkesinin petrol ihracatını yeniden başlatabilmesi için ABD’nin deniz ablukasının kırılması gerektiğini söylemişti.

Neden önemli?

Arakçi’nin sözleri, Tahran’ın bir anlaşmaya kapıyı kapatmadığını ama kalıcılık güvencesini ön koşul olarak öne çıkardığını gösteriyor. Arabulucu sayısının Katar ve Pakistan’la sınırlı tutulması, başka ülkelerin aracılık arayışlarının şimdilik karşılık bulmayacağı anlamına geliyor. Bundan sonraki adım, iki arabulucunun taşıdığı önerilere Washington ve Tahran’ın vereceği yanıtlar olacak.

Kaynak: Mehr Haber Ajansı · Görsel: IAEA Imagebank, CC BY 2.0