Suriye’nin tarım bölgelerinde yeniden faaliyete geçen pamuk çırçır fabrikaları, yıllar süren savaş, ekonomik kriz ve ihmalin ağır darbe vurduğu sektöre yeniden umut oluyor. Ancak çiftçiler ve yetkililer; artan üretim maliyetleri, şiddetli su sıkıntısı ve net bir fiyatlandırma politikasının olmamasının, henüz filizlenmeye başlayan bu kırılgan toparlanma sürecini tehdit ettiği konusunda uyarıyor.
Suriye resmi haber ajansı SANA’nın bildirdiğine göre, Hama vilayetindeki Mhardeh (Maharde) pamuk çırçır fabrikası dört yıllık aranın ardından 30 Eylül’de yeniden faaliyete geçerek ülkenin en önemli tarımsal ürünlerinden biri olan pamuğun işleme zincirini onarma yolunda kritik bir adım attı. Vardiya başına 12 ton kütlü pamuk işleme kapasitesine sahip olan tesis; Hama’daki Al-Assi ve Halep’teki Teşrin fabrikalarına katılırken, Hama’daki Al-Fida tesisi ise kapalı kalmaya devam ediyor.
Tarım Bakanlığı ülke genelinde pamuk üretiminin bu sezon geçen yılki 69 bin 587 ton seviyesinden yaklaşık 79 bin 467 tona çıkmasını bekliyor. Ancak üretimdeki bu mütevazı artış beklentisinin ardında, ezici girdi maliyetlerinin yükünü taşıyan çiftçilerin zorlu mücadelesi yatıyor.
Tarihi Çöküş: Ghab Ovası’nda Üretim Durma Noktasında
Suriye’nin batısında yer alan ve Hama vilayetindeki Al-Suqaylabiyah (Sekalibiye) bölgesini kapsayan 410 kilometrekarelik verimli Ghab Ovası’nda pamuk ekimi eski günlerinin çok uzağında.
Ghab Yönetimi ve Kalkınma Genel Otoritesi verilerine göre, çiftçiler bu sezon 4.5 milyon metrekarelik hedefin çok altında kalarak sadece 44 bin metrekarelik alana ekim yapabildi. Bölgedeki üretimin ise sadece 12 tonda kalması bekleniyor. Bu durum, aynı bölgede 70 milyon metrekarelik alandan 22 bin tonun üzerinde pamuk elde edilen 2011 yılına kıyasla dramatik bir çöküşe işaret ediyor.
Otoritenin tarımsal işler ve bitki koruma müdürü Talal al-Mawas, SANA’ya yaptığı açıklamada, “Pamuk yetiştirmek giderek daha maliyetli hale geldi. Çiftçilerin üzerindeki bu ağır mali yük, onları daha az girdi gerektiren ve daha iyi getiri sağlayan diğer ürünlere yönelmeye itiyor,” ifadelerini kullandı. Al-Mawas, çiftçilerin bu suya aç ürüne yönelebilmesi için güvenilir su tedariki ve ekimden önce belirlenmiş garantili taban fiyatların şart olduğunu vurguladı.
Yerel çiftçilerden Mohsen Saqr da aynı endişeleri paylaşarak, istikrarlı su erişimi sağlamak için devletin sulama ağlarının ve barajların acilen rehabilite edilmesi gerektiğinin altını çizdi. Benzer bir daralma, geçen sezon 23 milyon metrekare alanda yaklaşık 4 bin 500 ton üretimin yapıldığı doğudaki Deyrizor vilayetinde de yaşanıyor.
Hasat Var, Fiyat Yok
Fırat Nehri yatağı boyunca uzanan kuzeydeki Rakka vilayetinde eylül ayı ortasında başlayan hasat sürecinde de üreticiler benzer bir çıkmazda: Çiftçiler, ne kadar kazanacaklarını bilmeden ürünlerini topluyor.
Rakka Tarım Müdürlüğü uzman ofisler bölümü başkanı Ahmad Thalji, bu sezon ekilen 13 bin 700 hektarlık alanın yaklaşık yüzde 8.3’ünü oluşturan 1.137 hektarlık bölümün hasat edildiğini ve 3 bin 166 ton ürün elde edildiğini belirtti. Thalji, yakıt, tohum, işçilik, gübre ve mekanik bakım masraflarındaki artış nedeniyle ton başına üretim maliyetinin 700 dolar civarında olduğunu tahmin ediyor. Hasat başlarken devlet tarafından resmi bir satın alma mekanizmasının kurulmaması nedeniyle, birçok üretici ürünlerini doğrudan özel tüccarlara satmak zorunda kalıyor.
Müdürlük, yaşanan tüm zorluklara rağmen uygun tohum çeşitleri ve daha ucuz gübre temin ederek Rakka’daki ekim alanını önümüzdeki sezonlarda 16 bin hektardan 24 bin hektara çıkarmayı hedefliyor.
Sektörde Modernizasyon ve Suudi Arabistan Teması
Kaliteli ham elyafın düzenli tedariki olmadan çırçır fabrikalarının çalışamayacağının farkında olan Şam yönetimi, uçtan uca tekstil zincirini modernize etmek için dışa açılıyor. Bu kapsamda, Suriye Ekonomi ve Sanayi Bakanlığı, devlete ait çırçır fabrikaları, iplik tesisleri ve dokuma fabrikalarının rehabilitasyonu için mart ayı başlarında Suudi Arabistan merkezli Kingdom Design Company (KDC) ile bir mutabakat zaptı imzaladı.
İlk yorum yapan siz olun