Netanyahu’dan Gazze Belgeseli “NAZA”nın Yönetmenlerine Vatandaşlıktan Çıkarma Tehdidi

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Gazze’deki sivil ölümlerini konu alan “NAZA” adlı belgeselin İsrailli yönetmenlerini hedef alarak, İsrail askerlerine iftira atanların vatandaşlıktan çıkarılmasını öngören bir yasa çıkaracağı tehdidinde bulundu.

İsrailli gazeteciler Yuval Abraham ve Rachel Szor tarafından yönetilen belgesel, Gazze’deki kitlesel sivil ölümlerinin İsrail’in hedef belirleme süreçlerine rutin bir şekilde dahil edildiğini öne sürüyor. Netanyahu ve İsrail ordusu ise bu iddiaları kesin bir dille reddediyor.

Cumartesi günü Venedik Film Festivali’nde büyük bir ödül kazanan film, adını ordunun beklenen “ikincil kayıplar” (sivil zayiat) için kullandığı askeri bir terimden alıyor. Belgeselin omurgasını, istihbarat subayları ve askerlerle yapılan isimsiz röportajlar oluşturuyor.

Film, İsrail içinde büyük bir tepkiye yol açarken, ordunun belgeselde yer alan kişiler hakkında olası hukuki adımları değerlendirdiği belirtiliyor. Bu tartışma aynı zamanda, kamuoyu yoklamalarına göre Netanyahu’nun sağcı koalisyonunun kan kaybedebileceği öngörülen 27 Ekim seçimleri öncesindeki gergin siyasi atmosfere de doğrudan yansımış durumda.

“Hem Ceplerini Hem Vatandaşlıklarını Hedef Alacağız”

Salı günü bazı siyasi rakiplerini belgesele karşı yeterince sert bir duruş sergilememekle ve göreve uygun olmamakla suçlayan Netanyahu, Çarşamba günü yaptığı açıklamada, İsrail askerlerine verilen “büyük zararı” gidermeyi amaçlayan iki yeni yasa tasarısını meclise sunacağını duyurdu.

Sosyal medya hesabından yayınladığı videoda Netanyahu, şu ifadeleri kullandı:

“Birincisi, askerlerimize iftira atan herkesin vatandaşlıktan çıkarılması; ikincisi ise ceplerine dokunmak ve hakaret nedeniyle açılabilecek davalardaki yasal tazminat miktarını 20 katına çıkarmak. Hem ceplerini hem de vatandaşlıklarını hedef alacağız, çünkü onların yeri bizim yanımız değil.”

Netanyahu, yasa tasarılarını gerekçelendirirken üç spesifik olaya atıfta bulundu: Subay ve askerleri savaş suçlusu olarak gösterdiğini belirttiği “NAZA” belgeseli; solcu eski general ve siyasetçi Yair Golan’ın 2025’te sarf ettiği “Aklı başında hiçbir ülke hobi olarak çocuk öldürmez” sözleri ve 2024’te askeri bir hukuk görevlisinin, askerlerin Gazzeli bir tutukluya kötü muamelede bulunduğunu gösteren videoyu sızdırması.

Yönetmenler Kararlı

Reuters haber ajansı, konuyla ilgili yorum almak üzere NAZA’nın yönetmenlerine henüz ulaşılamadığını bildirdi. Ancak yönetmenler daha önce yaptıkları açıklamalarda, İsraillilerin bu belgeseli izlemesinin ve sunulan gerçeklerle yüzleşmesinin büyük önem taşıdığına inandıklarını ifade etmişlerdi.

Öte yandan, yeni yasa tasarısının onaylanması halinde ciddi hukuki engellerle karşılaşması bekleniyor. İsrail Yüksek Mahkemesi, 2022 yılında devlete karşı güveni kötüye kullanma eylemlerinde bulunan İsraillilerin vatandaşlıktan çıkarılmasına izin veren bir yasayı onamış olsa da, sivil özgürlükler bağlamında yeni tasarının yargıya taşınmasına kesin gözüyle bakılıyor.

Gazze’deki sağlık yetkililerinin verilerine göre, İsrail’in bölgenin büyük bölümünü harabeye çeviren askeri harekatında bugüne kadar çoğu sivil olmak üzere 73 binden fazla Filistinli hayatını kaybetti. Çatışmalar, İsrail verilerine göre çoğu sivil 1.200 kişinin öldürüldüğü 7 Ekim 2023’teki Hamas saldırısının ardından başlamıştı.